معماری
سردرد تنشي‌ يا عروقي‌

همه چیز درباره انواع سردردها

انواع سردرد،درمان سردرد،جلوگیری و کم کردن درد پیشانی،داروهای ضد سردرد،درمان خانگی و گیاهی سردرد،سریع ترین راه خوب کردن سردرد

سردرد عصبي

سردردهاي عصبي، شناخته شده ترين نوع سردرد است كه درد آن، با يك فشار دائمي در اطراف سر، بيشتر در ناحيه جلو يا عقب سر و همچنين ناحيه گردن احساس مي شود. هر چند ميزان درد در اين گونه، به اندازه سردرد ميگرني نيست كه منجر به حالت تهوع و استفراغ شود، ولي گاهي شدت درد، شخص را مجبور مي كند كه فعاليت روزانه اش را متوقف سازد.

از جمله راه هاي درماني معمول براي اين نوع سردرد، استفاده از آسپرين، ايبوپروفن و استامينوفن (تايلنول) است. متخصصين بر اين باورند كه علت اين نوع سردرد، انقباض ماهيچه هاي گردن و پوست سر، در اثر واكنش به استرس هاي محيطي است، ولي گاهي ممكن است اين درد، در اثر تغييرات شيميايي درون مغز نيز به وجود بيايد.

 

درمان طبیعی سردردهای عصبی

 

چای گل زیرفون که از ترکیب یک قاشق غذاخوری گل آن در ۲۵۰ میلی لیتر آب جوش و پس از مدت ۱۰ دقیقه تهیه می شود، خواص درمانی فراوانی داشته و به خصوص هنگام سرماخوردگی باعث کاهش علائمی چون سرفه، تب و تنگی نفس می شود.

 

دم کرده گل زیرفون، آرام بخش بوده و برای افراد مضطرب و پراسترس توصیه می شود. ترکیبات مفید موجود در چای زیرفون، فشار خون را تنظیم کرده، تپش قلب را کاهش داده و از بسیاری بیماری های قلبی پیشگیری می کند.

 

این نوشیدنی هضم و جذب موادغذایی را آسان تر کرده و نه تنها از بسیاری عوارض گوارشی پیشگیری می کرده بلکه کمک زیادی به درمان اسهال می کند.

 

مخلوطی از چای گل زیرفون همراه جوش شیرین به عنوان شست وشودهنده قوی دهان شناخته شده و برای درمان بسیاری از زخم های مخاط دهان از جمله آفت مفید است.

 

متخصصان این نوشیدنی را برای کاهش سردردهای عصبی از جمله میگرن توصیه کرده و مصرف آن را برای افراد با گرفتگی های عضلانی مفید می دانند.

 

برونشیت نیز از جمله عوارضی است که با استفاده از مصرف این نوشیدنی بهبود پیدا می کند.

سردرد خوشه اي

سردرد خوشه اي كه بيشتر در مردان ديده مي شود، از جمله سردردهايي است كه به صورت يك دسته درد، در دوره زماني معيني پديدار مي شود. اين سردردها به طور ناگهاني شروع مي شود

علايم‌ شايع‌ سردرد خوشه ای
شروع‌ ناگهاني‌ سردرد، غالباً در شب‌ و به‌ هنگام‌ خواب‌
سردرد در عرض‌ 15 دقيقه‌ به‌ اوج‌ خود مي‌رسد و حدود 2 ساعت‌ طول‌ مي‌كشد.
درد در يك‌ طرف‌ و اطراف‌ چشم‌ احساس‌ مي‌شود.
درد شديد، به‌ داخل‌ فرو رونده‌، يا اذيت‌ كننده‌
اشك‌ آلود بودن‌ چشم‌ها
قرمز و پرعروق‌ بودن‌ ملتحمه‌
ورم‌ كردن‌ و پايين‌ افتادن‌ پلك‌
گرفتگي‌ بيني‌ و آب‌ ريزش‌ از بيني‌
كند شدن‌ ضربان‌ قلب‌
تهوع‌
تعريق‌
گاهي‌ بي‌قراري‌، فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري زياد، يا رفتار خشونت‌آميز

در طول يك حمله، فرد احساس بيقراري مي كند و قاد به استراحت نيست و درست مانند كساني كه سردرد ميگرني دارند، تمايلي به خواب ندارد. هر چند علت سردرد خوشه اي ناشناخته است، ولي مي توان گفت بيشتر ريشه ژنتيكي دارد. اين نوع سردرد، هيچ درمان خاصي ندارد و داروها تنها مي توانند باعث قطع تداوم دوره درد شوند.

 

عوامل‌ افزايش‌ دهنده‌ خطر سردرد خوشه ای
مردان‌ بالاي‌ 30 سال‌
رابطه‌ احتمالي‌ با سابقه‌ وارد آمدن‌ ضربه‌ به‌ سر يا عمل‌ جراحي‌ روي‌ سر
بروز بسيار بيشتر زخم‌ معده‌ و دوازدهه‌ و بيماري‌ سرخرگ‌هاي‌ قلب‌ (در مردان‌)
سابقه‌ ميگرن‌ (خصوصاً در زنان‌)
بعضي‌ از غذاها نيز در ايجاد آن‌ مؤثر شناخته‌ شده‌اند، خصوصاً غذاهايي‌ كه‌ حاوي‌ تيرامين‌ هستند. اين‌ غذاها شامل‌ پيروني‌، جگر مرغ‌، غذاهاي‌ قارچي‌ و پنيرهاي‌ كهنه‌ است‌.

درمان سردرد خوشه ای

با توجه به اینکه طول مدت این نوع سردرد اغلب کوتاه بوده و سردرد حالت انفجاری دارد. و تا زمانی که فرد بخواهد به مطب پزشک و یا اتاق اورژانس برسد، سردرد به اتمام رسیده است بنابراین درمان بطور کلی روی پیشگیری از حملات بعدی متمرکز است تا بتوان از این راه هم شدت حملات و هم تعداد حملات بیماری را کاهش داد و همچنین بتوان طول دوره ای را که سردردهای خوشه ای رخ می دهند، کوتاه کرد.

لیتیم و وراپامیل دو داروئی هستند که بیش از بقیه در پیشگیری از سردرد خوشه ای مؤثر بوده اند. سایر داروهائی که به این منظور بکار می روند شامل پردنیزون، سیپروهپتادتین و متی سرژید می باشد.

استنشاق اکسیژن 100% بمدت 15 دقیقه از طریق ماسک اکسیژن هم می تواند در کنترل سردرد مؤثر باشد، اگر هنگامی که اولین علائم حمله آغاز شد بکار گرفته شود.

از سایر داروهائی که در کنترل سردرد خوشه ای مؤثر هستند، می توان به گروه تریپتانها
( مثل سوماتریپتان) و ارگوتامین و ایندومتاسین اشاره کرد.

 

سردرد سينوسي

هنگامي كه سينوس ها به دليل عفونت، دچار التهاب مي شوند، اين التهاب مي تواند سردردهاي سينوسي ايجاد كند. سردرد سينوسي معمولاً با تب همراه است و وجود چرك در سينوس ها با وسايل پزشكي قابل رويت است.

علائم سردردهای سینوسی

سردردهای سینوسی همیشه با گرفتگی مخاط بینی و سنگینی سر همراه هستند. در صورتی که فقط سردرد دارید، به احتمال زیاد این سردرد بر اثر مشکلات سینوسی بوجود نیامده است.

– دردهای سینوسی در محل سینوس یعنی دور چشمها، گونه ها و پیشانی رخ می دهد.

– دردهای سینوسی با تنگی نفس، کاهش حس بویایی، گرفتگی بینی و غلظت و تیره شدن مخاط بینی همراه است.

– دردهای سینوسی با عفونت مجاری فوقانی تنفسی و عود کردن آلرژی همراه است.

– در اول صبح این دردها شدید تر است، هنگامی که سر رو به پایین ، خم شده است و حتی در هوای مرطوب، دردناک تر می شود.

– دردهای سینوسی ممکن است با تب، گلو درد و آبریزش بینی همراه باشد.

دکتر توضیح می دهد که یک سردرد سینوسی می تواند بخشی از عفونت مجاری فوقانی تنفسی باشد و یا در پی یک سرماخوردگی ساده اتفاق افتد و منجر به سردردی شود که سینوس ها را درگیر می کند. در این شرایط درد در ناحیه سینوسی رخ می دهد و هنگام صبح تا یک یا دو ساعت بعد از اینکه بیمار از خواب بیدار می شود ادامه خواهد داشت و با گرفتگی بینی و ترشحات آن همراه است. این ترشحات مخاطی ممکن است زرد رنگ یا حتی سبزرنگ باشد که نشان دهنده عفونت باکتریایی است و درصورتی که ترشحات به رنگ روشن باشد نشان دهنده عفونت ویروسی است که در این صورت با تب همراه است.

 

در زیر بعضی از درمان‌های خانگی برای سردردهای سینوسی آورده شده است:

1.ماساژ : ماساژ دادن نواحی اطراف سینوس‌ها به کاهش سردرد سینوسی کمک می‌کند. به این منظور با نوک انگشتتان نواحی که بیشتر دردناک است ماساژ دهید. می‌توانید دراز بکشید و از فرد دیگری بخواهید که با انگشت نواحی بالای ابرو را به سمت موها ماساژ دهد.

2.اسپری آب نمک : اگر مجرای بینی گرفته است و به سختی تنفس می‌کنید، می‌توانید با اسپری آب نمک از این مشکل خلاص شوید. مقدار کمی نمک را در یک لیوان آب گرم حل کنید و سپس به داخل سوراخ‌های بینی اسپری کنید یا داخل بینی را با آن شستشو دهید. این کار سبب مرطوب شدن حفره‌ی بینی و رفع گرفتگی آن می‌شود.

3.کمپرس گرم و سرد : در نواحی اطراف سینوس‌ها بطور متوالی به کاهش التهاب سینوس‌ها و درمان سردرد  کمک می‌کند. ابتدا کمپرس آب گرم را به مدت 3 دقیقه استفاده کنید و سپس بلافاصله بعد از آن از کمپرس سرد را به مدت حداکثر 30 ثانیه استفاده کنید. این نوع کمپرس را 3 تا 5 بار در روز تکرار کنید تا گرفتگی سینوس‌ها برطرف شود و در نتیجه سردرد سینوسی درمان شود.

4.ویتامین C : سرشار از آنتی‌اکسیدان است که برای مقابله با عفونت سینوس‌ها بسیار مفید است و سیستم ایمنی را تقویت می‌کند. بنابراین از غذاهایی که حاوی ویتامین C هستند مانند مرکبات، کلم بروکلی، توت فرنگ، انار و … در رژیم غذایی‌تان استفاده کنید. حتی آن را به صورت چای لیمویی مانند چای سبز لیمویی یا به شکل مکمل می‌توانید استفاده کنید.

5.رژیم غذایی متعادل : بیشتر از میوه جات و سبزیجات استفاده کنید. مواد غذایی فرآوری شده و آماده نخورید. گوشت و لبنیات کمتر بخورید. بطور کلی یک رژیم غذایی متعادل مشکلات مربوط به سلامت را از بین می‌برد و سیستم ایمنی را تقویت می‌کند، طوری که کمتر دچار عفونت‌هایی از قبیل عفونت سینوسی می‌شوید و در صورت ابتلا نیز سریعتر بهبود می‌یابید.

6.زنجبیل : دارای مواد ضدالتهاب و ضد درد است که به رفع سردرد ناشی از سینوزیت کمک می‌کند. مقداری زنجبیل تازه را خورد کنید ودر یک فنجان آب به مدت 10 دقیقه بجوشانید. محلول را صاف کنید و مایع گرم را بنوشید. یا می‌توانید زنجبیل تازه را مانند آدامس بجوید. مکمل‌های زنجبیل نیز در بازار موجود است.

7.آب گرم : آب گرم به باز شدن سینوس‌ها و رفع التهاب آنها کمک می‌کند. بنابراین مقدار زیادی آب گرم بنوشید تا به سرعت نشانه‌های سینوزیت از بین برود.

8.بخار : به باز شدن مجرای تنفسی کمک می‌کند و میزان خلط را کاهش می‌دهد. مقدار آب را در ظرفی بجوشانید و یک حوله روی سرتان بیاندازید و بخار حاصل را استنشاق کنید تا گرفتگی بینی رفع شود و در نتیجه سردرد تسکین یابد. می‌توانید مقدار روغن اکالیپتوس یا نعناع به آب در حال جوشیدن بیافزایید.

9.غذاهای پر ادویه : اگر سینوزیت دارید ممکن است طعم غذاها را به خوبی تشخیص ندهید در این صورت می‌توایند از غذاهای تند مکزیکی یا تایوانی استفاده کنید. این غذاهای پرادویه به رفع گرفتگی بینی کمک می‌کنند و در نتیجه سردرد کاهش می‌یابد.

10.سوپ گرم : به رفع گرفتگی بینی و کاهش التهاب سینوس‌ها کمک می‌کند و سیستم ایمنی را تقویت می‌کند. سوپ گرم را جزئی از وعده‌هایی غذایی‌تان قراردهید و بطور مرتب از آن استفاده کنید. البته برای تاثیر بیشتر، مقداری فلفل قرمز به آن بیافزایید.

پیشگیری از سردرد سینوسی

1.دست‌هایتان را پس از استفاده از سرویس بهداشتی و پیش از غذاخوردن بشویید.

2.از محرک‌هایی همچون سیگار، قلیان، مواد حساسیت‌زا و آلودگی‌های هوا که باعث التهاب سینوس‌ها می‌شوند پرهیز کنید.

3.اگر هوای اتاق خشک است از دستگاه‌های بخور استفاده کنید. اما مراقب باشید که بهداشت آن را کاملاً رعایت کنید و بیش از حد از بخور استفاده نکنید زیرا رطوبت بیش از حد هوا سبب رشد قارچ‌های مضر در هوا می‌شود.

4.مطمئن شوید که تهویه هوای منزل بخوبی صورت می‌گیرد و جایی برای رشد میکروب‌های مختلف وجود ندارد.

5.در طی روز از دوش آب داغ استفاده کنید، زیرا به رفع گرفتگی سینوس‌ها کمک می‌کند.

6.مایعات و به ویژه آب زیاد بنوشید تا بدن دچار کم‌آبی نشود و راه تنفسی همیشه مرطوب بماند. خشک شدن راه تنفسی سبب التهاب و گرفتگی سینوس‌ها و در نتیجه سردرد می‌شود.

7.بیشتر استراحت کنید، به ویژه در مواقعی که مبتلا به سردرد هستید.

نکته : در صورتی که از درمان‌های بالا استفاده کردید و باز هم سردرد به مدت بیش از 10 روز به طول انجامید، با پزشکتان مشورت کنید.

 

 

سردردهاي ناشي از عفونت سينوسي، با آنتي بيوتيك ها، آنتي هيستامين ها و دكونژستان ها قابل درمان هستند.
 


سردرد برگشتي (ارتجاعي)

مصرف بيش از اندازه داروهاي مسكن مانند آسپرين، استامينوفن (تايلنول) و يا ايبوپروفن (موترين، ادويل) همانند ساير داروهاي مسكن تجويز شده توسط پزشك، مي تواند منجر به ابتلا به سردردهاي ارتجاعي شود.

بر طبق يك نظريه، مصرف بيش از حد داروهاي مسكن، سلول هاي مغز را تحريك مي كند و باعث ايجاد سردرد مجدد مي شود. البته در يك نظريه ديگر، علت سردرد ارتجاعي، عدم جذب و يا پس زدن ذرات دارويي موجود در جريان خون ذكر شده است.

سردرد ميگرني

ميگرن از جمله بيماري هايي است كه به صورت موروثي در خانواده ها ديده مي شود و با علائم شاخص زير قابل تشخيص است:

ـ شخص حداقل پنج بار پيش از اين به سردرد مبتلا شده باشد

ـ مدت سردرد، از ۴ تا ۷۲ ساعت ادامه يافته باشد.

ـ سردرد شخص، حداقل شامل دو مورد از مشخصات زير باشد:

درد در يك طرف سر احساس شود؛ سردرد به شكل ضربان دار باشد؛ شدت درد از متوسط تا شديد باشد؛ درد با يك تغيير ساده در عادات روزانه ايجاد شده باشد؛ ميزان آن با انجام كارهاي معمولي (كه براي يك شخص ميگرني ممنوع است) شدت يافته باشد؛ در هنگام درد، شخص حالت تهوع و استفراغ داشته باشد و يا نسبت به نور و صدا حساسيت نشان دهد.

يك سردرد ميگرني، ممكن است با نشانه هاي ديگري مانند تاري ديد و يا گاهي فلج و بي حسيِ دست نيز همراه باشد كه تقريباً پانزده تا بيست درصد مبتلايان به ميگرن، اين موارد را تجربه كرده اند.

 

رابطه سیستم عصبی سمپاتیک با میگرن

سیستم عصبی سمپاتیک، جزء سیستم عصبی خودکار است و استرس و درد را کنترل می کند.

در طی حملات میگرنی، سیستم عصبی سمپاتیک تحریک می شود.

فعالیت عصب سمپاتیک باعث تاخیر در تخلیه معده به روده کوچک می شود.

افزایش فعالیت عصب سمپاتیک موجب کاهش گردش خون و بیرنگ شدن پوست و سرد شدن دست ها و پاها می گردد.

افزایش فعالیت عصب سمپاتیک موجب حساسیت به نور و صدا می شود و تاری دید را زیاد می کند.

 

انواع سردرد میگرنی

1- هاله میگرن: حدود 20 درصد سردردهای میگرنی وابسته به هاله می باشند. این نوع میگرن می تواند باعث تغییرات بینایی، حرکتی و احساسی شود. هاله های میگرنی عبارتند از: نور، صدا، توهم، طعم و بوی غیرطبیعی که باعث ایجاد سردرد می شوند.

بیشترین نورهای ایجادکننده میگرن عبارتند از: نور چشمک زن، نور زیاد، نور نامنظم و نور موج‌دار.

همراه این نوع سردرد، سوزن سوزن شدن دست و یا اطراف دهان و بینی در یک طرف بدن شایع است.

بعد از گذشت 24 ساعت از حمله میگرن، فرد ممکن است احساس کمبود انرژی و سردرد خفیف همراه با حساسیت به نور و صدا داشته باشد.

 

2- میگرن ورتبروباسیلار (Vertebrobasilar): توسط اختلال عملکرد در ساقه مغز بوجود می آید. ساقه مغز، پایین ترین قسمت مغز است که مسئول فعالیت های خودکار می باشد.

علائم این میگرن شامل غش کردن، سرگیجه و تاری دید است.

 

3- میگرن مربوط به فلج نیمه بدن (Hemiplegic):

دارای علائم:

فلج و یا ضعف در یک طرف بدن و علائمی شبیه سکته مغزی می باشد.

فلج و یا ضعف موقتی می باشد، اما گاهی برای چند روز ادامه دارد.

 

4- میگرن چشمی ( Ocular) : یک نوع میگرن نادر است.

حملات تکراری کاهش جزئی بینایی و یا نابینایی کامل در یک چشم که کمتر از یک ساعت باقی می ماند و می تواند با سردرد همراه باشد.

نابینایی غیرقابل برگشت از عوارض این میگرن می باشد

 

درمان های خانگی میگرن

– با استفاده از کمپرس سرد، بیوفیدبک و روش های  تمدد اعصاب می توان حملات میگرنی را متوقف کرد.

– خوابیدن یکی از بهترین درمان های میگرن می باشد.

– طب سوزنی نیز مفید است.

 

دارودرمانی میگرن

میگرن های خفیف که با فعالیت های روزانه فرد تداخلی ندارند، معمولا با داروهای مسکن بدون نسخه (مثل استامینوفن) و داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (مثل بروفن و ادویل) بهبود می یابند.

آسپیرین و کافئین نیز برای درمان میگرن استفاده می شوند.

اما اگر درد متوسط تا شدید باشد، باید نزد پزشک بروید تا داروی مناسبی را برایتان تجویز کند.

 

* هشدار

– کودکان و نوجوانان، افراد دچار عدم تعادل، مصرف کنندگان وارفارین (ضد انعقاد خون)، افرادی که سابقه زخم معده و روده دارند و بیماران کبدی نباید از آسپرین و داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی استفاده کنند.

 

– نباید از داروهای مسکن زیاد استفاده کنید، زیرا در صورت مصرف زیاد، تاثیرشان بر درد کم خواهد شد.

 

تشدیدکننده های میگرن

اگر در معرض یک عامل تشدیدکننده میگرن قرار بگیرید، ممکن است ساعت ها و یا دو روز بعد به سردرد میگرنی دچار گردید.

البته باید گفت که قرار گرفتن در معرض این تشدیدکننده ها همیشه موجب سردرد نمی شود. همچنین اجتناب از عوامل تشدیدکننده میگرن نیز موجب جلوگیری کامل از سردرد نمی شود.

 

در اینجا 14 عامل تشدیدکننده میگرن را می گوییم:

– استرس

– اختلالات خواب: کم خوابیدن، زیاد خوابیدن، کیفیت پایین خواب و بیدار شدن مکرر در طول خواب شب.

– گرسنگی بیش از حد که موجب آزاد شدن هورمون های وابسته به استرس و افت قند خون می شود.

– هورمون ها: در برخی زنان، هنگام عادت ماهیانه، هورمون استروژن در خون کم می شود و موجب بروز سردرد میگرنی می گردد. به این نوع میگرن، میگرن قاعدگی گویند و از دو روز قبل تا یک روز بعد از قاعدگی ادامه دارد. مصرف قرص های ضدبارداری نیز به دلیل کاهش هورمون استروژن باعث میگرن می شود.

– نور زیاد و نور چشمک زن

– بوهای مختلف

– دود سیگار

– الکل

– پنیر کهنه (موادغذایی دارای تیرامین) : هنوز شواهدی مبنی بر آنکه یک رژیم غذایی دارای مقادیر کم تیرآمین باعث کاهش میگرن می شود، وجود ندارد.

– شکلات: گزارش شده است که شکلات باعث سردرد میگرنی می شود، اما مطالعات علمی هنوز این رابطه را ثابت نکرده است.

– گلوتامات سدیم ( MSG) که در غذاهای چینی، سبزیجات کنسرو شده، سوپ ها و گوشت‌های کنسرو شده وجود دارد.

– نیتریت که در سوسیس، کالباس، ماهی دودی و هر نوع گوشت فرآوری شده می باشد.

– آسپارتام

– کافئین: کافئین مثل قهوه در مقادیر کم باعث افزایش هوشیاری و انرژی بدن شود. اما کافئین زیاد باعث بی خوابی، زودرنجی، اضطراب و سردرد می شود.

 

جلوگیری از میگرن

– از عوامل تشدیدکننده میگرن که در بالا ذکر شدند، دوری کنید.

– سیگار نکشید.

– هیچ وعده غذایی اصلی را ترک نکنید.

– از گرسنگی بیش از حد خودداری کنید.

– به مقدار کافی مایعات بنوشید.

– به مقدار کافی بخوابید. هر روز سر یک ساعت مشخص بخوابید و سر یک ساعت مشخص از خواب بیدار شوید.

– به طور مرتب ورزش کنید.

– با استفاده از ورزش منظم و تکنیک های تمدد اعصاب، استرس را از خودتان دور کنید.

– در روز کمتر از دو لیوان نوشیدنی های کافئین‌دار مصرف کنید.

– از نور زیاد و درخشان دوری کنید و در روزهای آفتابی حتما از عینک آفتابی استفاده کنید.

 

 

پاسخ دهید