معماری
واکنش های حاد انتقال خون

واکنش های حاد انتقال خون

واکنش های حاد انتقال خون
تزریق خون می تواند با واکنش های نامناسب مختلفی همراه باشد. این واکنش ها می توانند حاد یا تأخیری باشند و ممکن است در ۱۰% از گیرندگان خون رخ دهند.

از آنجایی که بسیاری از عوارض جانبی ناشی از تزریق خون قابل پیشگیری نیستند، درمان باید با بررسی دقیق خطرات و منافع ناشی از آن صورت گیرد. تنها زمانی که منافع ناشی از آن به روشنی بر خطرات آن سنگینی می کند، تزریق خون تجویز می گردد.
بیماران باید در مورد خطرات و منافع تزریق خون و جایگزین های آن آگاه گردند. قرار دادن رضایت نامه امضاء شده ای که حاوی آگاهی های لازم در مورد تزریق خون باشد در پرونده بیمار، توصیه می شود.
واکنش های حاد انتقال خون در طول زمان تزریق یا مدت زمان کوتاهی (طی ۲۴ ساعت) پس از اتمام تزریق خون رخ می دهند. روی هم رفته شدت این واکنش ها بسیار متفاوت است. قسمت عمده ای از واکنش های تهدید کننده حیات ناشی از انتقال خون، در ابتدای تزریق خون رخ می دهد؛ به همین علت تمامی بیماران باید در طول دریافت خون به دقت تحت نظارت قرار گیرند و هر گونه علامت و نشانه ای از عوارض جانبی باید کاملاً مورد بررسی قرار گیرد.

واکنش های همولیتیک حا د :

واکنش های همولیتیک به علت لیز با واسطه ایمنی، در گلبولهای قرمز تزریق شده رخ می دهد چنین واکنشهایی بر اساس زمان ایجاد، به دو دسته واکنش های حاد و تأخیری و بر اساس محل ایجاد همولیز، به دو دسته داخل عروقی و خارج عروقی تقسیم می شوند.
واکنش های همولیتیک حاد انتقال خون (AHTR) زمانیکه گلبولهای قرمز ناسازگار به گیرنده ای که قبلاً آنتی بادی به میزان بارز علیه آنتی ژنهای موجود در سلولهای انتقال یافته تشکیل داده است، رخ می دهد. این واکنش ها اکثراً به علت اشتباهاتی در گروه خونی ABO است که معمولاً به علت اشتباه در تعیین هویت بیمار، در زمانی است که نمونه خونی جهت انجام تست های سازگاری از بیمار گرفته می شود و یا در زمانی است که تجویز خون صورت  می گیرد.
AHTR غالباً چند دقیقه پس از شروع تزریق ایجاد می شود. در صورتیکه آنتی بادی گیرنده باعث فیکساسیون کمپلمان شود ـ همچنان که در اکثر موارد تزریق خون ناسازگار از نظر سیستم ABO رخ می دهد ـ یک واکنش همولیتیک داخل عروقی حاد ناشی از انتقال خون AHTR)) رخ می دهد.
آنتی A و آنتی B مسئول ،ایمونوگاماگلبولین (IgM )یا ایمونوگاماگلبولین فیکساتور کمپلمان (IgG )هستند که هر دوی اینها میتوانند به اجزاء ۹-۵ C کمپلمان باند شده و کمپلکس حمله کننده به غشاء را تشکیل دهند.فیکساسیون ۹-۵ C باعث ظاهر شدن سوراخهایی در غشاء گلبولهای قرمز و متعاقب آن لیز داخل عروقی می گردد. در نتیجه هموگلوبینمی رخ می دهد و پس از اینکه هموگلوبین آزاد توسط کلیه تصفیه شد، هموگلوبینوری ایجاد می شود.
علایم بالینی شدید مانند شوک، افت فشار خون و برونکواسپاسم که در AIHTR رخ می دهد، ناشی از تولید قطعات C a3 و C a5 کمپلمان و سایر واسطه های التهابی است. علاوه بر این ایسکمی کلیه رخ می دهد که می تواند باعث ایجاد نکروز توبولار و نارسایی حاد کلیه گردد. ممکن است آبشار انعقادی نیز فعال شده و باعث ایجاد انعقاد درون عروقی منتشر شود.
شدت AIHTR به سرعت و میزان تزریق خون بستگی دارد. هر چه میزان بیشتری از خون ناسازگار و با سرعت بیشتری داده شود، واکنش ها شدیدتر خواهند بود.
اکثر موارد AHTR داخل عروقی هستند؛ چنانچه آنتی بادی کمپلمان را فیکس نکند و یا تنها ۳C را فیکس کند، واکنش ناشی از آن یک AHTR خارج عروقی خواهد بود.
در برخورد با واکنش همولیتیک حاد ناشی از تزریق خون، بایستی تزریق خون متوقف گردد، مسیر وریدی با کمک محلول ۹ /۰ % کلرور سدیم باز نگه داشته شود.
سوند ادراری جهت کنترل برون ده ادراری تعبیه گردد. با تجویز مایعات ،برون ده ادراری به بیش از ml/kg/hr 5/1رسانده شود. در صورتیکه برون ده ادراری کمتر از ml/kg/hr 5/1 باشد، cvp line گذاشته شده و بر اساس آن، مایعات تجویز گردد. در صورتیکه فشار ورید مرکزی، کافی ولی برون ده ادراری کمتر از ml/kg/hr 5/1 باشد، فورسماید به میزان mg 120ـ ۸۰ تجویز گردد. در صورتیکه متعاقب تجویز فورسماید، دیورز افزایش نیافت، مانیتول ۲۰% به میزان ۱۰۰ ml به صورت وریدی تجویز گردد. در صورتیکه ۲ ساعت پس از تجویز مانیتول ۲۰%، برون ده ادراری کمتر از ml/kg/hr 5/1 باشد، نارسایی کلیه محتمل است و باید مشاوره با نفرولوژیست صورت گیرد.
در صورت بروز هیپرکالمی (ناشی از لیز گلبولهای قرمز)، چنانچه پتاسیم سرم بیش از ۶ mmol/l گردد، ۵۰ mlمحلول گلوکز ۵۰% وریدی همراه با ۱۰ واحد انسولین به صورت وریدی تجویز گردد و سپس انفوزیون گلوکز ۱۰% همراه با ۱۰ واحد انسولین که داخل آن ریخته شده، به صورت وریدی طی ۴ ساعت برقرار گردد.
ممکن است برای کنترل پتاسیم به استفاده از اگزالات پتاسیم نیاز گردد؛ که با کمک لوله نازوگاستریک و یا به صورت رکتال تجویز می گردد.
در صورت ایجاد انعقاد درون عروقی منتشر، با توجه به وضعیت بالینی و نتایج تست های انعقادی، اجزاء خونی تجویز می گردد و تا زمانی که علت این واکنش مشخص شده و تصحیح گردد، نباید واحد دیگری از گلبول قرمز تجویز گردد.

واکنش های تب دار :

تب با انواع مختلفی از واکنش های انتقال خون می تواند همراه باشد و ممکن است اولین علامت آلودگی باکتریایی و یا واکنش همولیتیک حاد ناشی از انتقال خون باشد. شایعترین عاملی که در طول تزریق باعث ایجاد تب می شود، شرایط زمینه ای بیمار است.
افزایش دمای خون بیشتر ازc1 درجه که احتمالاً همراه لرز است و در زمان تزریق یا در طول ۲ ساعت پس از تزریق خون رخ می دهد و علت شناخته شده ای نیز ندارد، تحت عنوان واکنش تب دار غیرهمولیتیک انتقال خون(FNHTR) نامیده می شود.
FNHTR در کمتر از ۱% موارد تزریق خون رخ می دهد، ولی احتمال تکرار واکنش FNHTR در گیرنده ای که قبلاً چنین واکنشی را نشان داده است، پس از تزریق ۱/۸ است.
این واکنش عموماً به علت آنتی بادیها (آنتی بادیهای سیتوتوکسیک و لوکوآگلوتینین) که مستقیماً علیه گلبولهای سفید یا پلاکت های تزریق شده عمل می کنند، ایجاد می گردد. مصرف اجزاء خونی حاوی مقادیر کاهش یافته لکوسیت می تواند واکنش های فوق را تخفیف دهد؛ ولی الزاماً این واکنش ها را حذف نمی کند.
اکثر واکنش های تب دار به داروهای تب بر مانند آسپرین (غیر از مبتلایان به ترومبوسیتوپنی)، استامینوفن یا عوامل ضد التهابی غیراستروئیدی ( NSAIDs) پاسخ می دهند. واکنش های تب دار به ندرت تهدید کننده حیات هستند ولی باعث می گردند که بیمار دچار ناراحتی و ترس گردد. چنانچه بیماری دو بار یا بیشتر دچار واکنش تب دار همولیتیک ناشی از تزریق خون شد، جهت جلوگیری از تکرار این واکنش در تزریق خون بعدی: استامینوفن به صورت خوراکی یک ساعت قبل از تزریق خون و سه ساعت پس از شروع تزریق خون تجویز شود، تزریق خون به صورت آهسته صورت گیرد (۴ ساعت برای تزریق گلبول قرمز و ۲ ساعت برای تزریق پلاکت)، و بیمار گرم نگه داشته شود

واکنش های آلرژیک :

واکنش های آلرژیک در کمتر از ۱% گیرنده های خون، و به علت واکنش های آنتی ژن ـ آنتی بادی ناشی از تزریق پروتئین های محلول پلاسما رخ می دهند.
علایم و نشانه های آن از تظاهرات جلدی (کهیر، خارش و گاهی تب مختصر) تا واکنش های آنافیلاکتیک سیستمیک از جمله برونکواسپاسم متفاوت است.
شدت یک واکنش آلرژیک معمولاً به میزان خون تزریق شده ارتباطی ندارد. اکثر واکنش های آلرژیک مختصر هستند، تکرار نمی شوند و به آنتی هیستامین های خوراکی یا تزریقی پاسخ می دهند.
پس از ایجاد واکنش های مختصر و موضعی، می توان پس از دادن داروی مناسب، به شرطی که علایم و نشانه ها فروکش کنند، تزریق خون را ادامه داد.
مصرف فیلترهای خونی نسل سوم کاهش دهنده لکوسیتی ارزشی برای درمان واکنش های آلرژیک ندارد زیرا آنتی بادیهای گیرنده مستقیماً علیه پروتئین های پلاسما عمل می کنند نه لکوسیت ها.
در صورتیکه بیمار سابقه یک واکنش آلرژی شدید یا دو واکنش آلرژی خفیف داشته باشد، جهت جلوگیری از تکرار این واکنش، ۳۰ دقیقه قبل از تزریق خون، mg 8 کلرفنیرامین به صورت خوراکی تجویز گردد.
در مورد واکنش های آنافیلاکتیک یا آلرژیک شدید، تزریق خون باید به سرعت قطع گردد و باید مسیر وریدی مناسب به منظور تجویز مایعات در دسترس باشد. Air way گذاشته شده و اکسیژن تجویز شود، آدرنالین mg 1- 0/5به صورت عضلانی تجویز گردد و این دوز با توجه به فشار خون و نبض تا بهتر شدن وضعیت بالینی هر ۱۰ دقیقه تکرار گردد، mg 20 -10کلرفنیرامین به صورت وریدی و آهسته تجویز گردد، سالبوتامول توسط نبولایزر داده شود و مشاوره با پزشکان متخصص صورت گیرد.
در صورتیکه تجویز خون به میزان بیشتری مورد نیاز باشد، بیمار باید اجزاء سلولی شسته شده دریافت دارد و تصمیم گیری برای تزریق خون در این بیماران باید با ارزیابی منافع و خطرات آن و وضعیت بالینی بیمار باشد.
تجویز کورتیکوستروئیدها با دوز بالا و آنتی هیستامین باید قبل از تزریق خون صورت گیرد و اپی نفرین باید در دسترس قرار گیرد. واکنش های آنافیلاکتیک در بیماران مبتلا به کمبود IgA که قبل از آنتی IgA- متعاقب تزریق خون ساخته اند یا حامله هستند یا واقعه ایمنی غیرمشخصی را تجربه کرده اند، ممکن است رخ دهد.

افزایش بار در گردش خون :

هیپرولمی (افزایش بار در گردش خون) زمانی که حجم زیادی از خون به سرعت تزریق می شود، رخ می دهد. علایم و نشانه های افزایش بار در گردش خون شامل: سردرد، برافروختگی صورت، تنگی نفس، نارسایی احتقانی قلب و فشار خون سیستولیک بالا (افزایش بیش از mmHg 50 در فشار خون) است.
علایم معمولاً در صورتیکه تزریق خون متوقف گردد و بیمار در وضعیت نشسته قرار گیرد و اکسیژن و دیورتیک برای خارج ساختن مایعات دریافت دارد، فروکش می کند. در صورتیکه علایم همچنان پا برجا باشند، انجام فصد خون الزامی است.
برای جلوگیری از هیپرولمی، نباید اجزاء خونی سریعتر از ml/kg 4 ـ ۲ در ساعت تجویز گردند. سرعت های پائینتر تزریق خون برای بیمارانی که در خطر ایجاد افزایش بار مایعات هستند مانند مبتلایان به کم خونی مزمن که حجم پلاسمای افزایش یافته ای دارند یا مبتلایان به اختلال عملکرد قلبی و/ یا ریوی توصیه می گردد. در چنین مواردی تزریق خون به دفعات متعدد از یک واحد خونی و به آهستگی قابل انجام است.

آسیب حاد ریوی ناشی از انتقال خون :

انتقال غیرفعال تیتر بالای آنتی HLA یا آنتی بادی ضد گلبول سفید (لوکوآگلوتینین) که مستقیماً علیه لکوسیت های گیرنده عمل می کند همراه طیف وسیعی از صدمات حاد ریه است که به صورت ادم حاد ریوی تظاهر پیدا می کند. این واکنش ناشی از تجمع نوتروفیل های فعال شده فرد گیرنده در ریه است که باعث ایجاد انسداد عروق کوچک ونشت از مویرگها می گردد. مایع تجمع یافته در ریه باعث ایجاد ادم ریه می شود.
مشخصه بالینی TRALI :دیسترس تنفسی شدید، هیپوکسی، افت فشار خون، تب، و ادم دوطرفه ریه است که در طول یا طی ۴ ساعت پس از تزریق خون رخ می دهد.
درمان TRALI حمایتی است. بیمار ممکن است احتیاج به اکسیژن، لوله گذاری تراشه، و حمایت تنفسی داشته باشد و درمانهای فوق، تا زمانی که مایع داخل آلوئولی جذب گردد، در ICU صورت می گیرد.
تزریق اجزاء سلولی خون پس از آن، تا زمانی که علت مشخص گردد، باید از نظر میزان لکوسیت کاهش یافته باشد.

آلودگی باکتریایی :

آلودگی باکتریایی خون نگهداری شده خطر شدید (ولی نادری) را برای فرد گیرنده به همراه دارد. باکتری ممکن است به علت آماده سازی نامناسب پوست در محل تزریق آنژیوکت هنگام گرفتن خون، در طول آماده سازی اجزاء یا مصرف آنها و یا به علت باکتریمی مخفی در اهداء کننده وارد کیسه خونی گردد. یک مطالعه آماری جدید میزان آلودگی واحدهای خونی را ۳/۰% گزارش کرده است.
هم باکتریهای گرم منفی و هم باکتریهای گرم مثبت می توانند در واحدهای گلبول قرمز متراکم و پلاکت رشد نمایند واحدهای گلبول قرمز آلوده شده، از نظر ظاهری، صورت طبیعی دارند و یا ممکن است تغییرات دقیق و ظریفی در ظاهر داشته باشند.
در طول یا پس از تزریق خون، بیمار ممکن است دچار لرز، تب شدید، افت فشار خون و شوک گردد. هموگلوبینمی و هموگلوبینوری معمولاً وجود ندارند.
باید درمان حیات بخش تهاجمی و آنتی بیوتیک های وسیع الطیف، بلافاصله پس از اینکه واکنش سپتیک ناشی از تزریق خون تشخیص داده شد، شروع گردد.

عوارض متابولیک :

سیترات در محلولهای نگهدارنده خون به عنوان باند شونده به کلسیم برای جلوگیری از انعقاد عمل می کند. در صورتیکه خون سیتراته به سرعت تزریق گردد و افت گذرایی در سطح کلسیم یونیزه ایجاد شود، بیمار از گزگز دور لب و انگشتان شکایت می کند. در صورتیکه سرعت تجویز خون سیتراته آهسته گردد، این علایم به سرعت فروکش می کنند.

واکنش های تأخیری انتقال خون :

عوارض جانبی انتقال خون ممکن است چند روز تا چند سال پس از تزریق خون رخ دهند. از آنجایی که عوارض ناشی از انتقال خون ممکن است تأخیری باشد، پس خطرات واقعی ناشی از انتقال خون در مقایسه با منافع آن ممکن است مبهم باشد.

واکنش های همولیتیک تأخیری:

واکنش های همولیتیک تأخیری ناشی از انتقال خون (DHTR) زمانی که گلبولها قرمز، پاسخ آنتی بادی را روزها یا هفته ها پس از دریافت خون در فرد گیرنده القاء می کنند، ایجاد می شود. زمان تولید آنتی بادی بستگی به این دارد که پاسخ ایجاد شده، یک پاسخ یادآوری (روزها) یا پاسخ اولیه (هفته ها) نسبت به تزریق خون باشد.
تخمین زده شده است که به ازای هر یک واحد خونی که تزریق می شود، ۶/۱ـ ۱% خطر حساس شدن فرد گیرنده به آنتی ژنهای گلبول قرمزغیر از آنتی ژن D) )وجود دارد.
فیکساسیون کمپلمان محدود به ۳C می گردد و باعث خروج گلبولهای قرمز از جریان خون بوسیله گیرنده های ۳C کمپلمان در کبد می گردد. گلبولهای قرمزی که توسط IgG پوشیده شده اند، در طحال از جریان خون خارج می گردند.
مبتلایان به DHTR معمولاً علایمی شامل تب مختصر، خستگی و ضعف از خود بروز می دهند. تست آنتی گلبولین مستقیم به علت پوشیده شدن گلبولهای قرمز اهداء کننده با آنتی بادیهای گیرنده مثبت می شود.
پس از تزریق خون، ممکن است درجاتی از کم خونی و هیپربیلیروبینمی غیرمستقیم وجود داشته باشد ولی معمولاً هموگلوبینمی وجود ندارد.
در صورتیکه بیمار نشانه های واکنش شدید تزریق خون را بروز دهد، درمان مطابق همان چیزی است که در مبحث AIHTR شرح داده شد. اغلب موارد DHTR ، خارج عروقی هستند و غالباً همراه آنتی بادیهایی علیه آنتی ژنهای سیستم Rh و Kell می باشند. در مبتلایان به کم خونی داسی شکل، بهتر است برای جلوگیری از DHTR راجعه، تست سازگاری فنوتیپی کاملی در مورد گلبولهای قرمز گیرنده و اهداء کننده به عمل آید.

بررسی واکنش‌های ناشی از انتقال خون
تظاهرات بالینی نامطلوب در پی تزریق خون و فرآورده‌های خون باید به‌سرعت توسط مدیر پزشکی تحت بررسی قرار گیرد. موارد استثناء در این مورد همانا حجم بیش‌ازحد خون و بروز واکنش‌های آلرژیک می‌باشد که نباید به‌اندازه واکنش‌های همولیتیک ناشی از تزریق مورد بررسی قرار گیرد. متخصصین طب انتقال خون باید در ابتدا تشخیص بروز واکنش نامطلوب را داده و سپس به‌طور فوری با انجام روندهای مناسب نسبت به واکنش‌ها اقدام لازم را صورت دهند. بررسی واکنش‌های ناشی از تزریق خون ازنظر تشخیص، انتخاب درمان مناسب، مدیریت تزریق و پیشگیری از بروز واکنش‌های مشابه در آینده ضروری است. بررسی‌ها باید شامل همبستگی آماری داده‌های بالینی با نتایج آزمایشگاهی باشد.
هرگونه بررسی در زمینۀ موارد مشکوک به واکنش ناشی از تزریق خون باید شامل بررسی داده‌های بالینی دربرگیرنده تشخیص تاریخچه پزشکی حاملگی، پیوند و تزریق خون‌های قبلی، داروهای مورد مصرف فعلی و علائم و آثار بالینی باشد. تاریخچه تزریق می‌تواند شواهدی درباره‌ی علل احتمالی بروز واکنش ناشی از تزریق به دست دهد. در طی بررسی سؤال‌های زیر در رابطه با تزریق و اطلاعات پزشکی باید مدنظر قرار گیرد:
•     چند میلی‌لیتر گلبول قرمز یا فرآورده‌های خون تزریق شده است؟
•    مدت زمان و سرعت تزریق خون چقدر بوده است؟
•    آیا گلبول‌های قرمز، سرد تزریق شده یا گرم؟
•    آیا تزریق با فشار انجام شده و اندازه سرسوزن مورداستفاده چقدر بوده است؟
•    نحوه‌ی تزریق خون، آیا از فیلتر استفاده شده و نوع آن چه بوده است؟ آیا از محلول‌های دیگر هم استفاده شده است؟
•    آیا در هنگام تزریق داروی دیگری هم مصرف شده است؟
فرم واکنش ناشی از تزریق باید در مورد هر نوع واکنش تکمیل شده و شامل علائم حیاتی بیمار قبل و بعد از تزریق خون، نوع واکنش، زمان وقوع، میزان واحد تزریقی و دیگر اطلاعات مربوطه باشد. مرکز خدمات انتقال خون باید از دستورالعملی برخوردار باشد که در آن روند پیگیری کار در مواقع بروز واکنش به تفصیل مشخص باشد. جهت بررسی مورد مشکوک به واکنش همولیتیک ناشی از تزریق خون (HTR)، مرکز خدمات انتقال باید بلافاصله بعد از تزریق، نمونه لخته شده‌ی خون را که به‌طور صحیح برچسب‌گذاری و جمع‌آوری‌شده (از همولیز آن جلوگیری شود) به همراه نمونه‌ای غیر منعقد حاوی EDTA دریافت دارد. آزمایش‌های مناسب در بررسی از سوی مدیر پزشکی یا به تجویز پزشک بیمار تعیین می‌شود که این اقدام بر اساس علائم بالینی بیمار انجام می‌گردد. با توجه به نتایج بررسی‌های مقدماتی ممکن است به نمونه‌های بیشتری هم نیاز باشد:
۱- نمونه خون لخته‌شده که ۵ تا ۷ ساعت بعد از تزریق گرفته شود، جهت تعیین بیلی‌روبین غیرکونژوگه
۲- اولین نمونه ادرار بعد از تزریق خون
۳- دیگر نمونه‌های جمع‌آوری‌شده در زمان‌های مختلف که در بررسی واکنش‌های ناشی از تزریق خون می‌تواند کاربری داشته باشد.

دستورالعمل‌های استاندارد اجرایی (SOP) مربوط به واکنش‌های ناشی از تزریق خون
الف) دستورالعمل‌های مرکز خدمات انتقال خون
•    شناسایی، گزارش‌دهی و بررسی SOPها
•    نمونه‌های موردنیاز جهت آزمایش
•    روندهای بررسی فنی و دفتری
•    عودت کیسه خون، محلول‌های مورداستفاده، ست فیلتر و لوله‌های جانبی دست‌نخورده
•    بررسی‌های فوری و گسترده
•    روند کاری انجام آزمایش‌ها و سیاست‌های ثبت مراحل کار
•    تفسیرها، گزارش علل و اطلاع‌رسانی (به بیمار یا اهداکننده)

ب) دستورالعمل مربوط به پرستاران
•     SOPهای تشخیص و SOPهای مورداستفاده در جهت مقابله با واکنش رخ داده
•    توصیف علائم و آثار ظاهری
•    توقف تزریق
•    مسئولیت‌ها در قبال مراقبت از بیمار
•    مطلع ساختن پزشک و مرکز خدمات انتقال خون

بررسی آزمایشگاهی فوری
روندهای بررسی آزمایشگاهی واکنش‌های تزریق خون با یکدیگر متفاوت است اما تماماً با اقدامات مقدماتی فوری آغاز می‌شوند. بر اساس نتایج بررسی مقدماتی و وضعیت بالینی بیمار ممکن است به آزمایش‌های بیشتری نیاز باشد. روندهای بررسی فوری واکنش‌های رخ داده شامل کنترل دفاتر یادداشت‌ها، نظارت چشمی و انجام مستقیم آنتی‌گلوبین (DAT) می‌باشد. روند بررسی آزمایشگاهی واکنش همولیتیک ناشی از تزریق خون (HTR) شامل موارد زیر است:
الف) اقدامات فوری
•    بررسی یادداشت‌ها و دفاتر
•    بررسی چشمی سرم و پلاسما از جهت وجود هموگلوبین آزاد (قبل و بعد از تزریق)
•    آزمایش مستقیم آنتی‌گلوبین نمونه EDTA
ب) روندهایی که لازم است به اجرا درآید
•    تعیین گروه AB و RH، قبل و بعد از تزریق
•    آزمایش کراس مچ ماژور در نمونه‌های گرفته‌شده، قبل و بعد از تزریق خون
•    تست غربال‌گری آنتی‌بادی در نمونه‌های گرفته‌شده، قبل و بعد از تزریق خون
•    شناسایی آلوآنتی‌بادی
•    تعیین گروه‌های آنتی‌ژن
•    هموگلوبین آزاد در اولین نمونه‌ی ادرار بعد از تزریق خون
•    بیلی‌روبین غیرمستقیم (غیرکونژوگه) در ۵ تا ۷ ساعت متعاقب تزریق خون
ج) اقدامات بیشتر (در صورت نیاز)
•    رنگ‌آمیزی Gram و کشت باکتریایی کیسه‌های خون
•    اندازه‌گیری میزان هموگلوبین سرم در نمونه‌های قبل و بعد از تزریق
•    اندازه‌گیری هموگلوبین، هماتوکریت و پلاکت‌ها
•    اسمیر خون محیطی
•    بررسی هاپتوگلوبین در نمونه قبل و بعد از تزریق خون
•    مطالعات درزمینه انعقاد و برون‌ده کلیه
•    الکتروفورز هموگلوبین
•    هموسیدرین ادرار
بررسی یادداشت‌ها و دفاتر
ازآنجایی‌که بسیاری از گزارش‌های ناشی از بروز واکنش‌های تزریق خون به علت خطاهای ثبتی و فردی (برچسب‌گذاری و شناسایی اشتباه) بوده است. بررسی فوری این‌گونه خطاها از اهمیت خاصی برخوردار بوده و پیوسته می‌باید از اولین اقدامات اجرایی باشد. در این روند هرگونه خطا یا مغایرت در شناسایی بیمار یا اهداکننده باید مدنظر قرار گیرد. این بررسی‌های دفتری باید شامل بررسی اطلاعات مربوط به شناسایی بیمار و نمونه، نظارت بر واحد خون مربوطه، لوله‌ها، فیلتر، محلول‌ها، برچسب‌گذاری و مستندات ثبت‌شده‌ی دیگر باشد.

بررسی چشمی
سرم بیمار را قبل از تزریق و متعاقب تزریق، یعنی بعد از بروز واکنش باید با چشم مشاهده کنید. رنگ سرم قبل از تزریق و رنگ سرم یا پلاسما بلافاصله بعد از تزریق باید از جهت همولیز گلبول‌های قرمز مقایسه شود. این روند در بررسی واکنش همولیتیک متعاقب تزریق خون (HTR) نقش حیاتی دارد. سرم یا پلاسمای نرمال به رنگ زرد کم‌رنگ است. چنانچه پلاسما یا سرم حاوی ۲/۰ گرم در لیتر (۲۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر) هموگلوبین آزاد باشد، به رنگ صورتی در خواهد آمد. اگر میزان هموگلوبین آزاد از ۱ گرم در لیتر فراتر رود، پلاسما یا سرم قرمزرنگ می‌شود. طی مشاهده چشمی رنگ‌ها، اگر فقط نمونه‌های بعد از تزریق به رنگ صورتی و یا قرمز درآمده باشد، می‌توان زمینه‌ی بروز واکنش همولیتیک را مطرح ساخت. نمونه‌ی پلاسمای بعد از تزریق نیز باید به‌طور اسپکتروفتومتریک اندازه‌گیری شود تا میزان هموگلوبین آزاد در پلاسما مشخص شود. درصورتی‌که نمونه بعد از تزریق به‌سرعت جمع‌آوری نشود، هموگلوبین ممکن است به‌صورت بیلی‌روبین در آید که باعث تغییر رنگ پلاسما به زرد روشن می‌شود. میزان غلظت بیلی‌روبین معمولاً ۳ تا ۶ ساعت بعد از واکنش همولیتیک به حداکثر می‌رسد. هموگلوبین می‌تواند باعث صورتی‌رنگ شدن سرم شود اگر صدمات حاصل از ضربه‌ها به وجود آید. میوگلوبین باید از هموگلوبین متمایز شود. در نبود ترومای عضلانی شدید، میوگلوبین غیرمحتمل است.
بررسی چشمی کیسه خون، محلول‌ها و لوله‌های جانبی و ست فیلترهای عودت داده‌شده، می‌تواند همولیز ناشی از علل غیرایمونولوژیک را رد کند.
همولیز گلبول‌های قرمز ناشی از دستگاه‌های by pass قلبی، پمپ‌های خون، تزریق از سوزن‌های نازک، تزریق خونی تحت ‌فشار بالا، داروها یا محلول‌های اضافه‌شده از طریق وریدهای محل تزریق، حرارت‌دهی یا انجماد نامناسب خون و آلودگی باکتریایی نیز گزارش شده است.

آزمایش آنتی گلوبولین مستقیم
(DAT-Direct Antiglobulin Test)
در هنگام مشکوک شدن به واکنش‌های همولیتیک فوری یا تأخیری، آزمایش DAT باید روی نمونه‌های بعد از تزریق انجام شود. اگر گلبول‌های تزریق ناسازگار به‌طور فوری نابود شده باشند نتایج DTA ممکن است منفی شود. در واکنش فوری و تأخیری، نتایج DTA می‌تواند مثبت باشد و واکنش‌های مخلوط نشان دهد یا منفی باشد.

آزمایش‌های بیشتری که باید در صورت نیاز، اجرا شوند
در شرایطی که روندهای فوری نشان از بروز همولیز داشته باشد، یا نتایج آزمایش‌ها گمراه‌کننده یا منفی باشد و علائم ظاهر بیمار حکایت از همولیز ایمن داشته باشد، انجام آزمایش‌های بیشتر ضروری خواهد بود. این آزمایش‌ها می‌تواند شامل روش‌های زیر باشد:

۱٫ تعیین گروه‌های ABO و Rh
نمونه خون گرفته شده از دریافت‌کننده، قبل و بعد از تزریق و نمونه‌های موجود اهداکننده‌ی مربوطه باید آزمایش شود و باید مطمئن شد که نمونه‌های دیگر بیمار یا واحدهای اهدایی دیگر به‌اشتباه شناسایی نشده باشد.

۲٫ آزمایش سازگاری
در هنگام ضرورت، تکرار آزمایش‌ها باید با نمونه‌های قبل و نمونه‌ی واکنش‌پذیری بعد از اهدا انجام شود. کراس مچ ناسازگار با نمونه‌ی قبل از تزریق نشان از بروز خطای ریشه‌ای (دفتری یا فنی) در نمونه‌های دریافت‌کننده یا اهداکننده دارد. وجود ناسازگاری صرفاً در نمونه گرفته‌شده از دریافت‌کننده خون متعاقب تزریق نشان از واکنش به حافظه سپرده‌شده احتمالی دارد یا این‌که حاکی از مشکلی در شناسایی نمونه بیمار است.

۳٫ غربال‌گری آنتی‌بادی و شناسایی آلوآنتی‌بادی
جهت تعیین این‌که واکنش ناشی از تزریق خون به علت وجود یک آنتی‌بادی است یا خیر، آزمایش‌های غربال‌گری آنتی‌بادی باید روی نمونه‌های گرفته‌شده از دریافت‌کننده قبل و بعد از تزریق و همچنین روی واحد اهدایی تکرار شود. آلوآنتی‌بادی‌های غیرمنتظره یافت شده در سرم بیمار باید شناسایی شده و هرگونه نتیجه DTA مثبت متعاقب تزریق تحت بررسی قرار گیرد. اگر آزمایش‌های غربال‌گری آنتی‌بادی‌ها قبل و بعد از اهدا مثبت باشد در آن صورت شناسایی در جهت تعیین ویژگی‌های آنتی‌بادی برای پیشگیری از واکنش‌های بعدی در بیمار، از اهمیت خاصی برخوردار است. با تعیین اختصاصیت آنتی‌بادی، تمام واحدهای اهدایی باید قبل از تزریق از جهت آنتی‌ژن منطبق آزمایش شود.

۴٫ آزمایش ادرار
اولین نمونه ادرار متعاقب واکنش تزریق خون باید ازنظر وجود هموگلوبین آزاد آزمایش شود. گلبول‌های قرمز دست‌نخورده (هماچوری) نشانگر خونریزی است و بر وجود همولیز دلالتی ندارد. وجود همولیز غیرمنتظره در خون باعث می‌شود که ادرار را از جهت وجود هموگلوبین بررسی کرد.
یک هفته یا بیشتر بعد از بررسی موارد مشکوک به واکنش همولیتیک متعاقب تزریق خون (HTR)، ادرار بیمار ازنظر وجود هموسیدرین قابل‌اندازه‌گیری است. هموسیدرین آزاد در ادرار زمانی قابل رویت است که سطح آن از ۲۵/۰ گرم در لیتر (۲۵ میلی‌گرم در دسی‌لیتر) فراتر رود.

۵٫ آزمایش بیلی‌روبین
تغییر رنگ سرم از زرد کم‌رنگ (نرمال) قبل از تزریق به زرد پررنگ یا زرد بسیار براق بعد از تزریق، به ما می‌گوید که بیمار باید ازلحاظ همولیز گلبول‌های قرمز بررسی شود. حداکثر غلظت بیلی‌روبین در پی همولیز تا حدود ۳ تا ۶ ساعت بعد از تزریق مشخص نیست. نتیجه‌ی آزمایش بیلی‌روبین غیرمستقیم متعاقب تزریق باید با نتیجه‌ی قبل از تزریق مقایسه شود و ترشح بیلی‌روبین ممکن است طی ۲۴ ساعت به حالت نرمال خود برگردد.

۶٫ هموگلوبین و هماتوکریت
وجود هموگلوبین در خون زمانی اتفاق می‌افتد که حجم بیش‌ازحد هموگلوبین آزاد به خون راه یابد. هموگلوبین و هماتوکریت را می‌توان کنترل کرد تا در صورت افت میزان هموگلوبین یا عدم کارایی تزریق در افزایش سطح هماتوکریت شناسایی شود.
چنانچه هموگلوبین بعد از تزریق در خون بیمار مشاهده شود، تائید کننده‌ی مشکل همولیز است به‌شرط آن‌که نمونه‌های خون به‌طور قابل‌قبول جمع‌آوری شده باشد. انجام آزمایش‌های مبسوط بستگی به تجزیه‌وتحلیل و تفسیر آزمایش‌های انجام‌شده در وضعیت بالینی بیمار دارد.
دلایل آزمایشگاهی نشان‌دهنده تشخیص همولیز تأخیری متعاقب تزریق خون (DHTR) شامل این موارد است:
نتیجه DAT مثبت بعد از تزریق، نتیجه DAT منفی قبل از تزریق
افزایش میزان بیلی‌روبین غیرمستقیم متعاقب تزریق خون
کاهش هموگلوبین به میزان ۲ گرم در دسی‌لیتر یا بیشتر متعاقب تزریق خون
وجود هموگلوبین آزاد در خون یا وجود همولیز در ادرار
وجود آنتی‌بادی ۳ تا ۵ روز (بیشتر) متعاقب تزریق یا عدم وجود آنتی‌بادی قبل از تزریق