سندرم آسپرگر (علائم و نشانه ها،درمان و پیشگیری)

هنگامی که شما با یک فرد مبتلا به سندرم آسپرگر مواجه می شوید، در ابتدا بی درنگ متوجه دو خصوصیت در وی خواهید شد:

او به هوشمندی سایر مردم عادی است.
مشکلات زیادی در مهارت های اجتماعی دارد و تمرکز وسواس­گونه ای بر روی یک موضوع یا انجام رفتارهای تکراری دارد.

در گذشته، پزشکان سندرم آسپرگر را به عنوان یک اختلال جداگانه تصور می کردند؛ اما در سال 2013 در جدیدترین نسخه کتابچه تشخیصی آماری اختلالات روانی (DSM-5)، آسپرگر به عنوان بخشی از یک طبقه گسترده تر، به نام اختلال طیف اوتیسم طبقه بندی شده است. با این حال هنوز نیز بسیاری از مردم و متخصصان از اصطلاح آسپرگر استفاده می کنند.

نشانه های سندرم آسپرگر چیست؟

الف) اختلال در کیفیت تعاملات اجتماعی که حداقل در دو مورد از موارد زیر بروز کند:

در استفاده از رفتارهای غیرکلامی متعدد مانند نگاه چشمی، حالت چهره، وضعیت بدنی و ایما و اشاره در برقراری روابط اجتماعی، مشکل دارد.
در برقراری روابط با همسالان که از سطح سنی او انتظار می رود، ناتوان است.
به طورخودانگیخته به دنبال سهیم کردن دیگران در شادی ها، علایق و پیشرفت هایش نیست.
در نشان دادن رفتارهای اجتماعی هیجانی متقابل نسبت به دیگران، ناتوان است.

ب) الگوهای محدود، تکراری و قالبی رفتار، علایق و فعالیت ها که حداقل با یکی از موارد زیر ظاهر می شود:

اشتغال ذهنی فراگیر به یک یا چند الگوی قالبی و علایق محدود که از نظر شدت، ناهنجار تلقی می شود.
انعطاف ناپذیری در انجام یکسری آداب و عادات خاص
ادا و اطوار حرکتی و تکراری و قالبی (مانند پیچ خوردن دست ها یا بدن یا حرکت شبیه بال زدن دست ها یا انگشتان)
اشتغال ذهنی مداوم با اجزاء و اشیاء

پ) این اختلال باید به حدی شدید باشد که در عملکرد اجتماعی، شغلی یا سایر زمینه های مهم زندگی فرد مشکل ایجاد کند.

ت) کودک از نظر رشد زبان و رشد شناختی سالم است. (در اختلال اوتیسم کودک از نظر شناختی و زبانی نقص بارز دارد و وجه مشخصه تفاوت اوتیسم و آسپرگر این دو نشانه است)

ث) سندرم آسپرگر معمولاً از 3 سالگی به بعد ظاهر می شود.

چه کسانی می توانند آسپرگر را تشخیص دهند؟

والدین باید بدانند که تشخیص اختلال های روانی یک فرایند پیچیده و تخصصی است؛ بنابراین، اگر آن ها بر اساس نشانه های بالا مشکوک شدند که کودکشان با توجه به سطح سنی خود، طبیعی رفتار نمی کند باید بدون استرس بی مورد و بدون زدن هیچ نوع برچسبی به کودک خود، به متخصصان سلامت روان که در زمینۀ تشخیص و درمان اختلال های طیف اوتیسم تخصص ویژه دارند، مراجعه کنند. مانند:

روان­شناس کودکان استثنایی یا روان­شناس بالینی: کار این روان­شناسان تشخیص و درمان مشکلات مربوط به احساس و رفتار است.

متخصص مغز و اعصاب کودکان: این متخصص وظیفه تشخیص و درمان بیماری های مغزی را به عهده دارد.

روان­پزشک: او دارای تخصص لازم در زمینه سلامت روان است و می تواند برای درمان اختلال های روانی، دارو تجویز کند.

با توجه به توضیحات بالا، سندرم آسپرگر، اغلب با یک رویکرد تیمی درمان می شود. این بدان معناست که ممکن است لازم باشد شما برای درمان کودکتان به بیش از یک متخصص مراجعه کنید.

سوال هایی که ممکن است پزشک از شما درباره رفتارهای کودکتان بپرسد، عبارتند از:

کودک شما چه علایمی را نشان می دهد و شما اولین بار کی متوجه این علایم شدید؟
کودک شما از چه زمانی شروع به صحبت کرده و چطور ارتباط برقرار می کند؟
آیا او روی هر موضوع و فعالیتی بیش از حد تمرکز می کند؟
آیا او دوستانی دارد؟ و اگر بله رابطه او با دوستانش چگونه است؟
او چگونه با دیگران تعامل برقرار می کند؟

بعد از طرح این پرسش ها، پزشک، کودک شما را در موقعیت های مختلف (حداقل 3 موقعیت) مشاهده خواهد کرد تا مستقیماً ببینید که او چگونه با دیگران ارتباط برقرار کرده و رفتار می کند.

علت سندرم آسپرگر چیست؟

علت دقیق سندرم آسپرگر معلوم نیست و هیچ راه شناخته شده ای برای پیشگیری از این بیماری وجود ندارد. با این حال، بررسی ها نشان می دهند که فراوانی مبتلایان به سندرم آسپرگر در خویشاوندان و افراد خانواده ها بیشتر گزارش شده و همچنین شیوع آن در مردان بیشتر از زنان است؛ بنابراین محققان در حال انجام پژوهش های بیشتر برای شناسایی علت ژنتیکی برای این اختلال هستند.

اختلال های همزمان

بسیاری از کودکان مبتلا به سندرم آسپرگر از اختلال های همزمان دیگری رنج می برند مانند:

اختلال نقص توجه / بیش فعالی (ADHD).
اضطراب
افسردگی، به ویژه در نوجوانانی
اختلال در یادگیری غیرکلامی
اختلال وسواس- جبری (OCD)
اختلال اضطراب اجتماعی

درمان

هر کودک یک موجود منحصربه فرد و متفاوت است؛ بنابراین یک رویکرد درمانی کلی برای همه وجود ندارد. شاید پزشک باید چند درمان را روی کودک شما امتحان کند تا ببیند کدامیک برای او مناسب تر است.

درمان هایی که برای سندرم آسپرگر می توانند استفاده شوند، عبارتند از:

آموزش مهارت های اجتماعی

این آموزش طی جلسات متعدد، می تواند به صورت فردی یا گروهی انجام شود. درمانگران به کودک شما می آموزند که چگونه با دیگران تعامل برقرار کند و خودش را شیوه مناسب در روابط اجتماعی نشان دهد.

گفتار درمانی

این درمان به کودک شما کمک می کند تا مهارت های ارتباطی خود را بهبود ببخشد. هرچند کودکان مبتلا به سندرم آسپرگر در رشد زبان و تکلم نقص آشکاری ندارند، اما طی این درمان کودک یاد می گیرد به جای استفاده از یک تن صدای سطحی و انعطاف ناپذیر هنگام صحبت کردن به ظرافت های کلامی مانند بلندی و کوتاهی صدا برای تأثیرگذاری بیشتر در روابط اجتماعی دقت کند. او همچنین می آموزد چگونه یک مکالمه دو طرفه را حفظ کرده و از نشانه های اجتماعی مانند حرکات دست و تماس چشمی استفاده کند.

رفتار درمانی شناختی (CBT)

این درمان به کودک شما کمک می کند شیوه و الگوی فکری خود را تغییر دهد؛ بنابراین او بهتر می تواند احساسات و رفتارهای تکراری اش را کنترل کند. او همچنین قادر خواهد بود با عواملی مانند خشم ها، درخودماندگی ناگهانی یا وسواس ها بهتر مقابله کند. به­ طورکلی، رفتاردرمانی شناختی برای کودکان بزرگتر مناسب تر است.

آموزش والدین

در این آموزش، والدین، بسیاری از تکنیک هایی را که کودکشان یادگرفته اند، می آموزند؛ بنابراین آن ها می توانند روی مهارت های اجتماعی کودشان در خانه کار کنند. آن ها همچنین می توانند از یک مشاور، راهکارهایی را جهت مواجه با چالش های کودکشان درخانه بیاموزند.

تحلیل رفتار کاربردی

تحلیل رفتار کاربردی، تکنیکی است که مهارت های اجتماعی و ارتباطی مثبت را در کودک تشویق می کند. در این روش درمانگران از ستایش و تقویت مثبت برای آموزش رفتار درست استفاده می کنند.

دارو درمانی

هیچ دارویی که به طور اختصاصی برای درمان سندرم آسپرگر یا دیگر اختلالات طیف اوتیسم تأیید شده باشد، وجود ندارد. برخی از داروهایی که علایم اختلالاتی مانند افسردگی و اضطراب را کاهش می دهند، ممکن است به کنترل این بیماری کمک کنند، مانند:

مهارکننده های بازجذب سروتونین (SSRI ها)
داروهای آنتی سایکوتیک
داروهای محرک

سیر و پیش آگهی

گزارش های موردی نشان می دهند که سیر و پیش آگهی در افراد مبتلا به سندرم آسپرگر متغیر است. گزارش های روایتی از برخی بزرگسالانی که در دوران کودکی این تشخیص را دریافت کرده اند نشان می دهد که این افراد از لحاظ هوشی و کلامی مشکلی ندارند، اما به طریقی نامناسب با دیگران ارتباط برقرار می کنند و از لحاظ اجتماعی ناراحت و خجالتی به نظر می رسند و اغلب تفکر غیرمنطقی دارند. فنون خودکفایی و حل مسأله اغلب برای این بیماران در موقعیت های اجتماعی و موقعیت های کاری می تواند مفید واقع شود.

منابع
ابر سلامت
سادوک، بنجامین. سادوک، ویرجینیا. (2007). خلاصه روانپزشکی کاپلان و سادوک (جلد3). (ترجمه فرزین رضاعی، 1389). تهران: انتشارات ارجمند.

http://www.webmd.com/brain/autism/mental-health-aspergers-syndrome#1

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده