معماری

زونا Herpes Zoster

زونا یا Shingle یک بیماری عفونی ویروسی است که با پیدایش بثورات وزیکولی دردناک در مسیر اعصاب منشعب از یک یا چند گانگلیون حسی مشخص می شود .

عامل بیماری :

VZV یا Varicella Zoster Virus که عامل به وجود آورنده آبله مرغان است .

تظاهرات بالینی :

بیماری ابتدا با ایجاد درد و سپس بثورات جلدی بروز می کند . بندرت زونا بدون ضایعات پوستی و فقط با درد ایجاد می شود . خصوصیت درد سوزشی مثل فرو رفتن چاقو و یا مبهم می باشد . بثورات به صورت وزیکول که حاوی سرم هستند ظاهر می شود ولی بعدا چرکی و پاره می شود و روی آنها از کراست می پوشاند . ممکن است با تب نیز همراه شود و یا عفونت باکتریایی نیز به آن اضافه شود که برای درمان آنتی بیوتیک تجویز می شود . گاه بثورات دارای خارش نیز هستند . این ضایعات بصورت نواری ، در یک قسمت از بدن بوجود می آیند . این ضایعات در عرض چند هفته از بین میروند اما گاه درد و حساسیت پوست تا مدت ها باقی می ماند که به آن
Post Herpetic Nuralgia می گویند و بیشتر در سنین بالای پنجاه سال دیده می شود .

بندرت زونا به داخل پوست و ارگانهای داخلی انتشار می یابد که در این صورت عوارضی جدی به همراه دارد .

علت بیماری :

زونا فقط در افرادی ایجاد می شود که قبلا دچا رآبله مرغان شده اند . ویروس برای چند دهه در سلول های عصبی به صورت نهفته باقی می ماند و در اثر عواملی نامشخص ، ویروس دوباره فعال می شود . بعضی عقیده دارند که عواملی مانند استرس ، تروما ،بیماری و شیمی درمانی و رادیو تراپی و داروهای تضعیف کننده‌سیستم ایمنی و استفاده طولانی از کورتن در فعال کردن ویروس دخیل هستند .

علت درد در بیماران زونایی :

بعد از درگیری اعصاب حسی توسط ویروس ، از داخل سلول ها یک واسطه شیمیایی به نام گلوتامین به بیرون پمپ می شود که این ماده بر روی رسپتورهایی که سیگنال های درد را به سمت مغز می فرستند می نشینند و سبب حساس شدن این رسپتورها می شوند و به این علت حتی یک لمس عادی باعث ایجاد دردی شدید در این بیماران می شود .

درمان :

تشخیص و درمان قبل از گسترش از چند جهت اهمیت دارد :

درمان سریع باعث کاهش درد و جلوگیری از Post Herpetic Nuralgia می شود .

از گسترش ضایعات جلوگیری می شود ، خصوصا در مواردی که صورت اطراف بینی و
چشم ها گرفتار می شوند ، چون در آن صورت آسیب های دائمی به بینایی شخص وارد
می شود .

جلوگیری از عفونت و تشکیل بافت جوشگاه .

درمان توسط داروهایی مانند ۱- ال اسیکلو ویر ( ولترکس ) ۲- فام سیکلوویر ( فامو ویر )
۳- آسیکلوویر ( زوویراکس ) انجام می شود این داروها به شکل خوراکی و تزریقی موجود است . بهتر است در ۷۲ ساعت اول مورد استفاده قرار گیرند چون بعد از آن تأثیر کمتری دارند . برای تخفیف درد از بی حس کننده های موضعی و یا کمپرس سرد و نیز قرص استامینوفن کدئین استفاده می کنند . برا ی پانسمان ضایعات ترشح دار از ائوزین و آب دالیبور استفاده می شود در بیماران بالای پنجاه سال برای جلوگیری از P.H.N از کورتن خوراکی استفاده می شود .

آیا زونا مسری است ؟

در اثر تماس فرد سالم با بیمار زونایی ممکن است شخص دچار آبله مرغان شود . در بیمارانی که دچار نقص ایمنی هستند و یا کاهش T-CELLS دارند امکان ابتلا به زونا زیاد است .

آموزش به بیمار و مراقبت های پرستاری :

پرستار شدت ناراحتی بیمار و پاسخ به دارو ها را بررسی کرده و برای تنظیم برنامه درمانی با پزشک همکاری میکند به بیمار آموزش می دهد که چگونه پانسمان های مرطوب را انجام دهد و برای جلوگیری از گسترش عفونت دست ها را بشوید و خوب استراحت کند . چون اکثر بیماران زونایی افراد سالخورده ای هستند لذا در انجام کارهای شخصی دچار مشکل هستند که باید به آنها کمک کرد .

آیا زونا قابل پیشگیری است ؟

هنوز هیچ راهی برای پیشگیری ا ز بیماری وجود ندارد اما محققین نشان داده اند که اگر افراد مسن واکسن آبله مرغان بزنند ایمنی بدنشان در مقابل بیماری بالا می رود .

پاسخ دهید