معماری

کم‏ خونی ناشی از فقر آهن IRON DEFICIENCY ANAEMIA:

کم‏خونی فقر آهن هنگامی رخ می‏دهد که آهن موجود در بدن به حد کمتر از طبیعی می‏رسد. مشخصه این وضع کاهش یا عدم وجود ذخایر آهن، کاهش غلظت سرمی آهن، افزایش ترانسفرین با کاهش درجۀ اشباع آن، کاهش غلظت هموگلوبین، کاهش هماتوکریت و کاهش تعداد گلبول‏های قرمز هست. در کم‏خونی فقر آهن گلبول‏های قرمز میکروسیتیک و هیپوکرومیک هستند. پارامترهای اختصاصی گلبول قرمز از قبیل MCV (متوسط حجم سلول) و MCH (متوسط هموگلوبین سلول) کاهش پیدا می‏کنند، ولی RDW افزایش می‏یابد.

علت عمدۀ موارد کم‌خونی فقر آهن خونریزی هست ولی رژیم ناکافی غذایی و به‌ندرت سوء جذب نیز می‏تواند موجب کم‏خونی فقر آهن گردد. در حاملگی و در حین رشد نیاز به آهن افزایش می‏یابد و لذا ریسک ابتلا به فقر آهن در این موارد بالا هست. از مشخصات گلبول‏های قرمز میکروسیتیک هیپوکرومیک وجود MCV کمتر از ۸۰fl و MCH کمتر از ۲۷pg است. اندازۀ گلبول قرمز را می‏توان با مقایسه آن با لنفوسیت کوچک تخمین زد.

تغییرات کلاسیک که در لام خون محیطی فقر آهن یافت می‌شوند عبارت‌اند از آنیزوسیتوز، میکروسیت‏ها، هیپوکرومازی، الیپتوسیت‏ها، سلول‏های مدادی و سلول‏های قطعه‌قطعه شده. معمولاً ترومبوسیتوز وجود دارد. هنگامی‌که کم‏خونی فقر آهن درمان می‏شود لام خون محیطی دی‏مورفیک می‏شود به‌طوری‌که در یک لام دو نوع جمعیت گلبول‏های قرمز دیده می‌شوند که عبارت‌اند از میکروسیتیک و هیپوکرومیک و نیز نورموسیتیک و نورموکرومیک.

موارد شدید کم‏خونی فقر آهن را نیز می‏توان در مغز استخوان با مشاهدۀ اریتروبلاستهای کوچک‌تر از حد طبیعی تشخیص داد که سیتوپلاسم ناصاف دارند و به‌طور ناقصی هموگلوبینه شده‏اند. ذخایر آهن را می‏توان با رنگ‏آمیزی مغز استخوان با پرل پروسین بلو (Perlts’s Prussian blue) تخمین زد. هموسیدرین که در قطعات مغز استخوان وجود دارد در حضور آهن به رنگ فیروزه‏ای درخواهد آمد و کاهش هموسیدرین یا عدم حضور آن مشخصه فقر آهن است.

محاسبه مقدار طبیعی MCV در کودکان تا ده‌سالگی از فُرمول زیر محاسبه می‏شود که البته توسط مترجم از منابع دیگر استخراج‌شده است و در کتاب مورد ترجمه وجود ندارد.

مقدار نرمال MCV تا ده‌سالگی = سن بیمار برحسب سال + ۷۰

 

پاسخ دهید