آموزش ورزش‌های کودکانه

ورزش بدن را در روند طبیعی قرار می‌دهد و موجب تکامل روانی و جسمانی می‌شود. به همین منظور باید با توجه به فرایند رشد، نمو و تکامل انسان ورزش‌های مربوط را انجام داد. ما نیز به مناسبت روز جهانی کودک مصادف با 16 مهرماه به معرفی ورزش‌های مناسب برای کودکان پرداخته و در انتها بازی‌های ورزشی را برای این گروه سنی پیشنهاد کرده‌ایم.


بهترین ورزش‌ها
طبق اعلام سازمان‌های معتبر بین‌المللی، بهترین ورزش‌هایی که برای کودکان زیر 8 سال توصیه می‌شود، عبارتند از:
• شنا
• انواع چرخ‌سواری
• اسکیت
• ژیمناستیک
• رشته‌های رزمی (به‌خصوص تکواندو، کاراته و جودو)
• تنیس
که البته از فهرست مذکور 2 رشته ورزشی مناسب‌تر هستند؛ یعنی شنا و چرخ‌سواری که درباره آنها بیشتر توضیح خواهیم داد.


اولویت‌بندی ورزش‌ها
اولین ورزشی که می‌توان برای کودک انتخاب کرد، شناست. این رشته ورزشی محدودیت سنی ندارد حتی می‌توان در همان اوایل تولد نیز آن را آغاز کرد که این کار مستلزم استخر و مربی مخصوص نوزادان است. این رشته بهترین رشته برای این رده سنی است زیرا نوزاد در رحم مادر در کیسه آبی زندگی کرده و در استخر نیز آن محیط با فضای بیشتر برای او شبیه‌سازی شده بنابراین احساس امنیت و آشنایی می‌کند و می‌تواند با تکان دادن اندام خود در آب عضلات خود را تقویت کند. ورزش بعدی چرخ‌سواری است. چرخ‌سواری یکی از معروف‌ترین ورزش‌ها برای کودکان و عامل مهمی برای بهبود تعادل، آمادگی جسمی و هماهنگی کودکان است. ورزش چرخ‌سواری خود به انواع مختلف از قبیل چهارچرخ، سه‌چرخه، دو‌چرخه، اسکیت‌بورد، کفش اسکیت و… تقسیم می‌شود اما نکته‌ای که باید به آن توجه کرد انتخاب هر یک از این ورزش‌ها متناسب با سن کودک است زیرا کودک در سنین مختلف بخش‌های مختلفی از مغز و مهارت‌هایش تکمیل می‌شود و باید با توجه به آن وسیله ورزشی مناسب را انتخاب کرد. در کل، با توجه به سن، برای چرخ‌سواری عوامل جسمانی مختلفی دخیل هستند که اولین و مهم‌ترین آن تعادل است؛ یعنی هر چقدر تعداد‌ چرخ‌ها بیشتر باشد، مشخصا کودک تعادل بهتری خواهد داشت. عامل دوم، سرعت چرخش ‌چرخ‌هاست؛ یعنی هر چقدر ‌چرخ‌ها به راحتی بچرخند با سرعت بیشتری حرکت می‌کنند. آخرین عامل، نحوه وارد کردن نیرو است. بعضی چرخ‌ها بدون پدال هستند و کودک باید با وارد کردن نیرو بر سطح زمین موجب حرکت چرخ شود که سرعت آنها پایین است و امنیت آن نیز بیشتر اما ‌چرخ‌هایی که از پدال استفاده می‌کنند نیروی بیشتری تولید می‌کنند، در نتیجه سرعت بیشتری نیز خواهند داشت. در کل، کودکان زیر 1 سال به علت عدم کنترل تعادل خود نمی‌توانند از چرخ استفاده کنند و زمانی می‌توانند تعادل خود را حفظ کنند که شروع به راه رفتن می‌کنند. فرایند راه رفتن در بعضی کودکان دیرتر یا زودتر شروع می‌شود بنابراین تا زمانی که کودک شروع به راه رفتن نکرده نباید از چرخ استفاده کرد.
یادتان باشد که…
• قبل از شروع هرگونه فعالیت بدنی با پزشک متخصص مشورت کنید.
• بازی‌های ارائه‌شده می‌توانند همراه همبازی در شکل رقابت انجام گیرند تا برای کودکان جذاب‌تر باشد.
• مدت اجرای هر بازی متغیر است و امکان دارد کودک به یک بازی بیشتر علاقه نشان دهد و تمایل داشته باشد مدت بیشتری به آن بپردازد. بنابراین سخت نگیرید زیرا هدف فعال بودن کودک است.


بازی اول
طناب بلندی را روی زمین پهن کنید و از کودک بخواهید روی آن راه برود. شکل‌های مختلفی به طناب بدهید؛ یعنی یک بار دایره‌ای شکل، یک بار زیگزاگ یا هر شکل دیگری که کودکتان علاقه دارد. حداقل هر شکل را 3 مرتبه تکرار کنید.


بازی دوم
یک شیء دایره‌ای شکل (حتی می‌توانید شکل را با یک طناب ایجاد کنید) روی زمین پهن کنید. سپس به کودکتان بگویید توپ یا یک کاغذ مچاله‌شده را داخل آن بیندازد و پس از اتمام به سرعت به سمت توپ‌ها بدود و توپ‌ها را به خط اول بازگرداند. پس از هر بار موفقیت فاصله را بیشتر کنید. برای هر فاصله حداقل باید 5 پرتاب اجرا شود.


بازی سوم
برای انجام این بازی به کودکتان بگویید مشابه تصویر بنشیند و مانند خرچنگ روی دست و پای خود راه برود. بهتر است کودک به مدت 2 دقیقه به صورت یادشده حرکت کند.


بازی چهارم
برای انجام این بازی باید از کودکتان بخواهید در حالت شنا سوئدی قرار بگیرد. دست‌ها و پاهایش را به اندازه عرض شانه باز کند. سپس دست و پای چپ همزمان به سمت چپ از بدن دور شود تا دست و پای راستش نیز به سمت چپ بیاید. حرکت را باید 10 مرتبه تکرار کرد.


بازی پنجم
کودک در وضعیت ایستاده قرار بگیرد و دست‌ها را به سمت بالا بیاورد و کنار گوش قرار دهد. مشابه تصویر زانوها را اندکی خم کند و سپس به سمت بالا بپرد و به آرامی فرود بیاید و حرکت را بدون مکث و پیاپی 20 مرتبه تکرار کند.


بازی ششم
کودک روی پنجه پا بایستد و به مدت 2 دقیقه به این شکل راه برود سپس استراحت کرده و بازی را دوباره تکرار کند.
بازی هفتم
کودک به صورت طاقباز دراز بکشد. دست و پاها را بالا بیاورد و به صورت متناوب مانند دست و پازدن حرکت دهد. حداقل 30 ثانیه تمرین را اجرا و 3 مرتبه تکرار کند.

سلامت
حمید مهدوی‌محتشم
کارشناس ارشد آسیب‌شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی