معماری
جدول تناوبی

آموزش و یادگیری،نکته های جدول تناوبی عنصرها

خواص تناوبی عنصرها:

نخستین طبقه بندی عناصر توسط لاوازیه انجام شد. لاوازیه عناصر را به دو دسته فلز و نافلز تقسیم بندی کرد .

مندلیف هنگام قرار دادن عناصر در جدول و تنظیم جدول در زمان خود دو اصل را رعایت کرد:

1)اصل افزایش جرم اتمی

2)اصل تشابه خواص: یعنی عناصری را که دارای خواص نسبتا مشابه بودند در یک ستون ( گروه ) قرار داد .

ابتکار های مهم مندلیف در جدول تناوبی : خالی گذاشتن برخی خانه های جدول برای عناصری که ناشناخته بود. مندلیف برای رعایت اصل تشابه خواص فیزیکی و شیمیایی ناچار شد که برخی از خانه های جدول پیشنهادی خود خالی گذارد او پیش بینی کرد که این جا های خالی باید به عنصر هایی تعلق داشته باشند که تا آن زمان شناخته نشده بودند اما جالب اینجا بود که او برخی از خواص این عنصر های ناشناخته را پیش بینی کرده بود

مندلیف خواص ده عنصر را پیش بینی کرده بود که در 8 مورد پیشگویی های او درست در آمده بود یکی از عنصر های پیش بینی شده توسط مندلیف اسکاندیم بود که قل از کشف مندلیف آن را اکا بور نامگذاری کرده بود و بعد از کشف و یافتن این عنصر خواص پیش بینی شده توسط مندلیف با خواصی که برای آنها مشاهده شده است مطابقت داشت.

نکته: مندلیف در جدول خود عنصر ها را برحسب افزایش جرم اتمی در کنار یکدیگر قرار می داد اما علاوه بر وجود جاهای خالی در چند مورد بی نظمی هایی مشاهده شد که در آن مندلیف مجبور بود در مواردی برای در یک ستون قرار دادن عنصر هایی با خواص مشابه قرار گرفتن عنصر ها را بر حسب جرم نادیده بگیرد یعنی در واقع اصل تشابه خواص را بر اصل افزایش جرم اتمی بر تری داد و جرم اتمی را نادیده گرفت این موارد و این بی نظمی ها عبارتند از: نیکل و کبالت _ تلور و ید _پتاسیم و آرگون . در جدول مندلیف نیکل بعد از کبالت آمده و ید نیز بعد از تلور .در صورتی که جرم اتمی نیکل به ترتیب از کبالت و تلور کمتر است . او علت این بی نظمی را خطا در اندازه گیری جرم اتمی دانسته است . اما مدتی بعد معلوم شد که این اندازه گیری کاملا درست بوده است .

نکته :  Ni با جرم اتمی6/58 بعد از CO با جرم اتمی 9/58 آمده است و ید نیز با جرم اتمی 9/ 126بعد از تلور Te=127/6   آمده ست .

نکته : نام امروزی اکا آلومیبیم =گالیم   اکا بور =اسکاندیم     اکا سیلیسیم= ژرمانیم می باشد مندلیف نقطه ی ذوب کم را برای گالیم پیش بینی نکرده بود .

چهل سال بعد هنری موزلی عنصر ها را بر حسب افزایش عدد اتمی در کنار یکدیگر قرار دادو به این ترتیب بی نظمی های ظاهر شده از جهت جرم اتمی با تنظیم جدول بر حسب افزایش عدد اتمی رفع شد.

قانون تناوبی عنصر ها = هرگاه عناصر بر حسب افزایش عدد اتمی کنار هم چیده شوند یک سری خواص فیزیکی و شیمیایی آن ها به طور تناوبی تکرارمی شود .

نکته : از آن جا که رفتار رشیمیایی هر عنصر به وسیله ی آرایش الکترونی آن تعیین می شود مهم ترین نکته در جدول تناوبی تشابه آرایش الکترونی عنصر های یک خانواده دربسیاری از گروه های این جدول است .خواص شیمیایی عنصر های هم گروه به این دلیل مشابهند که آرایش الکترونی آنها به یکدیگر شبیه است .

نتیجه : عناصر یک ستون (گروه) آرایش الکترونی لایه ی ظرفیت آنها مشابه است.

نکاتی درباره ی جدول تناوبی امروزی : جدول تناوبی امروزی دارای هفت ردیف (دوره) و هجده ستون می باشد.

تناوب اول (ردیف اول )::: شامل دو عنصر H   و   He   می باشد .

تناوب دوم ::: دارای هشت عنصر می باشد

تناوب سوم ::: دارای هشت عنصر می باشد

تناوب چهارم ::: دارای هجده عنصر می باشد (ده عنصر آن واسطه(فرعی )است)

تناوب چنجم ::: دارای هجده عنصر می باشد (ده عنصر آن فرعی است )

تناوب ششم ::: دارای سی و دو عنصر می با شد (شامل هشت عنصر اصلی ده عنصر واسطه ی خارجی و چهارده عنصر واسطه ی داخلی لانتانید ها)

تناوب هفتم ::: ناقص و فعلا دارای بیست و سه عنصر است.

در دوره ی اول تراز 1S پر می شود .

در دوره ی دوم   2S ,2p   پر می شود .

در دوره سوم 3S,3p   پر می شود.

در دوره ی چهارم 4S, 3d ,4p پر می شود .

در دوره ی پنجم   5S ,4d ,5p   پر می شود

دوره ی ششم   6S ,4f ,5d ,6p پر می شود.

دوره ی هفتم 7S,5f ,6d   پر می شود و 6d ناقص است .

عناصر جدول تناوبی به سه دسته ی فلز و نافلز و شبه فلز تقسیم می شوند .

بیشتر عناصر جدول فلز می باشند .

ویژگی فلزات::

:1)سطح براق دارند   2)چکش خوارند و شکل پذیر هستند 3)رسانای گرما و جریان برق اند 4)قابلیت مفتول شدن دارند.

ویژگی نا فلز ها ::

: 1) عموما سطح براق ندارند   2) شکننده هستند (چکش خوار نیستند *) 3) رسانای خوبی برای گرما و جریان برق نیستند (در میان نافلزات گرانیت رسانای جریان برق است )     4)قابلیت مفتول شدن ندارند

شبه فلزات :::اگر یک عنصر را نتوان جزء فلزات یا نافلزات طبقه بندی کرد آن را جزء شبه فلزات قرار می دهید .شبه فلزات برخی از خواص فلزات و برخی از خواص نافلزات را دارد .مانند سیلیسیم که هم درخشان است و هم شکننده و علاوه بر آن نیمه رسانا است. شبه فلزات مانند B ,Si , As , Ge , Te, Sb

عناصر در جدول به حالت های جامد مایع و گاز یافت می شوند

چند عنصر در شرایط متعارفی(استاندارد) مایع هستند ؟ منظور از شرایط متعارفی یا استاندارد (STP) فشار یک اتمسفر و دمای صفر درجه ی سانتی گراد است در این شرایط دو عنصر Brو Hg به حالت مایع هستند (فرانسیم در شرایط متعارفی جامد است )

سوال : چند عنصر در دمای اتاق یا شرایط معمولی مایع هستند؟

دمای اتاق یا شرایط معمولی یعنی دمای25 درجه:سه عنصر برم (Br)و جیوه (Hg) و فرانسیم(Fr) مایع هستند.

سوال : از میان عنصر های موجود در طبیعت چند عنصر در دمای اتاق مایع هستند ؟

دو عنصرBr و Hg . دقت شود که فرانسیم در طبیعت وجود ندارد و به میزان بسیار جزیی و به طور مصنوعی در آزمایشگاه ساخته می شود .

در کتاب تالیف سال 91 عنصر گالیم نیز در دمای اتاق مایع در نظرگرفته شده است.

نکته::: مهم ترین وجه تشابه عناصر یک گروه آرایش الکترونی لایه ی ظرفیت آنهاست .

نکته :::مهم ترین وجه تشابه عناصر یک دوره (تناوب) یکسان بودن تعداد لایه های اصلی الکترونی است .

نکته :::از دیگر خواص فلزات این است که فلزات 1 و2 و3 الکترون از دست می دهند و به کاتیون تبدیل می شوند و شعاع کاتیون کوچک تر از شعاع فلز مربوطه است و در اثر از دست دادن الکترون به آرایش الکترونی گاز نجیب قبل از خود می رسند .

روند تغییرات شعاع اتمی در جدول تناوبی در یک گروه و در یک ردیف از جدول تناوبی

1) روند تغییرات شعاع اتمی در یک گروه: در یک گروه از بالا به پایین شعاع اتمی زیاد می شود به 2 دلیل:

الف) چون از بالا به پایین تعداد لایه ها زیاد می شود ( تعداد سطوح انرژی اصلی)

ب) از بالا به پایین به دلیل زیاد شدن تعداد لایه های درونی ، اثر پوشش الکتروهای درونی افزایش می یابد در نتیجه جاذبه هسته بر الکترونهای موجود در سطح بیرونی کم شده و شعاع اتمی افزایش می یابد.

تعریف اثر پوششی الکترونهای درونی: وجود لایه های درونی و الکترونهای موجود در آن باعث می شود که تمام جاذبه هسته به الکترونهای لایه آخر نرسد و در واقع بخشی از جاذبه هسته توسط الکترونهای لایه درونی تر خنثی شود پس از تأثیر جاذبه هسته بر الکترونهای بیرونی کاسته می شود به این وضعیت اثرپوششی گفته می شود که باعث افزایش فاصله الکترونهای بیرونی تا هسته ( افزایش شعاع) می شود.

2) روند تغییر شعاع اتمی در یک تناوب:

در یک تناوب ( در یک دوره) از چپ به راست شعاع اتمی کم می شود چون اگر چه تعداد لایه ها ثابت است اما با زیاد شده تعداد پروتونها بار مثبت هسته زیاد شده در نتیجه جاذبه هسته بر روی الکترونهای لایه بیرونی ( لایه آخر) زیاد می شود پس الکترونها به هسته نزدیکتر شده و شعاع اتمی کاهش می یابد.

برای مثال در تناوب دوم روند تغییر شعاع به صورت زیر است.

شعاع اتمی Li > Be > B > C > N > O > F > Ne

و نمودار تغییرات شعاع در یک تناوب به صورت زیر است ( در برابر شماره گروه)                       شعاع اتمی

نکات مهم: بیشترین شعاع اتمی مربوط به گروه I ( فلزات قلیایی)

و در این گروه بیشترین شعاع مربوط به Cs می باشد.                             18              1

2 ـ کمترین شعاع اتمی مربوط به گازهای نجیب ( گروه 18)                             شماره گروه

مقایسه شعاع اتمی عناصر

1) مقایسه شاع اتمی 2 عنصر که تعداد لایه های متفاوت دارند در یک گروه هستند.

عنصری که تعداد لایه بیشتری داشته باشد شعاع آن بیشتر است.

r12Mg > r4Be             r19K > r11Na

2 ) مقایسه شعاع دو عنصر که تعداد لایه های مساوی دارند ( در یک تناوب هستند).

در این حالت عنصری که عدد اتمی بیشتری دارد شعاع کمتری دارد. چون با افزایش عدد اتمی جاذبه هسته روی الکترونهای لایه آخر زیاد شده پس الکترونها را به سمت خود می کشاند و شعاع اتمی کم می شود.

مثال شعاع موارد زیر را مقایسه کنید؟

الف)     6C ,3Li                                                               ب) 7F ,17Cl

ج) 19K , 11Na                                                                  د)

3) مقایسۀ شعاع اتمی فلز و یون مثبت (کاتیون):

در فلزات وقتی الکترون از دست می دهند و به یون + تبدیل می شوند یک لایه حذف می شود پس جاذبه هسته بر روی الکترونهای لایه آخر زیاد شده و شعاع کاهش می یابد.

پس می توان گفت شعاع اتمی فلزی بزرگتر از شعاع یون مثبت است.

کاتیون r > اتم فلزی r

4) مقایسه شعاع اتمی نافلز و یون منفی (آنیون):

نافلزات وقتی الکترون می گیرند به یون منفی تبدیل می شوند شعاع یون منفی بیشتر از شعاع نافلز مربوطه است چون با وارد شدن الکترون جاذبه هسته بر روی الکترونهای لایه ظرفیت ( با موثر هسته) کم شده و بین الکترونهای لایه ظرفیت دافعه ایجاد می شود پس شعاع افزایش می یابد.

17Cl    → Cl                > r Cl

شعاع نافلز < شعاع یون منفی

5) مقایسه شعاع چند یون مثبت : هرچه باریون مثبت بیشتر شعاع آن کوچکتر

بطور کلی هرچه نسبت بیشتر شود جاذبه هسته بر روی الکترونهای لایه ظرفیت بیشتر شده و شعاع کاهش می یابد.   Fe2+> Fe3+ شعاع

6) مقایسه شعاع چند یون منفی : هرچه بار یون منفی بیشتر شده شعاع افزایش می یابد.

شعاع         8O2- >8O

مقایسه شعاع یونی در یک گروه : مانند شعاع در یک گروه از بالا به پایین شعاع یونی افزایش می یابد.

Li+

مقایسه شعاع یونی در یک تناوب : هرچه بار یون منفی بیشتر شعاع یونی بزرگتر و هرچه بار یون مثبت بیشتر شعاع یونی کوچکتر

شعاع یونی در یونهای هم الکترون: در مورد یونهای هم الکترون هرچه بار یون منفی بیشتر باشد شعاع بزرگتر و هرچه بار یون مثبت بزرگتر شعاع کوچکتر می شود. در این حالت شعاع یون منفی بزرگتر از شعاع یون + 1ست

مثال: شعاع موارد زیر را مقایسه کنید. الف)         ب)

ج)

( انرژی نخستین یونش ):

یونش : خارج کردن یک الکترون از اتم و ایجاد یون را یونش گویند که این عمل به انرژی نیاز دارد.

انرژی یونش ( انرژی نخستین یونش) : مقدار انرژی لازم برای جدا کردن یک مول الکترون ( سست ترین الکترون) از یک اتم خنثی گازی و تبدیل آن به یون یک بار مثبت گازی را گویند که می توان به صورت معادله زیر نشان داد.

انرژی دومین یونش : مقدار انرژی لازم برای جدا کردن دومین الکترون از یون یک بار مثبت گازی و تبدیب آن به یون 2 بار مثبت گازی را گویند.

با دقت در انرژی های یونش می توان گفت

نکته: همیشه انرژی دومین یونش بزرگتر از انرژی نخستین یونش می باشد چون در نخستین یونش الکترون از یک اتم خنثی جدا می شود که کار راحتی است اما در دومین یونش الکترون از یون مثبت جدا می شود که گاز سخت تری است بطور کلی در یونش های متوالی چون نسبت p بر e افزایش می یابد بر میزان جاذبه هسته بر الکترونهای لایه ظرفیت زیاد شده و جدا کردن الکترون سخت تر می شود پس انرژی بیشتری نیاز دارد.

جهش: افزایش ناگهانی در مقدار انرژی یونش را جهش گویند. جهشهای بزرگ در انرژی های متوالی یونش نشان دهنده تغییر تعداد لایه ( متغیر تراز اصلی انرژی ) می باشد.

نکته: از روی تعداد جهشهای عمده ( بزرگ) می توان تعداد لایه ها ( ترازهای اصلی) را بدست آورید.

برای مثال اگر گفته شود عنصری دارای دو جهش عمده می باشد یعنی دارای 3 لایه است.

تعداد سطوح اصلی انرژی =     تعداد جهش  1 +

(تعداد لایه)

مثال: با توجه به آرایش الکترونی تعداد جهش و نوع جهش ها و جهش عمده اول را مشخص کنید؟

مثال: عنصر 20Caدارای چند جهش می باشد؟ نوع جهش ها و جهش عمده اول را مشخص کنید؟

نکته: با داشتن تعداد جهش ها و جهش عمده اول می توان پی به آرایش الکترونی برد

هدف: پی بردن به آرایش الکتریکی انرژی جهشها

1) در صورتی که تعداد جهش ها را داشته باشیم تعداد لایه ها از فرمول زیر بدست می آید.

1 + تعداد جهش= تعداد لایه

2) اگر جهش عمده اول عنصری از باشد عدد x را در بیرونی ترین لایه قرار می دهیم سپس تهیه لایه ها را با توجه به ظرفیتشان پر می کنیم.

مثال: عنصر A دارای 2 جهش عمده می باشد . در صورتی که جهش عمده اول آن در باشد آرایش الکترونی عنصر را رسم و تعیین کنید شماره گروه و تناوب آن را؟

مثال: عنصر B دارای 2 جهش عمده و جهش عمده اول آن بین چهارمین یونش و پنجمین یونش می باشد آرایش الکترونی عنصر را رسم و تناوب و گروه آن را مشخص کنید؟

نکته: عمل اولین جهش بزرگ می تواند نشان دهنده تعداد الکترونهای موجود در لایه ظرفیت ( شماره گروه) باشد.

1 – محل اولین جهش بزرگ = شماره گروه ( تعداد الکترون لایه ظرفیت)

مثال: وقتی گفته می شود عنصری دارای دو جهش عمده می باشد و اولین جهش بزرگ آن بعد از جدا شدن سه الکترون مشاهده می شود منظور این است که جهش آن بین رخ داده است. پس عنصر در گروه 2 قرار دارد.

مثال: عنصر A دارای 2 جهش عمده می باشد و اولین جهش بزرگ آن بعد از جدا شدن چهار الکترون مشاهده می شود رسم آرایش الکترونی و تخمین تناوب و گروه؟

نکته: روند تغییر انرژی یونش در یک دوره روند منظمی نیست و استثناهایی داریم که این استثناها بین گروه (2و 3 و13) اصلی و بین گروه 15 و 16 می باشد.

8 < 7 < 5 < 6 < 4 < 2 < 3 < 1 انرژی نخستین یونش

اشاره به نمودار بسیار مهم در صفحه 49 کتاب درسی

نکته مهم : 1) بیشترین انرژی یونش مربوط به گروه 18 (گازهای نجیب) و در این گروه مربوط به He است.

2) کمترین انرژی یونش مربوط به گروه اول ( فلزات قلیایی) و در این گروه li کمترین را دارد.

3) در نمودار انرژی نخستین یونش نقاط ماکزیمم نمودار مربوط به گازهای نجیب و نقاط مینیم نمودار مربوط به فلزات قلیایی می باشد.

4) در جدول تناوبی هرچه شماره تناوب بیشتر و شماره گروه کمتر انرژی یونش کمتر است.

مثال: انرژی نخستین یونش موارد زیر را مقایسه کنید؟

الف) 6C , 8O        ب)       11Na , 19K

مثال: آرایش عنصرA به و عنصر B به ختم شده است کدام عنصر انرژی نخستین یونش کمتری دارد؟ چرا؟

مثال: آراین عنصر A به و عنصر B به ختم شده است: الف) کدام عنصر شعاع بزرگتری دارد؟

ب) کدام عنصر انرژی نخستین یونش بیشتری دارد؟ چرا؟

پی بردن به آرایش الکترونی و تعداد جهش ها ، نوع جهش های بزرگ از روی نمودار:

باتوجه به نمودار داده شده در کتاب تعداد جهش ها، جهش عمده اول و آرایش الکترونی عنصر و تناوب و گروه آن را مشخص کنید؟

روند تغییرات انرژی نخستین یونش در یک گروه:

اولاً در یونش الکترونها به ترتیب از آخرین تراز الکترونی ( دورترین فاصله نسبت به هسته) جدا می شوند پس هرچه الکترون در فاصله دورتری از هسته قرار داشته باشد یا به عبارتی هر چه شعاع بیشتر باشد الکترون راحت تر جدا می شود یعنی برای جدا شدن الکترون انرژی کمتری نیاز است.

نتیجه: انرژی یونشی با شعاع اتم نسبت عکس دارد.پس در یک گروه از بالا به پایین چون شعاع زیاد می شود انرژی یونش کم می شود. چون با زیاد شدن شعاع الکترون لایه آخر در فاصله دورتری از هسته قرار دارد . پس جاذبه هسته بر روی آن کمتر شود و برای جدا کردن آن انرژی کمتری لازم است یعنی انرژی یونش کمتر می شود.

روند تغییرات انرژی نخستین یونش در یک تناوب ( دوره):

در یک تناوب از چپ به راست چون شعاع کاهش می یابد پس انرژی نخستین زیاد می شود علت این است که در یک تناوب با افزایش عدد اتمی بارموثر هسته زیاد شده و جاذبه هسته بر روی الکترونهای لایه ظرفیت زیاد شده پس برای جدا کردن این الکترونها انرژی زیادی لازم است یعنی انرژی نخستین یونش افزایش می یابد.

بررسی استثنائات در انرژی نخستین یونش :

همانطور که اشاره کردیم در یک تناوب از چپ به راست چون شعاع کاهش می یابد انرژی نخستین یونش افزایش می یابد.

اما در مورد گروه 2 و 13 و نیز گروه 15 و 16 استثناهایی داریم که آن را مورد بررسی قرار می دهیم.

الف) گروه 2 و 13 (2 و 3 اصلی): مثال: مقایسه انرژی نخستین یونش 5B , 4Be

4Be

پر وپایدار

5B

آرایش الکترونی که در آن اوربیتال ها به صورت پر یا نیمه پر باشند پایدار و متقارن است. پس عنصرهایی که دارای این آرایش متقارن و پایدار باشند . تمایل دارند آرایش الکترونی خود را حفظ کنند پس در مقابل جدا شدن الکترون مقاومت می کنند پس برای جدا کردن الکترون از آنها انرژی زیادی لازم است یعنی انرژی نخستین یونش زیاد می شود.

در مورد 4Be چون آرایش آن پر است پایدار است پس انرژی نخستین یونش آن زیاد است.

نتیجه: آرایش الکترونی عنصری که در آن اوربیتال های لایه ظرفیت پر یا نیمه پر باشند پایدار و متقارن است پس انرژی نخستین یونش آن عنصر زیاد است.

ب) گروه 15 و 16 ( 5 و 6 اصلی):

مثال: مقایسه انرژی نخستین یونش : برای این منظور آرایش اوربیتالی آن را رسم می کنیم.

استثناعات در گروه II و III بین و و و در گروه 15 و 16 بین و

الکترونگاتیوی: میزان تمایل نسبی یک اتم در کشیدن جفت الکترون پیوند در پیوند کوالانس به سمت هسته ی خود را الکترونگاتیوی گویند. الکترونگاتیوی با مقیاس نسبی سنجیده می شود و فقط برای مقایسه کیفی بین عناصر مفید است. روش ساده و مستقیم برای اندازه گیری الکترونگاتیوی در وسعت سمت اما چندین روش برای محاسبه آن پیشنهاد شده است. در این میان پاولینگ تواسنت مقدار الکترونگاتیوی نسبی عناصرها را تعیین کنید.

نکته در جدول ص 50 کتاب درسی به هر عنصر الکترونگاتیوی نسبی داده شده است.

عنصری که الکترونگاتیوی بیشتری دارد جفت الکترون پیوندی را بیشتر به سمت خود می کشد پس سر منفی پیوندی باشد و تراکم ابر الکترونی روی آن عنصر بیشتر است و به آن اتم الکترونگاتیو گویند.

عنصری که الکترونگاتیوی کمتری داشته باشد اتم الکتروپوزیتیو نام دارد. که جفت الکترون پیوندی از آن دور شده است و سر مثبت پیوند را تشکیل می دهد. تراکم ابر الکترونی بر روی آن کم است

مقایسه الکترونگاتیوی عناصر:

الکترونگاتیوی با شعاع نسبت عکس دارد: پس برای مقایسه الکترونگاتیوی روی شعاع بحث کرد عنصری که شعاع بیشتری دارد الکترونگاتیوی کمتری دارد.

مثال: الکترونگاتیوی موارد زیر را مقایسه کنید؟

الف)                                                    ب)

روند تغییرات الکترونگاتیوی در یک دوره:

در یک دور از چپ به راست چون شعاع کم می شود الکترونگاتیوی زیاد می شود و روند تغییرات منظم است. بیشترین الکترونگاتیوی مربوط به گروه 17 هالوژنها ) در این گروه بیشترین الکترونگاتیوی مربوط به F است . کمترین الکترونگاتیوی مربوط به گروه I ( فلزات قلیایی) است ودر این گروه کمترین الکترونگاتیوی را سزیم Cs دارد.

نکته در جدول تناوبی بیشترین الکترونگاتیوی مربوط به فلوئور F و کمترین الکترونگاتیوی مربوط به Cs (سزیم) است.

نکته: الکترونگاتیوی یک خاصیت بنیادی هر اتم در حالت ترکیب است. از آنجا که گازهای نجیب تمایل چندانی به تشکیل پیوند و بوجود آوردن ترکیبهای شیمیایی ندارند بنابراین مفهوم الکترونگاتیوی در مورد گازهای نحیب بی معنا است .

ترتیب الکترونگاتیوی عناصر زیر را بخاطر بسپارید.

الکترونگاتیوی

مثال: آرایش عنصر A به 2p5 و عنصر B به 2p2ختم شده است.

الف) کدام عنصر شعاع بیشتری دارد ؟                     ب) کدام انرژی یوش کمتری دارد؟

ج) کدام الکترونگاتیوی بیشتری دارد؟.

با توجه به جدول پاسخ دهید؟

VII VI V III II I گروه

ندارد

A E D E N=2
B G N =3

الف) بیشترین شعاع مربوط به کدام عنصر است؟

ب) کمترین انرژی یوش مربوط به کدام عنصر است؟

ج) از بین دو عنصر D و E کدامیک انرژی نخستین یونش بیشتری دارد؟

د) بیشترین الکترونگاتیوی مربوط به کدام عنصر جدول است؟

هـ) عناصر A و E و D را بر حسب انرژی نخستین یونش و شعاع مرتب کنید.

ز) از بین دو عنصر A و B کدام انرژی یونش کمتری دارد؟

نتیجه: در یک گروه از بالا به پایین شعاع زیاد انرژی نخستین یونش کم الکترونگاتیوی کم خاصیت فلزی زیاد.

در یک دوره از چپ به راست شعاع کم انرژی نخستین یونش زیاد ( اما روند تغییرات منظم نیست) الکترونگاتیوی زیاد و خاصیت فلزی کم و خاصیت نافلزی زیاد.