معماری
بیماری کرون

بیماری کرون و راههای مقابله و درمان

کرون؛ بیماری التهابی دستگاه گوارش

شايد تا به حال از ميان بيماري‌هاي شايع و غيرشايعي که نامشان را شنيده‌ايد نام بيماري کرون برايتان ناآشنا باشد، ولي اگر قدري به علایم و نشانه‌هاي اين بيماري توجه کنيد متوجه مي‌شويد در اطرافتان برخي را مي‌شناسيد که ممکن است به اين بيماري مبتلا باشند، بي آنکه خود از وجود چنين بيماري اي اطلاع داشته باشند.

کرون يک بيماري التهابي مزمن است که قسمت‌هاي مختلف دستگاه گوارش از دهان تا مقعد را درگير مي‌کند و باعث التهاب و زخم شديد مخاط روده مي‌شود که گاه به انسداد کامل يا نسبي روده منجر مي‌شود.

در اغلب موارد اين بيماري ناحيه انتهايي روده کوچک و روده بزرگ را درگير مي‌کند و التهاب در اين منطقه مي‌تواند باعث ايجاد فيستول، سوراخ شدن ديواره روده يا تنگ شدن دستگاه گوارش و انسداد شود که تشخيص آن براساس علائم باليني، معاينه فيزيکي، تصوير برداري روده و تست‌هاي آزمايشگاهي صورت مي‌گيرد.

روده را مي‌توان توسط کولونوسکوپي مورد بررسي قرار داد و در حين اين آزمايش مي‌توان از بافت روده نمونه برداري کرد و آن را جهت بررسي به پاتولوژي فرستاد تا بيماري تشخيص داده شود بايد دانست نمونه برداري از بافت روده به دليل اين که اين بافت به درد حساس نيست، هيچ دردي ندارد.

این بیماری معمولاً در دو دوره‌سنی بیشتر ظاهر می‌شود؛ یکی 10 تا 30 سال و دیگری حدود 60 سالگی و بعد از آن است. وقتی بیماری کرون آغاز می‌شود می‌تواند باعث علایم شوند که در تمام عمر می‌آیند و می‌روند.

در این بیماری هر بخشی از دستگاه گوارش می‌تواند مبتلا شود و التهاب تمام ضخامت جداره روده را درگیر می‌کند،بنابراین ممکن است سبب ایجاد آبسه (کیسه‌ای از تجمع چرک)، فیستول (ایجاد غیر طبیعیِ راهی نِی مانند از داخل روده به قسمتها و اعضای دیگر بدن ) یا تنگی در روده شود. ضایعات و آسیب‌های التهابی به صورت قسمت قسمت، دیواره‌روده را درگیر می‌کند و التهاب در طول دیواره پیوسته نیست، بلکه به بیانی لکه لکه است.

 

علت به‌وجود آمدن بیماری کرون چیست؟

در ایجاد این بیماری عوامل محیطی و ژنتیکی تاثیر دارند. این بیماری چندعاملی و چندژنی است. نقش ژنتیک در بیماری کرون زیاد است.

این بیماری در کشورهای صنعتی بیشتر شیوع دارد. سیگار برای کرون یک عامل خطر جدی محسوب می‌شود.

 

علایم بیماری کرون چیست؟

بیماری کرون به طور شاخص یک بیماری التهابی روده است اما علاوه بر تظاهرات و علایم روده‌ای؛ می‌تواند تظاهرات خارج روده‌ای نیز داشته باشد.

 

تظاهرات روده‌ای (گوارشی)

همان طور که گفته شد این بیماری می‌تواند هر قسمتی از دستگاه گوارش را درگیر کند و التهاب و زخم در کرون می‌تواند از دهان تا مقعد ایجاد شود؛ ولی اغلب قسمت میانی روده‌(ایلئوم) درگیر می‌شود.

علایم ناشی از درگیری روده، می‌تواند خفیف تا شدید باشد. برخی افراد مبتلا به کرون، فقط درد شکمی (دل‌پیچه) و یا اسهال گاه و بی‌گاه دارند و گاه این علایم آنقدر خفیف هستند که این افراد به پزشک مراجعه نمی‌کنند!

در برخی افراد دیگر کرون علایم شدیدتری دارد. هر چند ممکن است که این افراد دوره‌‌های نسبتاً طولانی‌بدون علامت باشند، اما هر دوره‌بی علامتی(خاموش)، به صورت ناگهانی با بروزِ انفجاری علایم با شدتی زیاد قطع می‌شود که به این بروز ناگهانی؛ «تشدید» (شعله‌ور شدنِ بیماری) می‌گویند!

شروع بیماری کرون یا تشدیدِ آن پس از دوره‌بی‌علامتی می‌تواند شامل علایم زیر باشد:

– درد شکمی بیشتر در ناحیه زیر یا دور ناف. این درد شکمی مشخصاً پس از غذا خوردن رخ می‌دهد.

– اسهالی که ممکن است دارای خون نیز باشد.

– زخم دورِ مقعد

– درد هنگام اجابت مزاج

– زخم‌های دهانی

– بی‌اشتهایی

– درد مفاصل یا درد پشت (ستون فقرات)

– درد یا اختلالات بینایی در یک یا هردو چشم

– کاهش وزن به رغم خوردن غذای کافی

– تب

– خستگی یا ضعف

– عقب‌ماندگی رشد یا تأخیر در بلوغ در کودکان

 

تظاهراتِ خارج روده‌ای و عوارضِ بیماری کرون

– التهاب (قرمزی، درد و تورم) در مفاصل محیطی مانند مچ دست، زانو، آرنج و مچ‌پا یا التهاب مفاصل در ستون فقرات؛ شایع‌ترین علامت خارج روده‌ای در کرون

– اختلالات کبدی وصفراوی مانند التهاب در کبد یا ایجاد سنگ صفراوی

– تظاهرات پوستی مانند زخم در ساقِ پا یا برآمدگی‌های قرمز و دردناک در جلوی ساقِ پا

– مشکلات چشمی با علایمی مانند ترس از نور، تاری دید، سردرد و پرخونی ملتحمه

– سایر عوارض مانند سنگ ادراری، کم خونی و سرطانی شدن ضایعات موجود در روده‌ بزرگ

– تنگی و انسداد روده‌باریک یا روده‌ بزرگ

– فیستول (ایجاد غیر طبیعیِ راهی نِی مانند از داخل روده به قسمتها و اعضای دیگر بدن ) که منجر به تخلیه‌خود به خود روده به روده، روده به مثانه، روده به پوست و …

– آبسه (کیسه‌ای از تجمع چرک) در اطراف روده یا اعضای مجاور

 

تشخیص بیماری کرون:

هیچ آزمایش اختصاصی‌‌وجود ندارد که با قطعیت کامل کرون را تشخیص دهد. تشخیص بر اساس علایم بیمار و جواب یکسری آزمایشات و بررسی‌ها مطرح می‌شود. جمع‌بندی این موارد الگویی از علایم و نشانه‌ها را نشان می‌دهد که تنها با بیماری کرون قابل توضیح است.

پزشک احتمال وجود بیماری‌های دیگری که می‌توانند علایم مشابه ایجاد کنند را نیز بررسی می‌کند؛ مانند عفونت‌ها، سلِ روده و …

بررسی‌ها می‌تواند شامل آزمایش خون، آندوسکوپی، سیگموئیدوسکوپی، کولونوسکوپی، بیوپسی (نمونه برداری از روده و بررسی بافت آن در آزمایشگاه)، تصویربرداری و غیره باشد.

 

درمان بیماری کرون

داروها به شکل مؤثری علایم بیماری کرون را بهبود می‌بخشند. اغلب این داروها به وسیله‌جلوگیری از التهاب روده عمل می‌کنند. مثلاً داروهایی که آمینوسالیسیلات نامیده‌می‌شوند اولین داروهایی هستند که در درمان به کار می‌روند.

ممکن است در موارد متوسط تا شدید بیماری کرون از داروهای کورتونی نیز استفاده شود.

آنتی‌بیوتیک‌ها نیز در درمان کرون کاربرد دارند و به از بین بردن باکتری‌ها در قسمتهای تحریک‌شده‌ روده و کاهش التهاب کمک می‌کنند.داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی نیز در برخی موارد خاص به کار می‌روند ولی چون عوارض زیادی دارند،‌پزشک حتی‌المقدور از آنها استفاده نمی‌کند.

داروهای دیگری نیز وجود دارند که به درمان کرون کمک می‌کنند و پزشک بسته به شرایط بیمار از آنها ممکن است استفاده نماید.

جراحی نیز یک راهِ دیگر درمانی است. در جراحی برخی قسمتهای روده برداشته می‌شوند. جراحی تنها در مواردی توصیه می‌شود که:

– انسداد روده به‌وجود آمده باشد.

– به رغم درمان‌های دارویی صحیح، علایم پایدار مانده باشند.

– فیستول‌ها برخلاف درمانهای دارویی بهبود نیابند.

رژیم غذایی نیز در درمان بیماری کرون مؤثر است. هر چند که از نظر علمی تأثیرِ هیچ نوع رژیم غذایی خاصی برای بیماری‌های التهابی روده ثابت نشده است، اما اغلب پزشکان معتقدند که بیمار خود می‌تواند بفهمد که چه غذاهایی تحریک کننده‌علایم بیماریِ آنها بخصوص در دوران تشدید بیماری است.

وقتی از غذاهایی که محرک علایم شماست پرهیز کنید، درمی‌یابید که نشانه‌هایی مانند دفع گاز روده‌ای، نفخ، درد شکمی، دل‌پیچه و اسهال بیشتر قابل کنترل می‌شوند. با کاهش این علایم شما به روده‌ملتهبِ خود فرصت می‌دهید که التیام یابد. اگر به علت بیماری کرون برای جذب مواد مغذی مشکل دارید؛ مهم است که غذاهای پر پروتئین و پرانرژی بخورید هرچند که احساس کنید میلی به خوردن ندارید! با این حساب یک رژیم غذایی مؤثر در بیماری کرون، بر اساس توصیه‌های متخصصان بر وعده‌های غذایی منظم افزون بر دو تا سه میان‌وعده تأکید دارد تا مطمئن باشید که پروتئین، انرژی و مواد مغذی لازم را دریافت می‌کنید. اضافه بر این ممکن است پزشک برای شما مکمل‌های ویتامین و مواد معدنی تجویز نماید. به این صورت شما می‌توانید ذخایر مواد مغذی ضروری بدنتان را بازسازی کنید.

 

پرهیزهای غذایی در بیماری کرون چیست؟

از غذاهایی که علایم بیماری را تحریک می‌کنند، اجتناب کنید. برای اینکه بدانید چه غذاهایی را باید از رژیم غذایی خود کنار بگذارید؛ باید بدانید که کدام غذاها علایم بیماری شما را تحریک می‌کنند. بسیاری از افراد مبتلا به بیماری کرون دریافته‌اند که غذاهای آمده در فهرستِ زیر علایم آنها را در حین دوره‌تشدید بیماری ‌بدتر می‌کند. بنابراین ممکن است برخی از آنها برای شما هم محرک علایم بیماری باشند.

– کره، روغن، کره‌های گیاهی، سس مایونز

– نوشیدنی‌های گازدار

– قهوه، چای، شکلات

– پوسته‌ذرت

– محصولات لبنی (در صورت عدم تحمل لاکتوز)

– غذاهای چرب و سرخ کردنی‌ها

– غذاهای پرفیبر

– غذاهایی که تولید گاز و ایجاد نفخ می‌کنند             ( عدس، بنشن، لوبیاها، پیاز و انواع کلم)

– آجیل و دانه‌های خوراکی (کره‌بادام زمینی و کره‌دانه‌های دیگر)

– میوه‌های خام

– سبزی‌های خام

– گوشت قرمز

– غذاهای تند و پرادویه

– غلات سبوس‌دار و سبوس

 

پیش‌آگهی بیماری کرون

بیماری کرون افراد را به شکل‌های مختلفی تحت تأثیر قرار می‌دهد. بسیاری از افراد فقط علایم خفیفی دارند و نیازی نیست که درمانهای دارویی را ادامه دهند. اما برخی از افراد هم نیازمند مصرف چندین دارو هستند و دچار عوارض بیماری کرون می‌شوند.

بیماری کرون ریشه‌کن نمی‌شود، اما با درمان بهبود می‌یابد. بیماری کرون کُشنده نیست.

کسانی که به بیماری کرون مبتلا هستند،‌باید به سلامت خود و مواردی که باید در جهت سلامتی خود رعایت کنند؛ مانند اینکه به مصرف درست داروها توجه خاصی داشته باشند و مرتب به دنبالِ دریافتِ مراقبت‌های پزشکی لازم باشند. اما این به آن معنا نیست که این افراد نمی‌توانند زندگی خانوادگی و شغلی خوبی داشته باشند.

 

 

موارد فوریتی کدامند؟

افرادی که مبتلا به بیماری کرون هستند باید به شکل منظم با پزشک خود در تماس باشند. هرگونه تغییرات جدید در علایم و نشانه‌ها مهم است و می‌تواند نشان دهنده نیاز به درمانی جدید باشد.

یکی از عوارض جدیِ بیماری کرون انسداد روده است. روده به حدی باریک می‌شود که مواد غذایی گوارش شده ‌نمی‌توانند از روده عبور کنند. انسداد روده سبب ایجاد استفراغ و درد شکمی شدیدی می‌شود و نیاز به درمان اورژانسی دارد.

علایم دیگری که نیاز به رسیدگی پزشکی فوری (اورژانس) دارند؛ موارد زیر هستند:

– تب؛ بدون علامت بارز دیگری از عفونت

– خونریزی زیاد از مقعد

– مدفوع سیاه خمیری شکل

آیا بیماری کرون قابل پیشگیری است؟ آیا می‌توان مانع بروز دوره‌تشدیدِ آن پس از دروه‌خاموشی شد؟

هیچ راهی برای پیشگیری از این بیماری وجود ندارد. اما شما باید از موقعیتهایی که به بدن شما آسیب می‌رسانند، ‌اجتناب کنید. در دوره‌های بی‌علامتی، یک رژیم غذایی مناسب و متعادل داشته باشید تا ویتامینها و مواد مورد نیاز بدنتان تأمین شود. با این‌کار شما عوارض ناشی از تغذیه‌نامناسب مانند کم خونی و کاهش وزن را کاهش می‌دهید.

بیماری کرون می‌تواند خطر ابتلا به سرطانِ روده‌بزرگ را افزایش دهد. به منظور یافتنِ ضایعاتِ پیش‌سرطانی یا سرطان در مراحل اولیه آن؛ باید به شکل منظم تحت بررسی روده بزرگ باشید. اگر به مدت بیش از هشت سال است که بیماری کرون مبتلا هستید که روده‌بزرگ و رکتوم شما را درگیر کرده است؛ باید به طور منظم کولونوسکوپی شوید. کولونوسکوپی باید هر یک تا دو سال، یک بار برای شما انجام شود.

 

چند توصيه پزشکي

وعده‌هاي غذايي را در دفعات بيشتر و حجم کمتر مصرف کرد

افزايش دريافت ويتامين D و کلسيم به دليل نقش آنها در ساختمان استخوان سازي توصيه مي‌شود. بيمار بايد غذاها را بخوبي بجود و از مصرف داروهاي التهابي غيراستروئيدي (مانند پروفن و…) به دليل اين که بيماري را وخيم تر مي‌کنند، بپرهيزد.

===

احتمال چاقی کودکان با مصرف آنتی بیوتیک پیش از دو سالگی

 

یک مطالعه نشان می‌دهد، دادن آنتی بیوتیک به کودکان پیش از دو سالگی احتمال چاقی آنان را در پنج سالگی افزایش می‌دهد.

این مطالعه که بتازگی انجام شده است، نشان می‌دهد کودکانی که تا پیش از دو سالگی دست کم چهار بار آنتی بیوتیک مصرف کرده‌اند، احتمال چاق شدن آنها در پنج سالگی بیشتر است.یک فرضیه این است که آنتی بیوتیکها برخی باکتری‌های موجود در معده را می‌کشند. تحقیقات قبلی نشان داده اند، باکتری خوب در روده می‌تواند احساس گرسنگی را متوقف کرده و از بیش خوری جلوگیری کند.در این مطالعه محققان اطلاعات 64 هزار و 580 کودک را از سوابق بهداشتی که در فاصله زمانی میان سالهای 2001 تا 2003 جمع آوری شده بود، تجزیه و تحلیل کردند و سپس اطلاعات مراجعه به پزشک را در جریان پنج سال اول زندگی بررسی کردند.

تقریباً 70 درصد کودکان پیش از دو سالگی آنتی بیوتیک دریافت کرده بودند که به طور متوسط می‌توان گفت، برای هر کودک دو تجویز ارایه شده بود.

این مطالعه نشان داد تا سن دو سالگی 23 درصد از کودکان اضافه وزن داشتند و یا چاق بودند که این میزان در سه سالگی به 30 درصد و در چهار سالگی به 33 درصد افزایش یافت.هر چه مدت زمانی که به کودکان آنتی بیوتیک داده می‌شد، بیشتر بود، احتمال چاق شدن آنها نیز در سالهای بعدی زندگی بیشتر بود.نتایج این مطالعه نشان می‌دهد، والدین نباید به پزشکان اصرار کنند که به کودکان آنها آنتی بیوتیک بدهند.

===

ساعت شادی که زمان مرگ را پیش‌بینی می‌کند!

 

محققان سوئدی مدعی ساخت ساعتی شده‌اند که از قابلیت محاسبه امید به زندگی و پیش‌بینی زمان مرگ برخوردار است.

ساعت مچی Tikker با استفاده از مجموعه‌ای از پرسشها در خصوص تاریخچه پزشکی فرد، زمان احتمالی مرگ را اعلام می‌کند.

برای راه‌اندازی ساعت، کاربر باید پرسشنامه‌ای شامل سابقه بیماری‌های مختلف را تکمیل کند؛ کشیدن سیگار، مصرف الکل یا مواد مخدر، وجود هرگونه سابقه سرطان، دیابت یا بیماری‌های ارثی در خانواده، مدت زمان ورزش در طول هفته و وزن فرد بخش دیگری از پرسشهای این پرسشنامه است.

سپس سن فرد از نتیجه به دست آمده کسر شده و زمان احتمالی مرگ مشخص می‌شود؛ ساعت مرگ دارای شمارشگر معکوسی است که میزان سال، روز، ساعت، دقیقه و حتی ثانیه‌های باقی مانده از عمر فرد را اعلام می‌کند.

این ساعت دارای صفحه نمایش دیجیتالی است که در ردیف بالا سال، ماه، روز و در ردیف دوم، ساعت، دقیقه و ثانیه باقی مانده از عمر فرد را نشان داده می‌شود؛ در ردیف سوم نیز زمان به وقت محلی قابل مشاهده است.

اگرچه این ساعت زمان احتمالی مرگ را پیش‌بینی می‌کند، اما طراحان آن را «ساعت شادی» می‌نامند، زیرا به مردم کمک می‌کند تا افزون بر تغییر الگوی نامناسب شیوه زندگی، به بهترین شکل از زمان باقی مانده عمر خود استفاده کنند.

با جمع‌آوری بودجه لازم برای تولید تجاری، ساعت مرگ Tikker بزودی با قیمت 80 دلار به بازار عرضه خواهد شد.