معماری

شپش

شپش حشره ای خونخوار است که دارای میزبان اختصاصی بوده و در تمام طول عمر خود بر روی بدن میزبان سپری می کند.

دوگونه شپش  مربوط به انسان دراین زیر گروه شناخته شده که عبارتند از :پدیکولوس هومانوس ، ویتیروس پوبیس(شپش عانه)

پدیکولوس هومانوس خود  دارای دو زیر گروه پدیکولوس کاپیتیس ( شپش سر) و پدیکولوس کورپوریس(شپش بدن) می باشد.

شپش سر ماده حشره خاکستری رنگی به طول ۳ تا ۴ میلی متر ، دارای سطح شکمی و پشتی پهن تر  می باشد ، سه جفت پا دارد. طول عمر آن ۱ تا ۳ماه می باشد . در صورت جدا شدن از میزبان نوع بالغ حشره تا مدت ۱۰ روز و تخم بارور آن تا مدت سه هفته در محیط خارج از بدن انسان زنده می ماند.شپش روی ساقۀ مو بطور مورب می چسبد و از طریق سوراخ کردن پوست توسط چنگالک خود و وارد کردن بزاق  و مواد ضد انعقادی  تقریبا” روزی ۵ بار اقدام به تغذیه می کند.

انتقال بصورت مستقیم بین افراد  و یا غیر مستقیم از طریق البسه ، شانه ، ملحفه ( بسته به نوع شپش) صورت می پذیرد.

خارش مهمترین علامت آلودگی است. بزاق و احتمالا” مواد دفعی شپش قادر به ایجاد التهاب و واکنش های حساسیتی می باشند.

بی بند و باری جنسی ( در مورد شپش عانه ) ، سن ، جنس و برخی خصوصیات مو  جزء علل مستعد کننده می باشد.

 

شپش سر :

شایع ترین نوع آلودگی به شپش بویژه در گروه سنی ۱۱-۳ سال است. انتقال از طریق تماس سر به  سر صورت می گیرد.

 

شپش تنه :

شپش تنه نزد افراد مسن و بالغین زیادتر از اطفال دیده می شود.این شپش قوی تر از شپش سر بوده و بیشتر در درز لباسهای زیرین به خصوص جائی که تماس مستقیم با پوست دارد مثل یقه، شانه،کمر و…. زندگی و در آنجا تخم گذاری می کند. انگل معمولا روی پوست کمتر دیده می شود زیرا از پرز لباسها میتواند خرطوم خود را واردپوست کند.

شپش عانه:

مسری ترین بیماری مقاربتی شناخته شده است. خارش در هنگام عصر و شب مهمترین علامت آلودگی است

 

درمان:

۱- داروهای مهار کنندۀ استیل کولین استراز شامل مالاتیون ۵۰% در ایزوپروپیل الکل ۷۸%

طریقۀ مصرف: به مدت ۸ تا ۱۲ ساعت روی سر بماند . درمان ۱۰ روز بعد تکرار شود.

 

۲- شامپو و محلول لیندان ( گاما بنزن هگزاکلرید یا GBH)

طریقۀ مصرف : با ۳۰ تا ۴۰ میلی لیتر از شامپو لیندان موی سر خیس شده و ۴ دقیقه بعد با اب ولرم با دقت شستشو داده شود. تکرار ۷ تا ۱۰ روز بعد.

۳-پرمترین(کرم ۱%) : ابتدا روی سر مالیده شود . ۱۰ دقیقه بعد با آب ولرم  شسته شود . ۷ تا ۱۰ روز بعد تکرار درمان شود.

۴-  کمپرس سرکه یا اسید فرمیک ۸% به کنده  شدن تخم ها از مو کمک می کند.

البسه ، حوله ، روتختی ، کلاه ، روسری را باید با آب گرم شسته و اتو کرده و لوازم شخصی از قبیل شانه ، برس، سنجاق سر را در آب گرم با حرارت بالاتر از ۵۴ درجه به مدت ۲۰ -۱۰ دقیقه قرار دهید.

درمان :

افراد دیگر خانواده و شرکای جنسی ( د رموردشپش عانه ) ضروری می باشد

در صورت ابتلای مژه ها روزی سه بار و به مدت ۸ روز از وازلین یا کرم پرمترین ۱% استفاده گردد.

در مورد شپش بدن درمان نیاز نیست – مراعات بهداشت فردی و پاک نمودن البسه از آلودگی  ضرورت دارد.

آموزش نکات کلی مربوط به بیماری شپش

۱-کوتاه کردن موی سر و عانه در درمان پدیکولوز موثر و کمک کننده می باشدو به ویژه در همه گیریهای اجتماعی بهتر است انجام گیرد.

۲-کلیه لباسها و وسایل شخصی بیمار (ملافه ها ،حوله ،…..)بایستی به مدت ۳۰-۲۰ دقیقه داخل آب جوشانده شود و یا بمدت ۴-۲ هفته داخل کیسه نایلون در بسته نگهداری شود.لباسها بهتر است بعد از جوشاندن اتو شود.

۳- برای کنترل خارش میتوان از یک آنتی هیستامین (مثل هیدروکسی زین )استفاده کرد.

۴- کلیه افراد خانواده در تماس باید مورد معاینه قرار گیرند و در صورت شک به آلودگی درمان شوند.

۵- درمان را باید ۱۰-۸ روز بعد مجددا تکرار کرد.

۶-جهت جلوگیری از مسمومیت شامپوها را نباید بیش از دستور پزشک استفاده کرد.

۷- در صورتی که ماده شپش کش وارد چشم شود بلافاصله باید چشمها را شست.

۸- تجویز کوتریموکسازول در موارد آلودگی های گسترده ضرورت پیدا میکند.

پاسخ دهید