معماری

نحوه محاسبه وزن و قد متناسب با سن متوسط شيرخواران وكودكان طبيعي

نحوه محاسبه وزن و قد متناسب با سن متوسط شيرخواران وكودكان طبيعي

 وزن كيلوگرم پوند
هنگام تولد 25/3              7
12ـ3 ماهگي 9 + سن به ماه      

2

11 + سن به ماه
6ـ1 سالگي 8 + 2 X   سن به سال 17 +   5 X سن به سال
12ـ7 سالگي 5ـ7 X سن به سال    

2

5 + 7 X   سن به سال
قد سانتي متر اينچ
هنگام تولد 50            20
در يك سالگي 75            30
12ـ2 سالگي 77 +   6 X سن به سال 30 +   5/2 X سن به سال

شاخص هاي رشد و مفهوم صدك

صدك ها در صدهاي تجمعي از يك متغير مي باشند.مثلا اگر نمره 10 كمترين نمره كسب شده در درس خاصي در كل يك دانشكده باشد نتيجه مي گيريم كه 100% دانشجويان نمره اي بيش از 10 كسب كرده اند و يا به عبارت ديگر هيچكس نمره اي كمتر از 10 نگرفته است. بنابراين نمره 10 را مي توان به عنوان صدك صفر محسوب كرد. حال اگر نيمي از دانشجويان نمره اي بيش از 15 و نيمي ديگر كمتر از 15 گرفته باشند ميتوان اينگونه استدلال كرد كه صدك 50 (ميانه) نمرات دانشجويان در اين درس خاص نمره 15 مي باشد. يعني 50% از كل دانشجويان زير 15 گرفته اند و 50% بالاي آن و اگر فقط 3% از دانشجويان نمره بالاي 19 داشته باشند نمره 19 صدك 97 را نشان مي دهد يعني 97% دانشجويان زيرنمره 19 را كسب كرده اند.

در نمودار رشدي كه مقياس وزن براي سن را مي سنجد دو صدك 3 و 97 به عنوان حد بالائي و پائيني انتخاب شده اند. صدك 3 منطبق بر منهاي دوانحراف معيار از ميانگين و صدك 97 منطبق بر مثبت دو انحراف معيار ازميانگين مي باشد. به عبارت ديگر 95% كودكان جمعيت مرجع (95% كودكان طبيعي) بين صدك 3 و 97 قرار مي گيرند.

نمودارهاي رشد متفاوتي بر حسب اينكه كدام شاخص را انتخاب كنيم وجود دارد. نموداري كه از همه بيشتر استفاده مي شود و در ايران نيزاز آن استفاده مي كنند شاخص وزن براي سن را مي سنجد. اين شاخص تحت تاثير تغييرات اخير در وضعيت تغذيه يا سلامتي مي باشد. با اين شاخص نمي توان كودكان و نوجوانان را به دسته هاي كم وزن و يا بيش وزن طبقه بندي كرد اما وسيله بسيار خوبي براي پايش وضعيت رشد كودكان مي باشد. شاخص قد براي سن كوتاهـي يا بلندي را مي سنجد كه اگر كمتر از حداستاندارد باشد به آن كوتاه قدي (Stunting) اطـلاق مي شـود. شـاخـص وزن بـراي قد نيــازي بـه دانستـن سـن نـدارد و مي توانـد كم وزني (Underweight)، لاغري (Wasting) و يا بيش وزني (Overweight) كودكان را مشخص كند. شاخص دور سر براي سن مي تواند بازتابي از اندازه مغز و رشد اين عضو باشد. شاخص توده بدني براي سن تركيبي از وزن و قد براي سن است و مي توان بوسيله آن كودكان و نوجوانان را به گروه هاي كم وزن، با وزن زياد و يا در خطر وزن زياد دسته بندي كرد.

جدول 3 ـ طبقه بندي شيوع اختلال رشد بر اساس شاخص هاي وزن براي سن، قد براي سن و وزن براي قد برحسب

جدول شماره 4 وضعيت كودكان زير پنج سال ايراني را در سال 1377 نشان مي دهد.

 

جدول 4 ـ شاخص هاي تن سنجي كودكان زير پنج سال ايراني در سال 1377 (بر اساس مطالعه بررسي شاخص هاي تن سنجي ايران)

 

 

 

 

شاخص

 

 

 

24-0

ماهگي

 

59-24

ماهگي

زير پنج سال

 

شهر روستا پسر دختر كل
درصد درصد درصد درصد درصد درصد درصد تعداد
*

لاغري

متوسط و شديد 3/4    2/5    6/5 8/4    1/5    7/4 9/4    302948
شديد 0/1      9/0    0/1 9/0    2/1    6/0 9/0    55644
**

كوتاهي

متوسط و شديد 5/15    4/15    0/11 8/21 8/16 9/13 4/15    952122
شديد 9/3    8/3    5/2 6/6    0/4    6/3 8/3    234939
***

كم وزني

متوسط و شديد 7/7    8/12    6/9 7/13 9/11 7/9 9/10 673905
شديد 0/9    9/1    1/1 0/2    0/2 0/1 5/1    92739
خفيف 1/23    4/29    1/25 2/31 9/27 2/26 0/28 1731132

مراقبت ايده آل از كودكان

  • در سال اول هر يك ماه يك بار
  • در سال دوم هر دو ماه يك بار
  • در سال سوم هر سه ماه يك بار
  • تا شش سالگي هر 6 ماه يك بار

از اين نظر سه سال اول زندگي، بحراني ترين سال هاي حيات است. علاوه بر اين برنامه هر بار كه كودكي به واحد بهداشت خانواده آورده مي شود بايد توزين شود و وزن او در منحني رشد ثبت گردد، به خصوص اگركودك بيمار باشد.

در هر بار توزين، وزن بايد در برگه نمودار رشد نشانه گذاري شود. با نشانه گذاري وزن كودك در برابر سن او به طور ماهانه، منحني رشدكودك يعني وزن به ازاي سن به دست مي آيد. در برگه پايش رشد، نمودار وزن به ازاي سن رسم خواهد شد و قدكودك در نظر گرفته نمي شود زيرا وزن براي شناخت رشد، وسيله حساس تري است و هرگونه انحراف وزن از وضع طبيعي را به آساني مي توان بامقايسه منحني وزن كودك با منحني استاندارد، شناسائي كرد. كودك ممكن است وزن از دست بدهد ولي از قد او چيزي كم نمي شود.

نمودار رشد وسيله اي است ساده و ارزان براي پايش افزايش وزن و در واقع پايش سلامت كودك در طول زمان است. در اين نمودار رقم وزن روي محور عمودي و معمولا به كيلوگرم مشخص مي شود. معمول بر آن است كه براي تامين دقت بيشتر، فواصل كيلوگرم به اجزاء كوچكتر آن تقسيم مي شود. محور افقي معمولا سن كودك را از تولد تا 5 سالگي نشان مي دهدكه براي تامين دقت بيشتر، با فواصل يك ماه و تقسيم آن به 15 روزمشخص مي شود. به تجربه ثابت شده است كه در نظر گرفتن جاي وسيع‌تر براي سه سال اول زندگي و متراكم كردن دو سال بعد مفيدتر مي باشد. زيرا هر چه كودك كوچكتر باشد رشد او سريعتر است و حساسيت او به انحراف از الگوي معيار افزايش مي يابد و از اين رو بايد در آن مدت سنجش وزن به دفعات بيشتر صورت گيرد.

كشورهاي مختلف براي كاربرد عادي، انواع متعدد نمودار رشد را به كار مي برند. بعضي نمودارها تنها دو منحني مرجع ولي بعضي ديگر تا پنج منحني مرجع دارند. سازمان جهاني بهداشت در سال هاي اخير كوشش كرده است تا نمودارهاي رشد و منحني هاي مورد استفاده در سراسر جهان را يكسان كند. نمونه اي از نمودار رشد سازمان جهاني بهداشت درشكل شماره 3 نشان داده شده است. همانگونه كه در اين شكل نشان داده شده است اين نمودارها دومنحني مرجع دارند. منحني بالائي نشان دهنده ميانه وزن (پنجاهمين صدك) پسران (كه كمي بيشتر از ميانه دختران است) و منحني پائيني نشان دهنده سومين صدك دختران (كمي كمتر از سومين صدك پسران) است و به اين ترتيب نمودار سازمان جهاني بهداشت را مي توان براي هر دو جنس به كار برد. فاصله بين دو منحني صدك 3 و صدك 95 را در شكل شماره 3 “جاده سلامتي” مي نامند. جاده سلامتي منطقه طبيعي رشد را براي بيشتر جوامع نشان مي دهد. اين منطقه جائي است كه 95% كودكان سالم كه به عنوان مرجع به كار گرفته مي شوند، در آن جاي مي گيرند. هر گاه رشد كودك، عادي باشد منحني رشد او بالاتر از سومين صدك و به موازات “جاده سلامتي” پيش مي رود. جهت منحني رشد بيش از وضعيت نقاط ثبت شده وزن اهميت دارد. افقي شدن يا نزولي شدن منحني رشد كودك نشانه نارسائي رشد است كه خود نخستين نشانه سوء تغذيه پروتئين انرژي مي باشد و ميتواند چند هفته يا چند ماه پيش از نشانه هاي باليني روي دهد. چنين كودكي نياز به مراقبت ويژه دارد. هدف از مراقبت كودك حفظ وزن كودك در بالاي منحني سومين صدك است.

نمودارهاي رشد مورد استفاده در ايران

اين نمودارها در شكل شماره 4 و 5 نشان داده شده است. همانگونه كه ملاحظه مي شود در اين نمودارها علاوه بر صدك هاي 3 ، 50 و 97 صدك هاي مياني نيز رسم شده اند. فاصله هر صدك با صدك بعدي با رنگ خاصي مشخص شده است. اين كار تفسير چگونگي رشد كودك را براي مادر آسان تر خواهدكرد اما از طرفي ممكن است مادر فقط به رنگ ها توجه كند و مراقب مختل شدن سير سعودي منحني رشد نگردد. در اين منحني ها سعي بر اين بوده است كه با ترسيم و توضيح انواع مختلف وضعيت هاي منحني رشد مادر را از اين مهم آگاه سازند. از مشخصه هاي ديگر اين منحني ها اين است كه نمودار مربوط به دو شاخص ديگر يعني قد براي سن و دور سر براي سن رسم شده اند و مي توان با رسم منحني هاي مربوط به اين دو شاخص از وضعيت رشد كودك اطلاع دقيق تري كسب كرد. در پشت كارت رشد نيز كارت واكسيناسيون، كارت مراقبت كودك و نيز اطلاعات مفيدي در مورد تغذيه شيرخوار و شروع تغذيه كمكي درج شده است.

پاسخ دهید