لاکتات دهیدروژناز (LDH)

بالا بودن ldh نشانه چیست,مقدار نرمال ldh,تفسیر آزمایش خون ldh,رنج نرمال ldh,آزمایش لاکتات دهیدروژناز,hld بالا نشانه چیست,آزمایش cpk,بالا بودن ldh خون

لاکتات دهیدروژناز(LDH) جزو طبقه اول آنزیم‏ها بوده و روی گروه‌های CHOH همراه با NAD+ به عنوان پذیرنده عمل می‏کند و انتقال هیدروژن را کاتالیز می‏کند. لاکتات دهیدروژناز یک آنزیم حاوی روی می‏باشد که بخشی از مسیر گلیکولیز را کاتالیز می‏کند.

این آنزیم در سیتوپلاسم تمامی سلول‏ها و بافت‏ها در بدن یافت می‏شود.

تترامری از دو زیرواحد فعال H (برای قلب) و M (برای عضله) با وزن ملکولی ۱۳۴ کیلو دالتون می‏باشد. ادغام زیرواحدها باعث ایجاد ۵ ایزوآنزیم می‏شود. LD1 به مقادیر زیادی در سلول‏های قلبی و گلبول‏های قرمز یافت می‏شود. LD2 نیز به طور طبیعی در سیستم رتیکولواندوتلیال یافت می‏شود. LD3 از ریه‏ها و سایر بافت‏ها منشأ می‏گیرد.

منشأ LD4 نیز از کلیه‏ها، جفت و پانکراس می‏باشد. LD5 بیشتر در کبد و عضله اسکلتی دیده می‏شود. در حالت عادی و در افراد طبیعی، سطح LD2 بیشترین درصد از LDH توتال را به خود اختصاص می‏دهد؛ در حالی که در طی سکته قلبی، میزان LD1 نسبت به LD2 افزایش می‏یابد (Flipped ratio). برخلاف آنزیم‏هایی مثل AST،ALT و CK که تغییرات قابل ملاحظه‏ای در فعالیت آنزیمی بین بافت‏ها نشان می‏دهند، محدوده مقادیر LD بین بافت‏های با بالاترین مقدار (مانند کبد) و بافت‏های با کمترین مقدار (مثل کلیه) تنها حدود ۵/۱ برابر می‏باشد.

فعالیت LD در اکثر بافت‏ها ۱۰۰۰-۵۰۰ برابر نسبت به LD یافت‏ شده در سرم طبیعی، بیشتر است، بنابراین افزایش چشمگیر مقادیر پلاسمایی با میزان کمی آسیب یا تخریب بافتی رخ می‏دهد.

مقادیر LDH در نوزادان و شیرخواران بیشترین مقدار را دارد. مقادیر آن در افراد بالغ با سن تغییر حاصل نمی‏کند و هیچ اختلافی مربوط به سن و جنس وجود ندارد. همولیز خفیف و جزئی،LDH و بررسی ایزوآنزیم‏های آن را بی‏ارزش می‏کند. تماس با لخته، LDH را افزایش می‏دهد. همولیز هم LDH توتال و هم نسبت LD1 به LD2 را متأثر می‏سازد. پس از انتقال خون، LDH توتال می‏تواند به طور موقتی افزایش یابد، اما در عرض ۲۴ ساعت به مقدار اولیه خود بر می‏گردد. LDH سرم به طور متوسط ۳۰ واحد بیشتر از پلاسما می‏باشد که به واسطه آزادشدن از پلاکت‏ها می‏باشد.

LDH در ۴ درجه سانتی‌گراد به علت حساسیت LD5 به سرما، پایدار نمی‏باشد. نمونه‏ها را می‏توان برای ۲۴ ساعت در دمای اتاق با تغییر کمی نگهداری کرد. LDH مایع نخاع در یخچال پایدارتر است و به مدت ۲ هفته قابل نگهداری می‏باشد، در حالی که در دمای اتاق فقط چند ساعت می‏توان آن را نگهداری کرد. بستن گارو می‏تواند مقدار آنزیم را شدیداً افزایش دهد. تغییرات روزانه در مردان وجود ندارد، اما در زنان، فعالیت آنزیم در عصرها تا ۴۰% بیشتر از صبح است. بعد از ورزش مقدار LDH ممکن است تا ۵۰% افزایش یابد.

 

کاربرد بالینی

به علت گستردگی توزیع LDH در بدن، افزایش سطح توتال آن و استفاده از آن به عنوان یک اندیکاتور اختصاصی برای یک بیماری و یا یک ارگان خاص، مناسب نیست. اگرچه مقادیر بالای LDH غیر اختصاصی است، ولی این آزمایش برای تأیید سکته قلبی یا ریوی همراه سایر یافته‏های بالینی مفید خواهد بود. این آزمایش برای تشخیص افتراقی دیستروفی عضلانی، آسیب سلول‏های کبدی و آنمی پرنیشیوز نیز مفید است. LDH به عنوان یک تومور مارکر در کارسینوما یا تومور سلول‏های زایای بیضه به ویژه به علت این که AFP و HCG توسط تومور تولید نمی‏شود، شاخص خوبی است. در سکته قلبی، سطح LDH توتال در طی ۴۸-۲۴ ساعت شروع به افزایش نموده و در طی ۳-۲ روز پس از وقوع انفارکتوس به بیشترین مقدار خود می‏رسد. این آنزیم در طی ۱۰-۵ روز پس از وقوع انفارکتوس قلبی، مجدداً به سطح طبیعی خود برمی‏گردد. در سکته ریوی افزایش در عرض ۲۴ ساعت پس از شروع اولین درد شروع می‏شود (حالت AST نرمال و LDH بالا). از LDH به عنوان یک فاکتور در ارزیابی کفایت شیمی‏ درمانی نیز استفاده می‏شود.

افزایش سطح LDH در ادرار، دلالت بر نئوپلاسم و یا آسیب سیستم ادراری دارد. هنگامی که سطح LDH در افیوژن (مایع پلور، مایع قلبی، مایع پریتوئن) بیشتر از ۶۰% LDH توتال سرم می‏باشد (به عبارتی، نسبت LDH افیوژن به LDH سرم، بزرگ‏تر از ۶/۰ باشد)، این افیوژن را اگزودا (Exudate) و نه ترانسودا (Transudate) می‏نامند.

 

جدول: مقادیر نسبی آنزیم‏ها در ارگان‏های مختلف نسبت به سرم

 

CKLDALTAST 
 ۷۰۰۳۰۰۰۷۰۰۰کبد
۱۰۵۰۰۱۲۰۰۴۵۰۰کلیه
۱۷۰۰مغز
 ۱۵۰۷۰۰طحال
۸۰۰۰-۵۰۰۰۶۰۰۵۰۰۸۰۰۰قلب
۳۰۰۰۰-۲۰۰۰۰۷۰۰۳۰۰۵۰۰۰ماهیچه اسکلتی
۶۰۰-۳۰۰ماهیچه صاف
۰۵۰۰۷۱۵گلبول‏های قرمز

 

افزایش لاکتات دهیدروژناز

سکته قلبی، بیماری‏های ریوی (مانند آمبولیسم ریوی، انفارکتوس ریوی، پنومونی، نارسایی احتقانی قلب)، بیماری‏های کبدی (مانند هپاتیت، سیروز فعال، نئوپلاسم)، بیماری‏های گلبول‏های قرمز (مانند آنمی همولیتیک، آنمی مگالوبلاستیک، آنمی ناشی از بیماری‏های مزمن، دریچه‏های مصنوعی قلب)، بیماری‏های عضلات اسکلتی (مانند دیستروفی عضلانی، ورزش‏های شدید اخیر، تروما به عضلات)، بیماری‏های پارانشیم کلیوی (مانند انفارکتوس کلیوی، گلومرولونفریت، نکروز توبولی حاد، دفع پیوند کلیوی، سندروم نفروتیک)، ایسکمی و انفارکتوس روده‏ای، تومورهای بیضه (Seminoma و Dysgerminomas)، لنفوما و سایر تومورهای سیستم رتیکولواندوتلیال، بدخیمی‏های ناشی از تومورهای توپر پیشرفته، پانکراتیت حاد، سرطان پروستات، اکلامپسی، سرطان‏های متاستاز داده شده (به ویژه اگر کبد درگیر شده باشد)، شوک، تشنج، لوکمی، هیپوکسی، شکستگی‏، انسداد مجاری ‏صفراوی، هیپوتیروئیدیسم، منونوکلئوز عفونی، هیپرترمیا و… سبب افزایش LDH می‏شوند.

 

کاهش لاکتات دهیدروژناز

از طریق اندازه‏گیری سطح LDH، به مؤثر بودن شیمی ‏درمانی علیه سرطان‏ها پی می‏برند، به طوری که انتظار می‏رود متعاقب یک شیمی‏ درمانی موفق، سطح LDH کاهش یابد.

 

نمونه‏های مورد نیاز

سرم غیرهمولیز. آزمایش را باید در طی چند ساعت اولیه پس از نمونه‏گیری انجام داد و یا در صورت نیاز می‏توان نمونه را در یخچال نگهداری نمود. نگهداری نمونه در فریزر توصیه نمی‏شود. از CSF نیز می‏توان برای سنجش LDH استفاده کرد. ضد انعقاد اگزالات موجب مهار آنزیم LDH می‏شود.

 

روش‏های اندازه‏گیری

۱) کالریمتریک

۲) آنزیماتیک

 

اصول آزمایش

در واکنش LDH، لاکتات به عنوان سوبسترا بوده که تحت تأثیر LDH و در حضور NAD به پیروات و NADH تبدیل می‏شود. این واکنش در طول موج ۳۴۰ نانومتر و با استفاده از اسپکتروفتومتر قرائت می‏شود.

در واکنش کالریمتریک پیروات را با ۲ و ۴ دی نیتروفنیل هیدرازین مجاور می‏کنیم که در نتیجه آن یک کمپلکس رنگی ایجاد می‏شود.

 

مداخله کننده‏ها

همولیز نمونه خون و ورزش‏کردن قبل از انجام آزمایش منجر به افزایش نتیجه تست می‏شوند. ورزش شدید به ویژه موجب افزایش سطح LDH توتال و به ویژه ایزوآنزیم‏های LD1، LD2 و LD5 می‏شود. داروهایی از قبیل استروئیدهای آنابولیک، داروهای بیهوشی، آنتی‌بیوتیک‏ها، آسپرین، پروکائین آمید، مسدودکننده‏های بتا، کلوفیبرات، فلوئوریدها، لوودوپا، نارکوتیک‏ها، دیلتیازم، ایتراکونازول، نیفدیپین، پاروگزتین، وراپامیل، پروپیل تیو اوراسیل، ضد التهاب‏های غیراستروئیدی، سولفاسالازین، آمیودارون، متوتروکسات، اگزاسیلین، پالیکامایسین، پروپوکسیفن، استرپتوکیناز و الکل موجب افزایش LDH می‏گردند. داروهایی از قبیل اسید آسکوربیک، سفوتاکسیم، انالاپریل و اگزالات‏ها نیز منجر به کاهش نتیجه این تست می‏گردند.

 

مقادیر نرمال

نوزاد U/L690-415، بالغین U/L360-180. واحد SI برای بیان سطح LDH سرم، Kat/Lµ می‏باشد. برای تبدیل واحد U/L به Kat/Lµ می‏توان از ضریب ۰۱۷/۰ استفاده نمود.

 

ایزوآنزیم‏های LDH

۵ ایزوآنزیم از LDH وجود دارد که دارای ساختمان تترامر بوده و از ترکیب دو زیرواحد H یا M تشکیل شده‏اند. ایزوآنزیم LD1 از ۴ زیرواحد H تشکیل شده است، در حالی که ایزوآنزیم LD5 دارای ۴ زیرواحد M می‏باشد. هنگامی که سطح LD1 بیش از LD2 باشد، بیانگر آسیب عضله قلبی متعاقب سکته قلبی است. این الگو در آنمی‏های همولیتیک و یا مگالوبلاستیک نیز مشاهده می‏شود. در مواردی از قبیل انفارکتوس ریوی و مشکلات کبدی نیز سطح ایزوآنزیم‌های LD4 و LD5 افزایش می‏یابد. ایزوآنزیم‏های LDH را می‏توان به کمک الکتروفورز از همدیگر تفکیک نمود. همچنین ایزوآنزیم‏های LD1 و LD2 را می‏توان از طریق واکنش‏های آنتی‏ژن- آنتی‏بادی جداسازی نمود.

اصول واکنش

نمونه مورد نیاز

سرم

 

مقدار نرمال

ایزوآنزیم‏های LDH و سهم نسبی هر کدام از آنها در سرم طبیعی در جدول زیر آمده است.

ldh

جدول ایزوآنزیم‏های LDH و سهم نسبی هر کدام از آنها در سرم طبیعی

 

رفرنس‌ها:

۱- علی‌محمدی م.، رستمی م. و رسولی م. آزمایشگاه بیوشیمی پزشکی ۱ و ۲٫ قم. انتشارات ابتکار دانش. چاپ اول. ۱۳۹۳٫

۲- علی‌محمدی م. و رستمی م. بیوشیمی عملی؛ با تکیه بر نکات بالینی. تهران. انتشارات راز نهان. چاپ اول. ۱۳۹۰٫

۳- Cavanaugh BM. Nurses manual of laboratory and diagnostic tests. 2003; 4th Edition.

۴- Van Leeuwen AM, Kranpitz TR and Smith L. Laboratory and diagnostic tests with nursing implications. 2006 ; 2nd Edition.

۵- Wilson DD. Manual of laboratory and diagnostic tests. 2008.

۶-Tietz Textbook of Clinical Chemistry and Molecular Diadnosis. 2006; 4th Edition.

۷- Henrys Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Methods. 2007; 21st Edition.

۸ – Wendy Aineson and Jean Brickell. Clinical Chemistry; A Laboratory Perspective. 2007; 1st Edition.

۹- Arneson W, Brickell J. Clinical chemistry; a laboratory perspective. 2007.

۱۰- Pagana KD and Pagana TJ. Diagnostic and laboratory test refrence. 2005; 7th Edition.

 

محمد علی‏محمدی: کارشناس ارشد بیوشیمی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک

مراد رستمی: کارشناس ارشد بیوشیمی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز

معصومه رسولی: دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم

ماهنامه اخبار آزمایشگاهی

 

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده