معماری

کهیر و آنژیوادم

کهیر : یکی از اختلالات اساسی سیستم آنافیلاکتیک است . که با تشکیل ویل های گذرا مشخص
می شود بین ۲۵-۱۵% افراد ، زمانی از زندگیشان به این بیماری مبتلا می شوند .ویل در واقع نوعی واکنش عروقی گذرا در درم محسوب می شود. علل مختلفی دارند : دارو ـ عفونتها ـ لوپوس ـ اختلالات هورمونی و لنفوم را شامل می شود .

آنژیوادم : به ضایعات عمقی تر نسبت به کهیروضایعاتی که حدود کمتر و مشخص دارند گفته میشود، اغلب رنگ پوست نرمال است . ضایعات کمی دردناک وخارش دار است . اغلب در پلکها ـ زبان ـ لب ـ کل صورت ـ ژنیتال ـ لارنکس را در گیر می کند . می تواند باعث علائمی مانند سردرد گرفتگی صدا و  تنفس ـ تهوع ـ استفراغ ـ دردهای شکمی ـ اسهال ـ آرترالژی شود .

تظاهرات بالنیی :

کهیر در واقع ادم سوپرفیشیال درم است ـ سایز ضایعات ا زچند میلی متر کهیر کولینرژیک تا چند سانتی متر است سایز و شکل پلاکها در طی زمان تغییر می کند . بصورت یک مرکز قابل لمس سفید رنگ با یک اریتم احاطه می شود . کهیر حا د و مزمن .

کهیر حاد : در صورتیکه کمتر از ۶ هفته وجود داشته باشد ، خوانده میشود ، جهت ارزیابی ابتدا اخذ شرح حال و معانیه فیزیکی انجام میشود .

 

 

کهیر مزمن :

 

در صورتیکه بیش از ۶ هفته باشد کهیر مزمن گفته می شود . اتیولوژی آن اغلب نامعلوم است در گردش خون بعضی از بیماران : اتوآنتی بادیهای IgG آزاد کننده هیستامین برضد یک زیر واحد ا زگیرنده IgE وجود دارند . اتصال گیرنده IgE در اثر اتوآنتی با دیها ممکن است کهیر مزمن را بوجود آورد . بیماران باید درک کنند سیر بیماری نامعلوم است .

اپیدمیولوژی : بیماری شایعی است ۲۵-۱۵% افراد در زندگیشان دچا راین عارضه می شود ، در همه سنین ـ نژاد ـ شغلها و مناطق جغرافیایی

اتیولوژی :

ایمونو لوژیک ـ غیر ایمونولوژیک

ایمونولوژیک :

وابسته به IgE در این گروه آنتی بادی از جنس IgE علیه آنتی ژنهای اختصاصی بر روی ماست سلها قرار می گیرد .مواجهه مجدد با آنتی ژن و اتصال آن به IgE با آزاد سازی هیستیامین و سایر واسطه ها باعث پیدایش کهیر و یا  آنژیوادم می گردد ، این آنتی ژنهای مسئول می توانند  شامل : غذا ـ صدف ـ آجیل ـ شکلات ـ شیر ـ تخم مرغ ـ پنیر ـ توت فرنگی ـ ماهی ـ گوجه فرنگی ـ مخمر ـ داروها بویژه پنی سیلین آلرژنها ی استنشاقی ـ پشم حیوانات ـ سم زنبور ـ باشند . وابسته به کمپلمان (CD8) آنژیوادم ارثی ـ یک بیماری غالب است که با آنژیوادم را جعه پوست و مخاط ا زجمله مخاط دستگاه گوارش و تنفس مشخص می شود . کمبود C17 مسئول ایجاد این بیماری است .

بیماری سرم : تزریق هترولوگ و بعضی از داروها مثل پنی سیلین مسئول این بیماری به شمار می آید. ۲۱-۷ روز پس از مواجهه با تب ، کهیر ، لنفادنوپاتی آرترالژی ظاهر می شود . پس از ۲۸-۵ روز بر طرف می شود .

 

کهیر (آنژیوادم غیر ایمونولوژیک):

۱) عواملی که مستقیما منجربه دگرانولاسیون ماست سلها می شوند مثل مواد حاجب رادیولوژی مورفین و پلی میکسین .

۲) عوامل موثر در متابولسیم اسید آراشید و نیک مثل آسپرین ـ ضد التهاب ـ رنگهای آزاد و رنگ غذا

۳) کهیر فیزیکی

الف ) درموگرافیسم ـ شایعترین نوع کهیر فیزیکی است ـ در صورتیکه جسمی سخت روی پوست کشیده شود .

ب) کهیر فشاری ـ ۶-۳ ساعت پس از فشار شدید طول کشیده که ۴۸-۶ ساعد بعد برطرف می شود . مثل ـ کف پا

ج ) کهیر آفتابی ـ بدنبال تماس با نور آفتاب میتواند لوپوس اریتماتوی سیستمیک و پورفیری رخ دهد .

ت) کهیر سرمایی

ث) کهیر گرمایی

ح ) آنژیوادم ثانویه به ارتعاش

چ ) کهیر کولینرژیک ـ افزایش درجه حرارت بدن بدنبال تعریق و حمام و ورزش

ج ) کهیر آلرژنیک

خ ) کهیر رفلکس سرمائی

۴) کهیر تماسی ـ درمکان تماس با بعضی مواد ایجاد می شود . دستان و اطراف دهان مکان شایع آن است .

۵) کهیر ثانویه ـ درجریان هیپرتیروئید ـ عفونتهای انگلی ـ هپاتیت B ـ کاندیدیاز منونوکلئوز عفونی

۶) کهیر آنژیوادم ایدیوپاتیک ـ  موارد کهیر ایدیوپاتیک است.

تشخیص : در تشخیص علت کهیر ، شرح حال به خصوص از نظر عوامل فیزیک کهیر و مصرف داروها و برنامه غذایی و معاینه بالینی مهم است . در موارد کهیر مزمن CBC و diff همراه افتراق سلولی و ESR جهت رد علل داخلی کهیر کفایت می کند .

در صورت لزوم و وجود اندیکاسیون S/E از نظر انگل و U/A و سایر تستهای خونی
cH50-HBSAb-HBSAg-ANA کمپلمانهای ایمنی در گردش تستهای تیروئید و cxR – و عکس سنیوس می توان کمک گرفت .

درمان

 

آنتی هسیتامین های نسل اول : ( خواب آور ) کهیر حاد و مزمن با هیدروکسی زین درمان می شود . دارویی است که اثر ضد خارش و خواب آوری دارد . دوز دارو را می توان در محدوده وسیعی تنظیم نمود تا نیازهای بیمار برطرف شود . بعضی بیماران به هیدروکسی زین پاسخ نمی دهند و یک آنتی هیستامین از یک گروه یک مثل دیفن هیدرامین کلر فنیرامین ، کلماستین ، لوراتادین ـ را میتوان انتخاب کرد .گاهی اوقات ترکیب داروها اثر موثرتری دارد . خصوصا هیدروکسی زین سیپروهپتادین مفید است . در موارد مقاوم یک آنتاگونیست با آنتی هیستامین استفاده می شود .

آنتی هیستامین نسل دوم (غیر خواب آور) : بیمارانی که قادر به تحمل داروهای خواب آور نیستند، از آنتی هیستامین های غیر خواب آور استفاده می شود . مثل ـ ترفنادین ـ آستینرول و لوراتادین

بیمارانی که حساسیت به رنگهای تارترازین دارند ، از قرص های غیر رنگی مثل Aterax – پری اکتین ـ استفاده می شود .

داگزپین ـ از عوارض داگزپین لتا رژی و خشکی دهان ویبوست می باشد .

اپی نفرین ـ در کهیر شدیدیا آنژیوادم شدید به اپی نفرین نیاز دارد ، اثر سریع دارد ولی مدت کوتاهی دوام دارد .

کورتیکوستروئید – درمواقع کهیر مقاوم به درمان از استروئید استفاده میشود . mg/d ۴۰ به صورت یک دوز واحد یا mg/BID ۲۰

MTX متوتروکسات ـ در کهیر مقاوم به استروئیداستفاده می شود . ۱۲mg در هفته بمدت دو هفته استفاده می شود.

مراقبتهای پرستاری :۱- قطع آسپیرین و با داروهای مشکوک ، قطع ویتامین ها ـ مسهل ها ـ آنتی اسیدها ـ خمیردندان ـ سیگار ـ وسائل آرایشی ـ آدامس ـ محلولهای پاک کننده خانگی . ۲- غذا فاقد افزودنیها باشد  . ۳- رژیم غذایی شدیدا محدود : قطع گوجه فرنگی ـ آجیل ـ تخم مرغ ـ صدف ـ شکلات ـ الکل ـ شیر ـ پنیر ـ نان ـ نوشیدنیهای همراه غذا ـ غذای مانده و حذف مخمرها از غذا .
۴- تغییر دادن محیط . ۵- کاهش خارش بیمار . منع بیمار از مصرف خود سرانه داروها بدون نظر پزشک . ۶- استفاده از آنتی هیستامین طبق نظر پزشک . ۷- حمام با آب ولرم جهت کاهش خارش .

پاسخ دهید