معماری
ldh

لاکتات دهیدروژناز (LDH)

بالا بودن ldh نشانه چیست,مقدار نرمال ldh,تفسیر آزمایش خون ldh,رنج نرمال ldh,آزمایش لاکتات دهیدروژناز,hld بالا نشانه چیست,آزمایش cpk,بالا بودن ldh خون

لاکتات دهیدروژناز(LDH) جزو طبقه اول آنزیم‏ها بوده و روی گروه‌های CHOH همراه با NAD+ به عنوان پذیرنده عمل می‏کند و انتقال هیدروژن را کاتالیز می‏کند. لاکتات دهیدروژناز یک آنزیم حاوی روی می‏باشد که بخشی از مسیر گلیکولیز را کاتالیز می‏کند.

این آنزیم در سیتوپلاسم تمامی سلول‏ها و بافت‏ها در بدن یافت می‏شود.

تترامری از دو زیرواحد فعال H (برای قلب) و M (برای عضله) با وزن ملکولی ۱۳۴ کیلو دالتون می‏باشد. ادغام زیرواحدها باعث ایجاد ۵ ایزوآنزیم می‏شود. LD1 به مقادیر زیادی در سلول‏های قلبی و گلبول‏های قرمز یافت می‏شود. LD2 نیز به طور طبیعی در سیستم رتیکولواندوتلیال یافت می‏شود. LD3 از ریه‏ها و سایر بافت‏ها منشأ می‏گیرد.

منشأ LD4 نیز از کلیه‏ها، جفت و پانکراس می‏باشد. LD5 بیشتر در کبد و عضله اسکلتی دیده می‏شود. در حالت عادی و در افراد طبیعی، سطح LD2 بیشترین درصد از LDH توتال را به خود اختصاص می‏دهد؛ در حالی که در طی سکته قلبی، میزان LD1 نسبت به LD2 افزایش می‏یابد (Flipped ratio). برخلاف آنزیم‏هایی مثل AST،ALT و CK که تغییرات قابل ملاحظه‏ای در فعالیت آنزیمی بین بافت‏ها نشان می‏دهند، محدوده مقادیر LD بین بافت‏های با بالاترین مقدار (مانند کبد) و بافت‏های با کمترین مقدار (مثل کلیه) تنها حدود ۵/۱ برابر می‏باشد.

فعالیت LD در اکثر بافت‏ها ۱۰۰۰-۵۰۰ برابر نسبت به LD یافت‏ شده در سرم طبیعی، بیشتر است، بنابراین افزایش چشمگیر مقادیر پلاسمایی با میزان کمی آسیب یا تخریب بافتی رخ می‏دهد.

مقادیر LDH در نوزادان و شیرخواران بیشترین مقدار را دارد. مقادیر آن در افراد بالغ با سن تغییر حاصل نمی‏کند و هیچ اختلافی مربوط به سن و جنس وجود ندارد. همولیز خفیف و جزئی،LDH و بررسی ایزوآنزیم‏های آن را بی‏ارزش می‏کند. تماس با لخته، LDH را افزایش می‏دهد. همولیز هم LDH توتال و هم نسبت LD1 به LD2 را متأثر می‏سازد. پس از انتقال خون، LDH توتال می‏تواند به طور موقتی افزایش یابد، اما در عرض ۲۴ ساعت به مقدار اولیه خود بر می‏گردد. LDH سرم به طور متوسط ۳۰ واحد بیشتر از پلاسما می‏باشد که به واسطه آزادشدن از پلاکت‏ها می‏باشد.

LDH در ۴ درجه سانتی‌گراد به علت حساسیت LD5 به سرما، پایدار نمی‏باشد. نمونه‏ها را می‏توان برای ۲۴ ساعت در دمای اتاق با تغییر کمی نگهداری کرد. LDH مایع نخاع در یخچال پایدارتر است و به مدت ۲ هفته قابل نگهداری می‏باشد، در حالی که در دمای اتاق فقط چند ساعت می‏توان آن را نگهداری کرد. بستن گارو می‏تواند مقدار آنزیم را شدیداً افزایش دهد. تغییرات روزانه در مردان وجود ندارد، اما در زنان، فعالیت آنزیم در عصرها تا ۴۰% بیشتر از صبح است. بعد از ورزش مقدار LDH ممکن است تا ۵۰% افزایش یابد.

 

کاربرد بالینی

به علت گستردگی توزیع LDH در بدن، افزایش سطح توتال آن و استفاده از آن به عنوان یک اندیکاتور اختصاصی برای یک بیماری و یا یک ارگان خاص، مناسب نیست. اگرچه مقادیر بالای LDH غیر اختصاصی است، ولی این آزمایش برای تأیید سکته قلبی یا ریوی همراه سایر یافته‏های بالینی مفید خواهد بود. این آزمایش برای تشخیص افتراقی دیستروفی عضلانی، آسیب سلول‏های کبدی و آنمی پرنیشیوز نیز مفید است. LDH به عنوان یک تومور مارکر در کارسینوما یا تومور سلول‏های زایای بیضه به ویژه به علت این که AFP و HCG توسط تومور تولید نمی‏شود، شاخص خوبی است. در سکته قلبی، سطح LDH توتال در طی ۴۸-۲۴ ساعت شروع به افزایش نموده و در طی ۳-۲ روز پس از وقوع انفارکتوس به بیشترین مقدار خود می‏رسد. این آنزیم در طی ۱۰-۵ روز پس از وقوع انفارکتوس قلبی، مجدداً به سطح طبیعی خود برمی‏گردد. در سکته ریوی افزایش در عرض ۲۴ ساعت پس از شروع اولین درد شروع می‏شود (حالت AST نرمال و LDH بالا). از LDH به عنوان یک فاکتور در ارزیابی کفایت شیمی‏ درمانی نیز استفاده می‏شود.

افزایش سطح LDH در ادرار، دلالت بر نئوپلاسم و یا آسیب سیستم ادراری دارد. هنگامی که سطح LDH در افیوژن (مایع پلور، مایع قلبی، مایع پریتوئن) بیشتر از ۶۰% LDH توتال سرم می‏باشد (به عبارتی، نسبت LDH افیوژن به LDH سرم، بزرگ‏تر از ۶/۰ باشد)، این افیوژن را اگزودا (Exudate) و نه ترانسودا (Transudate) می‏نامند.

 

جدول: مقادیر نسبی آنزیم‏ها در ارگان‏های مختلف نسبت به سرم

 

CK LD ALT AST  
  ۷۰۰ ۳۰۰۰ ۷۰۰۰ کبد
۱۰ ۵۰۰ ۱۲۰۰ ۴۵۰۰ کلیه
۱۷۰۰ مغز
  ۱۵۰ ۷۰۰ طحال
۸۰۰۰-۵۰۰۰ ۶۰۰ ۵۰۰ ۸۰۰۰ قلب
۳۰۰۰۰-۲۰۰۰۰ ۷۰۰ ۳۰۰ ۵۰۰۰ ماهیچه اسکلتی
۶۰۰-۳۰۰ ماهیچه صاف
۰ ۵۰۰ ۷ ۱۵ گلبول‏های قرمز

 

افزایش لاکتات دهیدروژناز

سکته قلبی، بیماری‏های ریوی (مانند آمبولیسم ریوی، انفارکتوس ریوی، پنومونی، نارسایی احتقانی قلب)، بیماری‏های کبدی (مانند هپاتیت، سیروز فعال، نئوپلاسم)، بیماری‏های گلبول‏های قرمز (مانند آنمی همولیتیک، آنمی مگالوبلاستیک، آنمی ناشی از بیماری‏های مزمن، دریچه‏های مصنوعی قلب)، بیماری‏های عضلات اسکلتی (مانند دیستروفی عضلانی، ورزش‏های شدید اخیر، تروما به عضلات)، بیماری‏های پارانشیم کلیوی (مانند انفارکتوس کلیوی، گلومرولونفریت، نکروز توبولی حاد، دفع پیوند کلیوی، سندروم نفروتیک)، ایسکمی و انفارکتوس روده‏ای، تومورهای بیضه (Seminoma و Dysgerminomas)، لنفوما و سایر تومورهای سیستم رتیکولواندوتلیال، بدخیمی‏های ناشی از تومورهای توپر پیشرفته، پانکراتیت حاد، سرطان پروستات، اکلامپسی، سرطان‏های متاستاز داده شده (به ویژه اگر کبد درگیر شده باشد)، شوک، تشنج، لوکمی، هیپوکسی، شکستگی‏، انسداد مجاری ‏صفراوی، هیپوتیروئیدیسم، منونوکلئوز عفونی، هیپرترمیا و… سبب افزایش LDH می‏شوند.

 

کاهش لاکتات دهیدروژناز

از طریق اندازه‏گیری سطح LDH، به مؤثر بودن شیمی ‏درمانی علیه سرطان‏ها پی می‏برند، به طوری که انتظار می‏رود متعاقب یک شیمی‏ درمانی موفق، سطح LDH کاهش یابد.

 

نمونه‏های مورد نیاز

سرم غیرهمولیز. آزمایش را باید در طی چند ساعت اولیه پس از نمونه‏گیری انجام داد و یا در صورت نیاز می‏توان نمونه را در یخچال نگهداری نمود. نگهداری نمونه در فریزر توصیه نمی‏شود. از CSF نیز می‏توان برای سنجش LDH استفاده کرد. ضد انعقاد اگزالات موجب مهار آنزیم LDH می‏شود.

 

روش‏های اندازه‏گیری

۱) کالریمتریک

۲) آنزیماتیک

 

اصول آزمایش

در واکنش LDH، لاکتات به عنوان سوبسترا بوده که تحت تأثیر LDH و در حضور NAD به پیروات و NADH تبدیل می‏شود. این واکنش در طول موج ۳۴۰ نانومتر و با استفاده از اسپکتروفتومتر قرائت می‏شود.

در واکنش کالریمتریک پیروات را با ۲ و ۴ دی نیتروفنیل هیدرازین مجاور می‏کنیم که در نتیجه آن یک کمپلکس رنگی ایجاد می‏شود.

 

مداخله کننده‏ها

همولیز نمونه خون و ورزش‏کردن قبل از انجام آزمایش منجر به افزایش نتیجه تست می‏شوند. ورزش شدید به ویژه موجب افزایش سطح LDH توتال و به ویژه ایزوآنزیم‏های LD1، LD2 و LD5 می‏شود. داروهایی از قبیل استروئیدهای آنابولیک، داروهای بیهوشی، آنتی‌بیوتیک‏ها، آسپرین، پروکائین آمید، مسدودکننده‏های بتا، کلوفیبرات، فلوئوریدها، لوودوپا، نارکوتیک‏ها، دیلتیازم، ایتراکونازول، نیفدیپین، پاروگزتین، وراپامیل، پروپیل تیو اوراسیل، ضد التهاب‏های غیراستروئیدی، سولفاسالازین، آمیودارون، متوتروکسات، اگزاسیلین، پالیکامایسین، پروپوکسیفن، استرپتوکیناز و الکل موجب افزایش LDH می‏گردند. داروهایی از قبیل اسید آسکوربیک، سفوتاکسیم، انالاپریل و اگزالات‏ها نیز منجر به کاهش نتیجه این تست می‏گردند.

 

مقادیر نرمال

نوزاد U/L690-415، بالغین U/L360-180. واحد SI برای بیان سطح LDH سرم، Kat/Lµ می‏باشد. برای تبدیل واحد U/L به Kat/Lµ می‏توان از ضریب ۰۱۷/۰ استفاده نمود.

 

ایزوآنزیم‏های LDH

۵ ایزوآنزیم از LDH وجود دارد که دارای ساختمان تترامر بوده و از ترکیب دو زیرواحد H یا M تشکیل شده‏اند. ایزوآنزیم LD1 از ۴ زیرواحد H تشکیل شده است، در حالی که ایزوآنزیم LD5 دارای ۴ زیرواحد M می‏باشد. هنگامی که سطح LD1 بیش از LD2 باشد، بیانگر آسیب عضله قلبی متعاقب سکته قلبی است. این الگو در آنمی‏های همولیتیک و یا مگالوبلاستیک نیز مشاهده می‏شود. در مواردی از قبیل انفارکتوس ریوی و مشکلات کبدی نیز سطح ایزوآنزیم‌های LD4 و LD5 افزایش می‏یابد. ایزوآنزیم‏های LDH را می‏توان به کمک الکتروفورز از همدیگر تفکیک نمود. همچنین ایزوآنزیم‏های LD1 و LD2 را می‏توان از طریق واکنش‏های آنتی‏ژن- آنتی‏بادی جداسازی نمود.

اصول واکنش

نمونه مورد نیاز

سرم

 

مقدار نرمال

ایزوآنزیم‏های LDH و سهم نسبی هر کدام از آنها در سرم طبیعی در جدول زیر آمده است.

ldh

جدول ایزوآنزیم‏های LDH و سهم نسبی هر کدام از آنها در سرم طبیعی

 

رفرنس‌ها:

۱- علی‌محمدی م.، رستمی م. و رسولی م. آزمایشگاه بیوشیمی پزشکی ۱ و ۲٫ قم. انتشارات ابتکار دانش. چاپ اول. ۱۳۹۳٫

۲- علی‌محمدی م. و رستمی م. بیوشیمی عملی؛ با تکیه بر نکات بالینی. تهران. انتشارات راز نهان. چاپ اول. ۱۳۹۰٫

۳- Cavanaugh BM. Nurses manual of laboratory and diagnostic tests. 2003; 4th Edition.

۴- Van Leeuwen AM, Kranpitz TR and Smith L. Laboratory and diagnostic tests with nursing implications. 2006 ; 2nd Edition.

۵- Wilson DD. Manual of laboratory and diagnostic tests. 2008.

۶-Tietz Textbook of Clinical Chemistry and Molecular Diadnosis. 2006; 4th Edition.

۷- Henrys Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Methods. 2007; 21st Edition.

۸ – Wendy Aineson and Jean Brickell. Clinical Chemistry; A Laboratory Perspective. 2007; 1st Edition.

۹- Arneson W, Brickell J. Clinical chemistry; a laboratory perspective. 2007.

۱۰- Pagana KD and Pagana TJ. Diagnostic and laboratory test refrence. 2005; 7th Edition.

 

محمد علی‏محمدی: کارشناس ارشد بیوشیمی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک

مراد رستمی: کارشناس ارشد بیوشیمی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز

معصومه رسولی: دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم

ماهنامه اخبار آزمایشگاهی