معماری
ام اس

مولتیپل اسکلروزیس (ام اس)

بیماری ام اس،بیماری مولتیپل اسکلروزیس (ام اس) ،درمان ام اس,بیماری ms و راه درمان و پیشگیری،خطرات ام اس،داروهای ام اس

مولتیپل اسکلروزیس (ام اس) یک بیماری بالقوه ناتوان کننده است که درآن سیستم ایمنی بدن شما غلاف محافظی که اطراف اعصاب راپوشش می دهد می خورد. این مورددرارتباط بین مغز وسایر اندامها مداخله نموده ودرنهایت  ممکن است موجب زوال اعصاب که یک روند غیر قابل برگشت  می باشد گردد . علائم به صورت گسترده ای متفاوت ووابسته به میزان صدمه واعصاب خاصی که تحت تاثیر قرارگرفته است می باشد.

افراد مبتلا به موارد شدید مولتیپل اسکلروزیس ممکن است توانایی راه رفتن ویا صحبت کردن را از دست بدهند . تشخیص زود هنگام مولتیپل اسکلروزیس یا( ام اس )در دوره بیماری می تواند مشکل باشد زیرا علائم اغلب می آیند ومی روند . گاهی اوقات نیز برای ماهها ناپدید می شوند  .   هرچند مولتیپل اسکلروزیس در هرسنی می تواند بروز نماید اما اغلب شروع آن دربین سنین ۲۰ و۴۰ سال بوده واحتمال ابتلاء زنان به مولتیپل اسکلروزیس نسبت به مردان بیشتر است .

 

عــلائـم

علائم ونشانه های بیماری به طور گسترده ای متفاوت است ، بسته به محل فیبر های آسیب دیده عصبی علائم ونشانه های مولتیپل اسکلروزیس ممکن است شامل :

  • بی حسی یا ضعف در یک یا چند اندام که معمولاًدر یک طرف بدن یا نیمه تحتانی بروز می نماید .
  • از دست دادن جزئی یا کامل بینایی ، معمولاً در یک چشم ودر یک زمان یا اغلب با درد در هنگام حرکت چشم ( التهاب عصب بینایی )
  • دوبینی یا تاری دید
  • سوزش یا درد در قسمت هایی از بدن
  • احساس شوک الکتریکی که با حرکت خاص سر بروز می نماید
  • رعشه ، عدم هماهنگی ، عدم استواری و عدم تعادل در راه رفتن
  • خستگی
  • سرگیجه

اغلب افراد مبتلا به  ( ام اس) به خصوص در مراحل شروع بیماری علایمی از عود بیماری را تجربه می کنند که بدنبال آن دوره های بهبود کامل یا ناقص علائم را خواهند داشت .

علائم ونشانه های  ( ام اس) اغلب با یک افزایش درجه حرارت در بدن بدتر می شود

 

عــلل

مولتیپل اسکلروزیس یک بیماری خود ایمنی است که درآن سیستم ایمنی بدن افراد به بافت های خود حمله می کند  . درجریان ( ام اس) میلین تخریب می شود ، میلین موادی ازجنس چربی هستند که حفاظت وپوشش فیبرهای عصبی در مغز وطناب نخاعی را بعهده دارند . میلین را می توان در سیم های برق به عایق تشبیه کرد . زمانی که میلین صدمه دیده است پیام عصبی که در طول عصب منتقل می شود ممکن است آهسته بوده ویا مسدود شده باشد . محققین دقیقاً نمی دانند که چرا مولتیپل اسکلروزیس در برخی افراد بروز نموده ودر افراد دیگر رخ نمی دهد   .   ترکیبی از عوامل اعم از ژنتیک تا عفونت دوران کودکی می توانند در ایجاد آن نقش داشته باشند  .

 

عوامل خــطر 

این عوامل ممکن است احتمال ابتلاء به اسکلروز متعدد یا مولتیپل اسکلروزیس را افزایش دهند

  1. سن : هرچند بیماری ام . اس در هرسنی ممکن است بروز نماید ، شروع معمول آن در افراد بین سنین ۲۰ تا ۴۰ سال می باشد
  2. جنسیت : احتمال ابتلاء زنان به ام  . اس دوبرابر مردان است .
  3. وراثت : خطر ابتلاء به ام اس در افراد با سابقه فامیلی ابتلاء به بیماری بیشتراست .برای مثال اگر یکی از والدین شما یا خواهر وبرادر شما ام اس داشته باشد ،شانس ابتلائ شما ۱ تا ۳ درصد در مقایسه با خطر ابتلاء در جمعیت کلی که حدود ۱/۰ درصد است افزایش می یابد .   اما تجربه در دوقلوهای همسان نشان داده است که وراثت نمی تواند تنها عامل موثر باشد .اگر صرفا وراثت نقش تعیین کننده در ابتلاء به ام اس می داشت دوقلوهای همسان می بایست خطر ابتلاء یکسان داشته باشند ولی این آن چیزی نیست که اتفاق می افتد . یک نفر از دوقلوهای همسان تنها ۳۰% احتمال ابتلاء به ام اس را دارد اگر خواهر یا برادر دوقلویش مبتلا به بیماری باشد .
  4. عفونت : مجموعه ای از ویروس ها مرتبط با ام اس می باشند . در حال حاضر بیشترین ارتباط  در این مجموعه متعلق  به ویروس اپشتین بار یا اپستین بار می باشد اما این که چگونه اپشتین بار موجب افزایش میزان ابتلاء به ام اس می گردد هنوز روشن نگردیده است .
  5. نژاد : سفید پوستان خصوصاً خانواده های با اصالت اروپای شمالی در خطر ابتلاء بیشتری هستند . مردم کشورهای آسیا وافریقا یا بومی آمریکا کمترین خطر ابتلاء را دارند .
  6. عوامل جغرافیایی : بیماری ام اس در کشورهای با آب وهوای معتدل از جمله اروپا ، جنوب کانادا ، شمال ایالات متحده امریکا ، نیوزیلند وجنوب شرقی استرالیا رایج تر است وبه نظر می رسد خطر ابتلاء با عرض جغرافیایی افزایش می یابد .   کودکی که از یک منطقه پرخطر به یک منطقه کم خطر یا برعکس جابجا می شود سطح خطر او وابسته به منطقه محل سکونت جدید می باشد اما اگر این جابجایی بعد از بلوغ باشد فرد بالغ جوان معمولاً سطح خطری وابسته به محلی که ابتدا خانه داشته است خواهد داشت .
  7. سایر بیماریها : افراد اگر یکی از اختلالات خود ایمنی زیر را داشته باشند خطر ابتلاء به ام اس در آنها کمی بیشتر خواهد شد .
  • بیماری تیروئید
  • بیماری دیابت نوع ۱
  • بیماری التهابی روده

 

عـــوارض

در برخی موارد در افراد مبتلاعوارض زیر ممکن است بروز نماید

  • سفتی عضلات یا اسپاسم
  • فلج، معمولاً بیشتر در پاها
  • مشکلاتی با مثانه ، روده یا عملکرد جنسی
  • افسردگی
  • صرع

 

آماده سازی شما برای ملاقات

زمانی که شما برای اولین بار علائم خود را با پزشک خانوادگی اتان  مورد بحث قرار می دهید ، او ممکن است شما را به یک متخصص مغز واعصاب برای ارزیابی بعدی ارجاع نماید.

 

آنچه شما می توانید انجام دهید

چون وقت ملاقات شما ممکن است کوتاه ومختصر باشد از قبل برنامه ریزی نموده ویک لیست شامل موارد ذیل بنویسید

  • شرح وتفصیلی از علائم خود
  • اطلاعاتی درباره مشکلات پزشکی که در گذشته داشته اید .
  • اطلاعاتی درباره مشکلات پزشکی والدین ، خواهر وبرادر خود
  • همه داروها ومکمل های غذایی که شما دریافت می دارید .
  • سئوالاتی که شما می خواهید از دکتر بپرسید

 

  آنچه باید از پزشک خود انتظار داشته باشید

علاوه برمعاینه فیزیکی پزشک ممکن است سلامت عصبی شما را با تست های زیر کنترل کند

  • رفلکس ها
  • قدرت عضله
  • تن عضلانی
  • حس لامسه وبینایی
  • هماهنگی
  • تعادل

 

آزمایشات وتشخیص

هیچ آزمایش اختصاصی برای ام اس وجود ندارد . تشخیص بیماری در نهایت متکی به رد سایر شرایطی که ممکن است نشانه های مشابه تولیدکند می باشد  . پزشک شما ممکن است تشخیص ام اس را بر پایه موارد ذیل قرار دهد :

  • آزمایش خون : تجزیه خون شما می تواند به رد برخی بیماریهای عفونی یا التهابی که نشانه های مشابه با ام اس دارند کمک نماید .
  • کشیدن مایع نخاع : در این روش یک دکتر یا پرستار نمونه کوچکی از مایع مغزی نخاعی را از درون کانال ستون فقرات شما برای آنالیز آزمایشگاهی خارج می نماید . این نمونه می تواند اختلالات مربوط به سطوح غیر طبیعی گلبولهای سفید خون یا پروتئین ها را نشان دهد . این روش همچنین می تواند در رد عفونت های ویروسی وسایر موقعیت هایی که علائم عصبی مشابه ام اس را ایجاد می کنند کمک کننده باشد .
  • ام آر آی (MRI) : در این آزمایش با استفاده از یک میدان قوی مغناطیسی و امواج رادیویی تصاویر دقیقی از اندام های داخلی تولید می شود . ام آر آی می تواند ضایعات ناشی از تخریب  میلین در اثر ابتلاء به ام اس را در مغز وطناب نخاعی شما نشان دهد .  هرچند این نوع ضایعات می توانند بوسیله شرایط دیگر مانند لوپوس یا بیماری Lyme نیز ایجاد شود .بنابر این حضور این ضایعات به صورت قطعی ابتلاء شما به ام اس را ثابت نمی کند   . در طول تست ام آر آی شما روی یک میز متحرک دراز می کشید که بدرون یک ماشین استوانه ای  شکل بزرگ لغزیده می شود وتولید صداهای بلند ضربه زدن در طول اسکن می نماید . بیشتر تست های ام آر آی حداقل یکساعت زمان می برد ، زمانی که با وجود بدون درد بودن آزمایش برخی افراد در ماشین احساس ترس  می کنند . پزشک شما در صورت لزوم می تواند یک آرام بخش برایتان تجویز نماید .  شما ممکن است یک رنگ داخل وریدی  نیز  دریافت نمایید که به مشخص نمودن ضایعات فعال کمک کند .  این امر پزشک را یاری می نماید تا بداند که آیا بیماری در یک فاز فعال است یا خیر حتی اگر هیچ نشانه ای وجود نداشته باشد  .   تکنیک های جدید تر ام آر آی می توانند جزئیات بیشتری درباره درجه آسیب فیبر عصبی ویا از دست دادن دائمی ویا بازیابی میلین ارائه نمایند .
  • آزمون پتانسیل Evoked : این تست امواج الکتریکی مغز شما را در پاسخ به محرکها اندازه گیری می نماید .  در این آزمون از محرکهای بصری یا  الکتریکی که در آن پیام های الکتریکی کوتاه به پا یا بازو وارد می شود استفاده می گردد .

 

دارو ودرمـــان

هیچ درمان قطعی برای ام اس وجود ندارد . درمان معمولاً متمرکز بر مبارزه با پاسخ سیستم ایمنی   ومدیریت علائم می باشد . برخی افراد با علائم خفیف نیاز به درمان ندارند   .

 

داروهـــا

داروهایی که معمولاً برای ام اس استفاده می شود عبارتند از :

  • کورتیکو استروئیدها : کورتیکو استروئید رایج ترین درمان برای مولتیپل اسکلروزیس است کورتیکواستروئید فوران التهاب را در زمان عود بیماری کاهش می دهد . مثالها شامل پردنیزولون خوراکی ومتیل پردنیزولون وریدی می باشد .
  • اینتر فرون : این گروه از داروها به طور مثال Betaseron ,Avonex ,Rebif میزان ظهور علائم ام اس ونتیجه پایانی بد آن را آهسته تر می نمایند . اما اینتر فرون می تواند موجب آسیب های جدی کبدی گردد .
  • Glatiramer (Copaxone)  : پزشکان معتقدند که Glatiramer با مسدود نمودن حمله سیستم ایمنی بدن بر میلین عمل می کند . شما باید این دارو را یکبار در روز به صورت زیر جلدی تزریق نمائید . عوارض دارو ممکن است شامل گرگرفتگی وکوتاه شدن تنفس پس از تزریق باشد .
  • Natalizumab(Tysabri) این دارو طراحی شده جهت عمل بوسیله مداخله با جابجایی سلولهای ایمنی بالقوه صدمه دیده از جریان خون مغزی و طناب نخاعی . Tysabri معمولاً برای افرادی که از سایر درمانها نتیجه ای نگرفته ویا سایر درمانها را نمی توانند تحمل کنند کنار گذاشته می شود به این دلیل که Tysabri خطر ابتلاء به لکو آنسفالوپاتی پیشرفته چند کانونی را افزایش می دهد ،یک عفونت مغزی که معمولاً کشنده است .
  • Mitoxantrone (Novantrone) : این داروی متوقف کننده سیستم ایمنی می تواند برای قلب مضر باشد که معمولاً برای افرادی که ام اس پیشرفته دارند استفاده می شود.

 

درمــان ها

درمانگر فیزیکی یا حرفه ای می تواند به شما تمرینات کششی وتقویتی را آموزش دهد وبه شما نشان دهند که چگونه از وسایلی که می توانند وظایف روزانه شما را آسان تر نمایند استفاده کنید .

روش هــا

تعویض پلاسمامانند یک دیالیز به نظر می رسد، که به طور مکانیکی سلولهای خون شما را از پلاسما یا قسمت مایع خون جدا می نماید . این امر گاهی برای کمک به مبارزه با علائم شدید از عود بیماری  به خصوص در افرادی که به استروئید داخل وریدی پاسخ نمی دهند استفاده می شود   .

 

شیوه زندگی وراه حل های خانگی

این مراحل ممکن است به رفع برخی علائم ام اس کمک نماید .

  • داشتن استراحت کافی : خستگی یک علامت شایع درام اس است وبا داشتن استراحت کافی شما ممکن است کمتر احساس خستگی کنید .
  • تمرینات ورزشی : اگر ام اس خفیف تا متوسط دارید ورزشهای منظم آئروبیک ممکن است ارائه دهنده برخی مزایا برای شما باشد .این مزایا شامل بهبود قدرت ، تن عضلانی ، تعادل وهماهنگی وکمک به افسردگی باشد . شنا گزینه خوبی برای افرادی است که از گرما احساس ناراحتی می کنند .
  • مراقب حرارت باشید : افزایش حرارت ممکن است موجب افزایش ضعف عضلانی گردد . با وجودی که بعضی مبتلایان به ام اس از گرما رنجده نشده وممکن است از حمام ودوش آب گرم لذت نیز ببرند ، خیلی دقت کنید تا زمانی که از واکنش خود در مقابل افزایش گرما مطلع نشده اید خود را در معرض افزایش حرارت شدید قرار ندهید . درون وان گرم یا حمام سونا نشوید تا زمانی که بدانید کسی در آن نزدیکی هست که در صورت لزوم شما را بیرون بکشد .اگر تجربه ای مربوط به وخیم شدن علائم ونشانه ها ناشی از گرما را داشتید در سرما نشستن برای چند ساعت معمولاً شما را به حالت عادی باز می گرداند .
  • سرد شدن بسیاری از افراد مبتلا به ام اس تجربه بدتر شدن علائم در اثر حرارت را دارند . اگر شما در یک منطقه گرم ومرطوب زندگی می کنید توصیه می گردد که در خانه خود تهویه مطبوع داشته باشید . حمام ولرم یا خنک نیز ممکن است موب آسودگی شود
  • مصرف یک رژیم غذایی خوب ومتعادل : مصرف یک رژیم غذایی متعادل وسالم می تواند به حفظ وتقویت سیستم ایمنی شما کمک کند .

مقابله وپشتیبانی

همانند سایر بیماریهای مزمن زندگی با ابتلاء به ام اس می تواند شما را دریک مسیر پر پیچ وخم ومرتفع از هیجانات قرار دهد . در اینجا پیشنهاداتی برای کمک به شما در خروج از این فراز ونشیب ارائه می گردد .

  1. نگهداشت فعالیت های عادی روزانه در بهترین حالتی که می توانید .
  2. حفظ ارتباط با خانواده ودوستان
  3. تداوم وپیگیری آنچه که شما از آن لذت می برید وقادر به انجامش هستید .

اگر ام اس موجب تضعیف توانایی شما در انجام کارهایی که دوست دارید می شود با پزشک خود در خصوص راههایی که موجب به تعویق افتادن این امر می گردد صحبت نمائید .

به خاطر داشته باشید که سلامت جسمی می تواند به طور مستقیم بر سلامت روانی شما تاثیر داشته باشد . مشاوران ودرمانگران ممکن است در چشم انداز شما به بیماری   ، یاریتان نمایند . این افراد مهارت های مقابله ای وتکنیک های تمدد اعصاب را نیزکه  ممکن است مفید باشد به شما آموزش می دهند  .

گاهی اوقات پیوستن به یک گروه حمایتی که درآن گروه شما بتوانید احساسات وتجربیات خود را با دیگران به اشتراک بگذارید شیوه خوبی است ، از پزشک خود  درخصوص گروههای حمایتی که در جامعه اتان در دسترس می باشد پرس وجو نمائید .

 

خوردنی های ممنوع برای مبتلایان به ام اس

رژیم غذایی مناسب به ویژه  اگر در ابتدای ابتلا به بیماری رعایت شود، باعث کند شدن سیر بیماری و کاهش ناتوانی در مبتلایان به ام اس  در طول زمان می‌شود. به گزارش جام جم آنلاین برای بهبود باید مواد حساسیت‌زایی را که باعث ایجاد حمله عصبی در شما می‌شود، بشناسید و کمتر مصرف کنید. تخم‌مرغ، گوجه فرنگی، بادمجان و بعضی میوه‌ها بسته به درجه و نوع پیشرفت ام‌اس در بیماران باعث تشدید بیماری می‌شود.

افزایش وزن، احتمال ابتلا به ام‌اس و حمله‌های آن را بیشتر می‌کند. پس مواظب افزایش وزن خود باشید و از مصرف چربی‌های اشباع خودداری کنید.از مصرف غذاهای چرب ، گوشت‌های چرب و چربی‌های حیوانی، سس مایونز و فرآورده‌های لبنی پرچرب دوری کنید.مواد غذایی فرآوری شده و آماده و شیرینی‌جات مصرف نکنید.مصرف زیاد و نابجای ویتامین‌هایی چون A و B6 می‌تواند برای مبتلایان به ام‌اس خطرناک باشد. نمک کمتر مصرف کنید. نتیجه تحقیقی نشان می‌دهد بیماری افرادی که روزانه بین ۲ تا ۵ گرم نمک مصرف می‌کنند، در قیاس با افرادی که روزانه کمتر از ۲ گرم نمک مصرف می‌کنند سرعت پیشرفت بیشتری دارد.

پاسخ دهید