معماری
گوریل

گوریل

 

گوریل

دنیای جالب این گونه از میمون همیشه مدنظر انسان بوده است.نگاهی به آن می اندازیم.
با شنیدن نام گوریل، بیشتر افراد تصویر موجودی پشمالو و وحشی را در ذهن خود به تصویر در می آورند که دیوانه وار نعره می زند و با دست های ستبر خود به شدت بر سینه اش می کوبد.گرچه این تصویر چندان هم دور از واقعیت نیست و گهگاه در طبیعت اتفاق می افتد، اما تنها زمانی که گوریل ها مستقیما مورد تهدید قرار گیرند و این حیوان بسیار آرام تر از این حرف هاست.البته برای هر کس که کینگ کونگ (۱۹۳۳)را دیده باشد، باور این مساله سخت است اما کارهای میدانی جانور شناسانی چون جورج شالرودیان فوسی، پرده از اسرار زندگی خصوصی این حیوان برداشت و نشان داد یکی از نزدیک ترین خویشاوندان ژنتیکی ما تا چه حد آرام و سر به زیر است.پس از آن هم سیل مستندهای حیات وحش، ما را بیشتر با این موجود دوست داشتنی آشنا کرده اند تا جایی که لحظه رویارویی سر دیوید اتنبوروبا گوریل ها که در مستند حیات روی زمین (۱۹۷۹)به نمایش در آمد در نظر سنجی کانال چهار تلویزیون انگلستان به عنوان دوازدهم، در میان ۱۰۰ لحظه فراموش نشدنی تلویزیون انگلیس دست یافت.جایی بالاتر از تاج گذاری ملکه الیزابت دوم و ازدواج پرنس چالزودایانا.یکی از نزدیک ترین خویشاوندان انسان
تا این اواخر انسان جدا از شامپانزه ها، گوریل ها و سایر میمون ها در خانواده ای به نام هومینیده (Homonidae)قرار می گرفت اما با گسترش روش های مولکولی در دو دهه اخیر و مقایسه گونه های مختلف با این شیوه ها مشخص شد انسان به شامپانزه ، گوریل و اورانگوتان بسیار شبیه است.در نتیجه اکنون خانواده هومینیده، هم انسان را شامل می شود و هم این دسته از نخستی ها را.تمامی اعضای این خانواده جمجمه بزرگی دارند.در همه آنها سوراخ های بینی نزدیک به هم و جلو آمده اند و همه آنها ۳۲ دندان و به تعداد یکسان دندان پیش، نیش و آسیاب دارند.رفتارهای اجتماعی پیچیده دارند و از اصوات و تغییر شکل ماهیچه ای صورت برای برقراری ارتباط استفاده می کنند.چند گونه گوریل وجود دارد؟
در گذشته تصویر بر این بود که گوریل ها تنها شامل یک گونه می شوند اما با استفاده از شواهد ژنتیکی مشخص شده دو گونه گوریل وجود دارد.گوریل های شرقی (Gorilla beringei)و گوریل های غربی ( Gorilla gorilla)، گوریل های شرقی در شرق کنگو، روآندا و اوگاندا زندگی می کنند و انواع غربی آنها در بخش غربی آفریقای مرکزی (گابون، کنگو، کامرون و جمهوری آفریقای مرکزی)یافت می شوند.از دو تا ۱۸۰ کیلوگرم
گوریل ها هنگام تولد تنها دو کیلوگرم وزن دارند اما ماده ها پس از بلوغ ۹۰ کیلوگرم وزن و ۱۵۰ سانتی متر ارتفاع خواهند داشت و وزن و قد نرها نیز به ترتیب بین ۱۴۰ تا ۱۸۰ کیلوگرم و ۱۸۰ سانتی متر خواهد بود.این تفاوت در بین دو جنس که احتمالا ناشی از نوع سیستم تولید مثلی گونه است مثالی از دوریختی جنسی است.در گوریل و اورانگوتان جنس مذکر دو برابر جنس ماده وزن دارد و این مقدار، در شامپانزه به ۱/۳۵ برابر رسیده است.دوریختی جنسی در انسان کاهش یافته و به ۱/۲ برابر رسیده که احتمالا ناشی از گسترش تک همسری در جوامع اولیه انسانی در قیاس با دیگر هومینیدهاست.تختخواب دست ساز!
گوریل ها برای هر شب خود، زیراندازی تازه از شاخه و برگ می سازند و هر گوریل موظف است تختخوابش را خودش بسازد و تنها نوزادان از انجام این وظیفه معافند و می توانند پیش مادرشان بخوابند.آیا گوریل ها اجتماعی اند؟
تقریبا بله.گوریل ها در قالب گروه هیا ۵۰ نفره هم دیده شده اند اما عموما یک گروه شامل یک تا دو نر بالغ، سه تا چهار ماده غیر خویشاوند و فرزندان شان می شود.اما اینکه چرا گوریل ها تقریبا اجتماعی اند؛به همان دلیل است که انسان ها هم تقریبا اجتماعی اند.نکته اصلی این است که نمی توان ، یک گونه را اجتماعی خواند و دیگری را غیر اجتماعی.این دو اصطلاح در دو سوی یک طیف پیوسته قرار دارند.در گونه های غیر اجتماعی، افراد گونه با هم رابطه داشته باشند، تنها برای تولید مثل است که نیازی خود خواهانه است؛ چرا که فقط برای تضمین انتقال ژن های شما به نسل بعد مفید است، نه چیز دیگر.در انتهای دیگر طیف، مورچه ها، زنبورها و اسب ها ، موریانه ها و موش کور برهنه قرار دارند که در آنها بخشی از هر کلونی غیر فعال است و فقط در راه تولید مثل طبقات دیگر عمل می کند.گوریل ها همانند انسان ها، به صورت گروهی زندگی می کنند، بنابراین غیر اجتماعی نیستند ولی مسلما نمی توان آنها را موجوداتی واقعا اجتماعی، مانند مورچه ها نامید.گوریل ها تا زمانی اجتماعی اند که موفقیت تولید مثل شان در خطر نیفتد.یک گوریل پشت نقره زمانی که شرایط ایجاب کند، از کشتن فرزندان نرهای دیگر در گروه رویگردان نیست.گوریل پشت نقره ای
گوریل پشت نقره ای، گوریل بالغی است که لااقل ۱۲ سال سن دارد و قسمتی از موهای پشتی اش نقره ای رنگ شده اند و ضمنا دندان های نیش بزرگی دارد.البته گوریل های ۱۱ ساله هم بالغ هستند و پشت سیاه خوانده می شوند اما پشت نقره ای ها سر دسته و رهبر گروهند.گوریل ها عموما گروه پدری خود را حول و حوش ۱۱ سالگی ترک می کنند اما برخی نیز در گروه پدری می مانند تا قدرت پدر را پس از مرگش تصاحب کنند.گوریل های ماده هم پس از بلوغ جنسی، گروه پدری را ترک می کنند و به نزدیک ترین پشت نقره ای که در آن حوالی وجود دارد می پیوندند.در صورت تهدید، گوریل پشت نقره با جیغ کشیدن، سینه کوفتن، شکستن شاخه ها، نمایش دندان های خوفناکش و در نهایت حمله، واکنش نشان می دهد.در صورت مرگ پشت نقره ای به هر علتی، گروه از هم می پاشد و اعضای آن به دنبال یک پشت نقره ای دیگر می روند.حرف زدن به شیوه گوریل ها
گوریل ها برای ارتباط بین خودشان از ۱۵ نوع صدای مختلف استفاده می کنند که هر کدام معنی خاصی دارد اما به دلیل نبود ابزار لازم برای به کارگیری اصوات در بین نخستی ها، موجوداتی غیر از انسان نمی توانند به زبان ما حرف بزنند اما با تلاش های پنی پترسون از دانشگاه استنفورد، گوریلی به نام کوکو، زبان اشاره انسان را برای انتقال پیام های ساده ای مانند درخواست پرتقال از پنی فرا گرفت.این گوریل قادر به استفاده از بیش از ۵۰۰ علامت زبان اشاره بود و با ۵۰۰ علامت دیگر نیز آشنایی داشت.آیا گوریل ها از ابزار استفاده می کنند؟
تا مدت ها تصور بر این بود که گوریل ها بر خلاف دیگر نخستی های بزرگ(انسان، شامپانزه و اورانگوتان)از ابزار استفاده نمی کنند ولی در سال ۲۰۰۵ برای اولین بار استفاده از ابزار در بین گوریل های وحشی دیده شد.در این زمان گوریل هایی که از تکه های چوب برای جست و جو در یک جنگل مردابی استفاده می کردند، مشاهده شدند.یکی از این گوریل ها، گوریلی ماده به نام لیا، زمانی که می خواست از قسمت پرآب عبور کند از تکه چوبی به عنوان ابزار عمق سنجی، بیش از گذر از آن منطقه استفاده کرد.تا قبل از این واقعه، استفاده از ابزار توسط گوریل ها در اسارت دیده شده بود.ولی هرگز در مورد گوریل های وحشی چنین چیزی گزارش نشده بود.نکته جالب این است که در این مورد، گوریل ها از ابزار، تنها برای طی آسان تر مسیر استفاده کردند و این در حالی است که شامپانزه ها تنها برای مقاصد مرتبط باغذایابی، مانند خوردن موریانه یا شکستن دانه ها،از ابزار استفاده می کنند و در عین حال ابزار مورد استفاده توسط گوریل ها سطح پایین تری از شامپانزه ها دارد؛ چرا که شامپانزه ها ابتدا ابزار را شکل می دهند و سپس از آن استفاده می کنند ولی ظاهرا گوریل ها از قابلیت ابزار روزی در سطح شامپانزه ها بی بهره اند.آیا گوریل ها شکارچی هم دارند؟
غیر از انسان که شکارچی عمده این موجود بوده خیر.البته گزارش های نادری در مورد حمله پلنگ به گوریل وجود دارد.انسان ها حتی به محافظان گوریل ها هم رحم نکرده اند، چه برسد به خود این حیوانات بی نوا.انسان به شکل غیر مستقیم و با تخریب زیستگاه این جانور او را به سمت انقراض پیش برده است.دشمن دیگر گوریل ها ویروس ابولاست که تقریبا ۹۵ درصد گوریل ها مبتلا را از میان می برد.اثر بینی
محققانی که به مطالعه گوریل ها می پردازند باید هر روز محل خواب گروه مورد نظر خود را پیدا کرده و سپس با دنبال کردن رد آنها مکان فعلی در جنگل را با GPS مشخص کنند و بعد وضعیت هر یک از اعضای گروه را نیز ثبت و ضبط کنند.راه شناسایی یک گوریل خاص هم استفاده از اثر بینی است؛ چرا که الگوی چروک خوردگی ناحیه بینی برای هر گوریل منحصر به فرد است.البته اثر بینی با رشد حیوان تغییر می کند، برای همین پایگاه اثر بینی گوریل ها هر سال به روز رسانی می شود تا محققان بتوانند به اسانی هر گوریلی را که می خواهند دنبال کنند.

پاسخ دهید