معماری

استفاده بهینه از تلفن همراه در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی

رشد سریع و روزافزون صنعت ارتباطات و مخابرات و کاربری عمومی تلفن های همراه، بحث هایی را بر سر احتمال بروز عوارضی بر سلامت بشر به خاطر پرتوگیری از میادین امواج رادیوئی ناشی از این تلفن ها یا ایستگاه های پایه آن ها و سایر منابع نظیر رادار، امواج رادیو- تلویزیون و کاربردهای صنعتی و پزشکی برانگیخته است .نگرانی ها در این خصوص از آنجا نشات می گیرد که فناوری های نو، معمولا بدون ارائه اطلاعات اساسی لازم برای عموم مردم درباره ماهیت خودشان بوده و بحث کافی در خصوص موارد شک و یقین در مجامع علمی درباره احتمال عواقب و مضرات آن بر سلامتی بشر صورت  نمی گیرد. لذا جهت استفاده بهینه از تلفن همراه و جلوگیری از خطرات احتمالی و تداخل های ایجاد شده با تجهیزات پزشکی در بیمارستان ها و مراکز درمانی، این دستورالعمل با مطالعات و تحقیقات کارشناسان اداره کل و دانشگاه ها ارائه می شود.

فیزیک جذب امواج
تشعشع الکترومغناطیسی در طول موج های بلندتر از محدوده اشعه ایکس، از انرژی کافی برای یونیزه کردن اتم ها و مولکول ها برخوردار نـبــوده و ایــن طـیــف بــه عـنــوان نــاحیـه تشعشـع غیریونیزان شناخته می شود. تشعشعات امواج رادیوئی (RFR)،‌ بخشی از این ناحیه طیف را در طول موج های بزرگتر از تشعشع مادون قرمز (IR) بــه خــود اخـتـصــاص مــی دهــد و تــاکـنــون عوارض و تاثیر آن روی سلامتی انسان به طور قطع به اثبات نرسیده است. میادین IR می تواند باعث تنش و ارتعاشاتی در مولکول های ماده زیستی شده و افزایش موضعی درجه حرارت بـاعـث جـابـه جـائـی یـون‌ها، ارتعاشات بارهای پـیـونـدی (الـکـتـرون‌هـا و یـون‌هـا) و چـرخش و جهت دهی متفاوت مولکول‌های دوقطبی نظیر مولکول آب شوند – این واکنش ها که از دیدگاه الکترودینامیک کلاسیک، قابل توضیح هستند، در پـرتـوگـیری از میادین (RF) ضعیف، قادر به ایجـاد اثـرات محسـوسـی هستنـد، زیـرا بـه واسطـه تـوزیـع تصـادفـی حرارتی مستهلک می‌شوند- علاوه بر آن، زمان واکنش سیستم باید به حدی سریع باشد که اجازه عمل را در طـی دوره زمـانـی واکنـش بـدهـد. پـرتـوگیـری ازامـواج الکتـرومغنـاطیسی (EMF) با  فرکانس‌های بیشتر از ۱۰۰ کیلوهرتز می تواند منجر به جذب بالای انرژی و افزایش حرارت موضعی شود که این اثر حرارتی به عنوان مبنایی در برآورد خطر سلامتی به دنبال پرتوگیری RF است. معمولا گستره فرکانسی RFرا از لحاظ جذب انرژی به صورت ایجاد حرارت به چهار محدوده تقسیم می کنند:

 ‌۱- گستره ۱۰۰ کیلوهرتز تا ۲۰ مگا هرتز: در فرکانس‌های پایین، جذب EMF در تنه به شدت کاسته شده و جذب چشم‌گیری در گردن و پاها اتفاق می افتد .
۲- گستره ۳۰۰-۲۰ مگا هرتز: در کل بدن، جذب نسبتا بالایی دارد.
۳- گستره ۳۰۰ مگاهرتز تا چند گیگاهرتز: جذب غیریکنواخت موضعی صورت می‌گیرد.
۴- بالاتر از ۱۰ گیگا هرتز: جذب به طور عمده در سطح بدن رخ می دهد.
تلفن های همراه بیشتر در گستره ۳۰۰ مگاهرتز تا چند گیگا هرتز قرار می گیرند.

مکان های ممنوع جهت استفاده از تلفن همراه
همواره تاکید شده است تا در بیمارستان ها از به کارگیری تلفن همراه، آن‌هم با وفور و میزان استفاده فعلی ما در جامعه، خودداری شود؛ لیکن گاهی این موضوع با تردید مـواجـه مـی شـود و حتـی در بخـش هـایـی هم  مجاز  شمرده می شود. وظیفه جامعه بیمارستانی کشور، به خصوص مدیران بیمارستان ها و  طراحان بیمارستان ها، دقت نظر به این‌گونه تهدیدات سلامتی بیماران بوده و نبایستی خطرات جانی این موارد را از آلودگی ها و عفونت های بیمارستان،کمتر دانست. به دلیل اهمیت موضوع و برای تأکید در پیـش بینـی سیستـم هـای غیـر فعـال سـازی ایـن گـونـه تجهیـزات در نقـاط حسـاس بیمارستانی، رعایت موارد ذیل ضروری است:
۱-استفاده از تلفن همراه در نزدیکی تخت‌ها یا تجهیزات مهم بیمارستانی خطرناک است و می‌تواند دستگاه های تهویه هوا را خاموش کند.
۲-از تلفن همراه نبایستی در نزدیکی بیماران دارای دستگاه های ضربان‌ساز قلبی (pacemaker) و ICD استفاده کرد.
۳-فاصله تلفن‌های همراه تا تجهیزات یا تخت‌های بیمارستانی نباید کمتر از یک متر باشد.
۴-استفاده از تلفن همراه در محیط هایی که دارای تجهیزات با ریسک بالا هستند، ممنوع  است، که این محیط ها شامل موارد ذیل است:
اتاق های عمل
بخش مراقبت ویژه(ICU,CCU,ICU.OH)
بخش مراقبت ویژه کودکان
بخش قلبی
بخش زایمان
بخش اورژانس و تصادف/ بخش جراحت های سطحی
بخش آندوسکوپی/ ارولوژی
بخش درمان سرپایی
بخش ارتوپدی
بخش جراحی
بخش فیزیوتراپی
بخش همودیالیز
بخش اورولوژی  هستند.

نمونه هایی از اثر تداخل امواج الکترومغناطیس بر تجهیزات پزشکی
 ‌امواج ناشی از تلفن های همراه و یا بی سیم، عملکرد تعدادی از دستگاه های پزشکی را مختل می کنند. لذا در خصوص دستگاه های ذیل، می بایست تلفن همراه در فاصله حداقل یک متری از آن ها قرار گیرند:
۱- پمپ های اینفیوژن: تلفن همراه اگر در فاصله کمتر از یک متری این پمپ ها قرار گیرند، می توانند باعث تولید آژیر، پیغام های اشتباه و حتی تغییر جهت تزریق شوند.
۲- پیـس میکـرهـای خارجی: امواج حاصل از تلفن های همراه می توانند باعث حساس کردن پیس میکرهای خارجی شده و درنتیجه برون ده دستگاه های مذکور را ناهماهنگ و نامنظم می کند.
۳- دستگاه‌های هوشبری(بیهوشی:) اگر فاصله تلفن های همراه از یک متر کمتر باشد، دستگاه میزان درصد اکسیژن را اشتباه نشان می دهد.
۴- دستگاه دفیبریلاتور: امواج ناشی از تلفن های همراه می تواند موجبات پرش شــدیــد در تـصــاویــر نمـایشگـر، ایجـاد تغییـر در اطلاعات اولیه، تحلیل انرژی ذخیره شده  و حتی در مواردی‌که تلفن پرقدرت باشد(مثل بعضی از تلفن های بی سیم) دستگاه را خاموش می کند.
۵- مانیتورهای پزشکی: تلفن همراه اگر در فاصله کمتر از یک متری مانیتور قرار گیرد امواج حـاصـل از آن مـی تـوانـد بـاعـث پـرش تصاویر،  پارازیت و حتی خرابی دستگاه شود. ضمنا در برخی موارد در مقادیر نمایش داده شده نیز تغییر ایجاد می شود.
۶- دستگاه دیالیز: در صورتی‌که تلفن همراه هـمـجـوار یـا چـسـبـیـده بـه دسـتـگـاه دیـالـیز باشد مــی‌تــوانـد در مـقـادیـر نـمـایـش داده شـده ایـجـاد اختلال کند.
۷- دستگـاه الکتـروکـاردیوگراف: برخی از تحقیقات نشان داده که  نزدیکی تلفن های همراه بــه ایــن دسـتـگــاه مــی‌تــوانــد بــاعـث اختـلال در baseline نوار قلب گردد.
۸- دستگاه تنفس مصنوعی: اگر تلفن همراه در فـاصـله کمتر از یک متر از این دستگاه قرار گـیـرد، می تواند عملکرد آن ها را با مشکلات جـدی مـواجـه  کـنـد و اگر در فاصله کمتر از ۵ سانتیمتری قرار گیرد، قادر است دستگاه را از کار بیندازد.

 

پاسخ دهید