سینوزیت مزمن (روش درمان،علائم و پیشگیری)

علائم سینوزیت مزمن,سینوزیت درمان گیاهی,سینوزیت و سرگیجه,درمان سینوزیت مزمن با طب سنتی,آنتی بیوتیک برای سینوزیت,درمان سینوزیت با عسل,جراحی سینوزیت,درمان سینوزیت چرکی

سینوزیت مزمن chronic sinusitis بیماری شایعی است. در این بیماری خفره های اطراف راهگذرهای بینی ( سینوس ها sinus) ملتهب و متورم می شود. سینوزیت مزمن به رغم تلاش برای درمان 12 هفته یا بیشتر به طول می انجامد.

سینوزیت مزمن را رینوسینوزیت مزمن rhinosinusitis هم می نامند. در این بیماری اختلال در زهکشی ترشحات بینی و تجمع آن دیده می شود. فرد مبتلا به سینوزیت مزمن، به دشواری می تواند از بینی نفس بکشد .
در این حالت ، ممکن است احساس شودنواحی اطراف چشم و صورت متورم شده اند و ممکن است در صورت، درد ضربان دار احساس شود یا سردرد موجود باشد.

سینوزیت مزمن ممکن است به علت عفونت ایجاد شده باشد ولی ممکن است به علت رشد جوانه هایی موسوم به پلیپ بینی nasal polyp در سینوس ها یا انحراف تیغه بینی به وجود آمده باشد. در بیشتر موارد سینوزیت مزمن، جوانان و افراد میانسال را مبتلا می کند ولی ممکن است در کودکان نیز دیده شود.

نشانه های سینوزیت مزمن

سینوزیت مزمن و سینوزیت حاد دارای شناسه ها و نشانه های مشابه می باشند، ولی سینوزیت حاد عبارت از عفونت گذرای سینوس ها است و غالباً با سرما خوردگی همراه است. برای آن که سینوزیت مزمن تشخیص داده شود، باید حداقل دو مورد از شناسه ها و نشانه های زیر وجود داشته باشد:

• زهکشی ترشح غلیظ زرد رنگ یا متمایل به سبز از بینی تا پشت گلو
• انسداد یا احتقان بینی که سبب دشواری نفس کشیدن از راه بینی شود.
• درد، حساسیت به لمس و تورم اطراف چشمان، گونه ها، بینی یا پیشانی
•کاهش حس بویائی و چشائی
سایر شناسه ها و نشانه ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:
• گوش درد
• مرده درد آرواره بالایی و دندان ها
• سرفه ممکن است شبها بدتر شود.
• گلو درد
• نفس بد بو ( بیاتسو به فارسی یا هالیتوز halitosis)
• خستگی یا آغالش پذیری
• تهوع

شناسه ها و نشانه ها ی سینوزیت مزمن شبیه سینوزیت حاد است به جز آتکه مدت زیادتری طول می کشد و غالباً سبب ایجاد خستگی قابل توجه می گردد. تب همچنانکه در سینوزیت حاد، در سینوزیت مزمن نیز از شناسه های رایج نیست.

زمان مراجعه به پزشک
پیش از ایجاد سینوزیت مزمن، ممکن است چندین رویداد سینوزیت حاد وجود داشته باشد که کمتر از 4 هفته طول کشیده باشد. ممکن است پزشک اولیه برای ارزیابی و درمان، بیمار را به متخصص آلرژی یا متخصص گوش و حلق بینی راهنمایی کند.

برنامه ملاقات با پزشک در صورت وجود هر یک از موارد زیر:

• ابتلای به سینوزیت به دفعات و عدم پاسخ به درمان
• وجود نشانه های سینوزیت که بیش از 7 روز طول بکشد.
• بعد از مراجعه به پزشک، نشانه ها بهتر نشوند.

در صورتی که نشانه های موجود، شناسه عفونت وخیم باشند باید بلافاصله به پزشک مراجعه کرد:

• درد یا تورم اطراف چشم
• ورم پیشانی
• سر درد شدید
• اغتشاش فکر
• دو بینی یا سایر تغییرات بینائی
• سفتی گردن
• کوتاهی نفس

علل شایع سینوزیت مزمن

• پلیپ ها یا تومورهای بینی. این جوانه های بافتی سبب انسداد راهگذرها یا سینوس های بینی می شوند.

• واکنش های آلرژیک. عوامل تحریک کننده آلرژی عبارتند از عفونت قارچی سینوس ها

• انحراف تیغه بینی. بر جسته بودن تیغه بینی ( دیوار میان دو سوراخ بینی)ممکن است سبب محدود شدن یا انسداد راهگذر سینوس ها شود.

• ضربه به صورت. شکستن استخوان صورت ممکن است سبب انسداد راهگذرهای سینوسی شود.

• سایر بیماری های طبی . عوارض فیبروزکیستیک، برگشت محتویات معده به مری یا HIV یا سایر بیماری های مرتبط با سیستم ایمنی سبب انسداد بینی می شود.

• عفونت های مجرای تنفس. عفونت های مجرای تنفس و بیش از همه سرما خوردگی سبب التهاب و ضخیم شدن غشای سینوس ها، انسداد راه زهکشی ترشحات مخاطی و ایجاد محیطی برای رشد باکتری ها می گردد. این عفونت ها ممکن است ویروسی، میکربی یا قارچی باشند.

• آلرژی هایی مانند تب یونجه. التهابی که به علت آلرژی به وجود می آید ممکن است سبب انسداد سینوس ها شود.

• یاخته های دستگاه ایمنی. در بعضی بیماری ها، یاخته های ایمنی موسوم به ائوزینوفیل سبب التهاب سینوس می شوند.

عوامل خطر ساز
در صورت وجود هر یک از موارد زیر احتمال ایجاد سینوزیت مزمن یا راجعه ( بازگشت کننده ) افزایش می یابد:

• ناهنجاری راهگذر بینی مانند انحراف تیغه بینی یا پولیپ های بینی.

• حساسیت به آسپیرین که سبب بروز نشانه های تنفسی می گردد.

• وجود بیماری طبی مانند فیبروزکیستیک یا بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)

• وجود نابسامانی دستگاه ایمنی مانند HIV/AIDS یا فیبروز کیستیک

• تب یونجه یا سایر بیماری های آلرژیک که بر سینوس ها اثر می گذارد.

• آسم. حدود یک نفر از هر پنج بیمار دچار سینوزیت مزمن به آسم مبتلا هستند.

• تماس مرتب با مواد آلوده کننده مانند دود سیگار

عوارض سینوزیت مزمن
عوارض سینوزیت مزمن عبارتند از:

• شعله وری آسم. سینوزیت مزمن ممکن است سبب بر افروخته شدن حمله آسم شود.

• مننژیت، عفونتی است که سبب التهاب پرده ها و مایع اطراف مغز و طناب نخاعی می شود.

• مشکلات بینائی. در صورتی که عفونت به حفره چشم انتشار یابد، ممکن است سبب کاهش بینایی یا حتی کوری شود که دائمی است.

• آنوریسم یا لخته های خون. عفونت ممکن است سبب بروز مشکلات در رویدادهای اطراف سینوس ها شده در خون رسانی به مغز اختلال ایجاد کرده و بیمار را در معرض خطر استروک STROKE ( حمله مغزی) قرار دهد.

آماده شدن برای ملاقات
در ملاقات با پزشک باید در انتظار معاینه کامل سینوس ها بود. پزشک ممکن است چشم ها ، گوش ها، بینی و گلو را نیز معاینه کند. باید برای پاسخ مشروح- به سوال در مورد نشانه های موجود آماده بود. پزشک ممکن است بخواهد بداند که:

• چه نشانه هایی وجود داشته است

• نشانه ها از چه زمانی شروع شده اند.

• چه چیزی سبب بهبود یا وخامت نشانه ها می شود.

• آیا در حال حاضر دچار سرما خوردگی یا سایر عفونت های تنفسی هستید یا اخیراً به آن دچار شده اید؟

•آیا آلرژی به چیزی وجود دارد؟

• آیا سیگار می کشید یا در معرض دود دست دوم هستید و یا مرتب در معرض سایر آلوده کننده های هوا قرار دارید؟

• چه داروهایی مصرف می شود از جمله داروهای گیاهی و مکمل ها

• هر نوع مشکلات دیگر در ارتباط با سلامت

آماده ساختن فهرستی از سوالات به بیمار کمک خواهد کرد تا وقت بیشتری در کنار پزشک باشد . در مورد سینوزیت مزمن، بعضی از سوالات اساسی که باید از پزشک پرسید عبارتند از:

• علت احتمالی بروز نشانه ها یا این بیماری چیست؟

• به غیر از محتمل ترین علت، سایر علل احتمالی بروز این نشانه ها یا بیماری چیست؟

• انجام چه آزمون هایی ضروری است؟

• بهترین دوره درمان کدام است؟

• به بیماری های دیگری دچارم، چگونه می توان این بیماری ها را با هم درمان کرد؟

• آیا لازم است از محدودیت هایی تبعیت کنم؟

• آیا باید به متخصص رجوع کنم؟

• آیا می توان از داروهای ژنریک برای درمان استفاده کرد؟

هرگاه لازم بود می توان سوالات دیگری از پزشک پرسید

آزمون ها و تشخیص
برای جستجوی علت نشانه ها ی موحود ، پزشک به بررسی حساسیت به لمس یا دردناک بودن بینی یا گلو اقدام می کند. برای آسان تر شدن مشاهده درون راهگذرهای بینی، پزشک کارهای زیر را انجام می دهد:

• از ابزاری برای باز نگه داشتن بینی استفاده می کند

• از دارویی استفاده می نماید تا رگ های خونی درون راهگذر بینی را منقبض نماید.

• در راهگذرهای بینی چراغی روشن می کند تا وجود التهاب مایع را مشخص نماید.

این بررسی دیداری به رد بیماری های جسمی هم کمک می کند که سبب بر افروخته شدن شعله سینوزیت می گردند مانند پلیپ های بینی یا سایر ناهنجاری ها. برای کمک به غربالگری سینوزیت مزمن، پزشک از چند روش دیگر نیز استفاده می نمایند:

• آندوسکوپی بینی. یک لوله باریک و قابل انعطاف ( آندوسکوپ) که از جنس فیبر نوری و دارای چراغ است از راه منخرین ( سوراخ بینی) وارد راهگذر بینی می شود و پزشک به این ترتیب می تواند درون سینوس ها را بررسی کند . این کار را رینوسکوپی RHINOSCOPY هم می نامند.

• بررسی های تصویر سازی. با تصاویری که با استفاده از توموگرافی کامپیوتری (CT) یا تصویر سازی تشدید مغناطیسی (MRI) تهیه می شود می توان جزئیات درون سینوس ها و منطقه بینی را مشاهده کرد. در این تصاویر ، التهاب عمقی یا انسداد فیزیکی شناسایی می شود که تشخیص آنها با استفاده از آندوسکوپ دشوار است.

• تهیه کشت از بینی و سینوس. معمولاً تهیه کشت برای تشخیص سینوزیت مزمن ضروری نیست. اما در مواردی که بیمار نسبت به درمان پاسخ نمی دهد یا بیماری پیشرفت می کند، تهیه کشت بافتی به روشن شدن علت کمک می کند مانند شناسایی عامل میکربی یا قارچی بیماریزا.

• انجام آزمون آلرژی. در صورتی که پزشک شک کند که بیماری به علت آلرژی به وجود آمده است، ممکن است دستور انجام تست پوستی آلرژی بدهد. انجام آزمون جلدی مطمئن و سریع است و با این کار می توان ماده آلرژی زا (آلرژن) یی را یافت که مسوول شعله وری بیماری است.

روش های درمان و دارو ها
هدف از درمان سینوزیت مزمن عبارتست از :

• کاهش التهاب سینوس

• بر قراری زهکشی در راهگذرهای بینی

• حذف علت زمینه ساز جراحی آندوسکوپیک سینوس

•کاهش تعداد دفعات شعله وری سینوزیت

روش های درمان برای تسکین نشانه ها
برای کمک به تسکین نشانه های سینوزیت ، ممکن است پزشک روش های درمانی زیر را توصیه نماید:

• اسپری نمکی بینی. که چندبار در روز برای شستشوی راهگذرها در بینی اسپری ( افشانه) می شود.

• کورتیکوستروئیدهای بینی. این افشانه های بینی به پیشگیری و درمان التهاب کمک می کنند. از نمونه های این افشانه ها می توان از فلوتیکازون FLUTICASONE(FLONASE) ،بودزوناید budesonide (NasacortAQ). مومه تازون mometasone( Nasonex) و بکلومتازون beclomethasone (Beconase AQ)نام برد.

• کورتیکوستروئیدهای خوراکی یا تزریقی. این داروها برای تسکین التهاب ناشی از سینوزیت شدید به کار می روند، به ویژه اگر پلیپ بینی هم موجود باشد. از نمونه های این داروها پردنیزون و متیل پردنیزولون قابل ذکرند. در صورت مصرف دراز مدت ، ممکن است کورتیکوستروئیدهای خوراکی سبب بروز عوارض جانبی شوند و به این جهت فقط باید در درمان نشانه های شدید آسم مورد استفاده قرار گیرند.

• داروهای از بین برنده احتقان. این داروها هم با نسخه و هم بدون نسخه (OTC) به صورت قرص، مایع و افشانه عرضه می شوند. از این داروها حداکثر به مدت چند روز استفاده می شود زیرا استفاده از این داروها پس از مدتی محدود سبب کمانه کردن احتقان می گردد.

• داروهای تسکین دهنده درد مانند آسپیرین ، استامینوفن (Tylenol) یا ایبوپروفن ( Motrin،Advil) . به علت احتمال بروز سندرم Reye، افراد کمتر از 18 سال سن نباید آسپیرین مصرف کنند.

• درمان حساسیت زدایی آسپیرین، در صورتی که به علت واکنش به آسپیرین ، سینوزیت ایجاد شده باشد، اما، ممکن است این درمان دارای عوارض وخیم از جمله خونروی از روده یا حمله های شدید آسم باشد.

آنتی بیوتیک
در صورتی که عفونت باکتریال، علت وجود سینوزیت باشد گاهی مصرف آنتی بیوتیک لازم است. اما معمولاً سینوزیت مزمن به علت عاملی غیر از باکتری ایجاد می شود و بنابر این مصرف آنتی بیوتیک کمکی نمی کند.

آنتی بیوتیک های مورد استفاده در درمان سینوزیت مزمنی که به علت عفونت باکتریال ایجاد شده باشد عبارتند از آموکسی سیلین ( Amoxil) داکسی سیکلین یا داروی ترکیبی تریمتوپریم- سولفا متوکسازول. اگر عفونت از بین نرود یا در صورتی که سینوزیت عود کند، ممکن است پزشک از آنتی بیوتیک دیگری استفاده نماید.

در صورتی که پزشک آنتی بیوتیک تجویز نماید، لازم است، دارو به مدت کامل مورد استفاده قرار گیرد. معمولاً این دوره درمان 10 تا 14 روز بوده و یا حتی تا بهتر شدن نشانه ها ادامه می یابد. اما در صورتی که زودتر از معمول ، دارو قطع شود، ممکن است نشانه ها رجعت کنند.

ایمونو تراپی
در صورتی که آلرژی در ایجاد سینوزیت سهیم باشد، استفاده از شات های آلرژی ( ایمنو تراپی) به کاهش واکنش بدن نسبت به آلرژن های اختصاصی کمک کرده و مددی برای درمان بیماری خواهد بود.

جراحی
در مواردی که بیماری نسبت به درمان یا دارو مقاوم باشد، جراحی سینوس با آندوسکوپ ، یکی دیگر از فرصت های درمان است. برای انجام این رویه، پزشک از اندوسکوپ استفاده می کند که یک لوله باریک قابل انعطاف است که یک منبع نوانی دارد و در کند و کاو راهگذرهای سینوس مورد استفاده قرار می گیرد. سپس ، بر حسب منبع انسداد، ممکن است پزشک از وسایل مختلفی برای برداشتن بافت یا تراشیدن پلیپی استفاده کند که سبب انسداد بینی شده است. در بعضی موارد برای برقراری زهکشی منفذ تنگ سینوس را گشاد می کنند.

شیوه زندگی و تدبیرهای خانگی
با استفاده از اقدامات خود یاری زیر به رفع نشانه های سینوزیت کمک می کند:

• استراحت. استفاده از استراحت به مقابله با التهاب و تسریع بهبودی کمک می کند.

• استفاده از مایعات مانند آب یا افشره میوه که به رقیق شدن ترشحات مخاط و بر قراری زهکشی کمک می کند. باید از مصرف نوشابه های حاوی کافئین یا الکل پرهیز کرد زیرا ممکن است سبب بی آبی شوند. نوشیدن الکل سبب وخامت تورم آستر سینوس ها و بینی می شود.

• مرطوب نگاهداشتن حفرات سینوس. با انداختن یک حوله روی سر، باید در بخار یک ظرف محتوی آب جوش نفس کشید. جهت بخار باید به سمت صورت باشد. می توان از دوش آب گرم استفاده کرد و در بخار گرم و مرطوب آن نفس کشید . این کار به کم شدن درد و شروع زهکشی ترشحات کمک خواهد کرد.

• گذاشتن کمپرس گرم روی صورت برای تسکین درد صورت می توان از قرار دادن حوله گرم و مرطوب در اطراف بینی، گونه ها و چشم ها استفاده نمود.

• شستشوی راهگذر بینی. می توان با بطری های فشاری خاص (sinusRinse) ، سرنگ یا ظرف نتی neti pot راهگذرهای بینی را شست. با این تدبیر خانگی، می توان سینوس ها را پاک نمود.

• بالا نگاه داشتن سر در زمان خواب. این کار به زهکشی سینوس ها کمک کرده و سبب کاهش احتقان می شود.

پیشگیری
برای کاهش احتمال خطر بروز سینوزیت مزمن باید اقدامات زیر انجام شود:

• پرهیز از عفونت های فوقانی تنفس. باید تماس با افراد دچار سرما خوردگی به حداقل برسد. دستها را مکرر با آب و صابون شست به ویژه پیش از مصرف غذا

• تدبیر دقیق آلرژی ها. برای در کنترل بودن نشانه ها، باید با پزشک در ارتباط بود.

• پرهیز از سیگارکشیدن و هوای آلوده . دود سیگار و آودگی هوا سبب تحریک و التهاب ریه ها و راهگذرهای بینی می شود.

• استفاده از مرطوب کننده . در صورتی که هوای درون منزل خشک باشد مانند مواردی که باید از هوای گرم استفاده کرد، وجود یک دستگاه بخور مرطوب کننده به پیشگیری از سینوزیت کمک خواهد کرد. فقط باید دستگاه بخور را با پاک کردن کامل و منظم پاکیزه و تمیز نگاه داشت تا آلوده به قارچ نشود.

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده