سلول داسی شکل (سیکل سل) آزمایش و تشخیص

سلولهای کشیده هلالی یا داسی شکل با انتهای نوک تیز و باریک قابل مشاهده میباشند.
سلولهای داسی شکل در گستره رنگ نشده و مرطوب، قابل مشاهده هستند.
علت اصلی تشکیل این سلولها، جایگزینی اسیدآمینه والین به جای گلوتامیک اسید در موقعیت ششم زنجیره بتا میباشد.
در سلول داسی شکل، شکنندگی مکانیکی افزایش یافته ولی شکنندگی اسمزی کاهش مییابد.
سلول داسی شکل با ممانعت از تشکیل رولو، باعث کاهش ESR(سدیمان/میزان رسوب گلبولهای قرمز)، علیرغم وجود التهاب، میشود.
این نوع سلول در بیماری بتا تالاسمی ماژور قابل مشاهده خواهد بود.
آزمایش سلول های داسی شکل ، نوعی آزمایش خون ، برای بررسی بیماری سلول های داسی شکل می باشد. بیماری سلول های داسی شکل یک بیماری خونی ارثی است که در آن گلبول های قرمز، تغییر شکل پیدا می کنند. ( داسی شکل می شوند )

گلبول های قرمز به دلیل وجود هموگلوبین غیر طبیعی به نام هموگلوبین S به جای هموگلوبین طبیعی به نام هموگلوبین A بد شکل می شوند.

گلبول های قرمز داسی شکل نسبت به گلبول های قرمز طبیعی زودتر از بین می روند و این امر باعث ایجاد کم خونی می شود. همچنین سلول های داسی شکل ممکن است در رگ های خونی گیر کرده و جریان خون را کاهش دهند. این امر موجب آسیب اعضا، عضلات و استخوان ها می شود و ممکن است تهدید کننده حیات باشد.

بهترین روش برای بررسی بیماری سلول های داسی شکل، کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC ) است. این روش مشخص می کند که چه نوع هموگلوبینی وجود دارد.

به همراه آزمایش HPLC آزمایش ژنتیک هم ممکن است انجام شود.

بیماری سلول داسی شکل، اتوزومال مغلوب است. به این معنی که شخص باید یک ژن را هم از پدر و هم از مادر به ارث ببرد ( از هر والد یک ژن ) تا بیماری شود.

در نتیجه حالات زیر دیده می شود :

دو ژن که هموگلوبین طبیعی را می سازند ( هموگلوبین A ). این افراد گلبول های قرمز طبیعی دارند، مگر اینکه بیماری دیگری داشته باشد.
یک ژن که هموگلوبین A را می سازد و یکی دیگر که هموگلوبین S را می سازد. این افراد ناقل بیماری سلول داسی شکل هستند. در این حالت معمولا بیماری سلول داسی شکل مشکلی را برای فرد ایجاد نمی کند.
دو ژن که هموگلوبین S را می سازد. این افراد بیماری سلول داسی شکل دارند. هر دو والد این افراد یا ناقل این بیماری هستند و یا اینکه مبتلا به این بیماری هستند. گلبول های قرمز داسی شکل اغلب باعث ایجاد مشکلاتی به نام بحران سلول داسی شکل می شوند.
یک ژن هموگلوبین S را می سازد و یک ژن سایر هموگلوبین های غیر طبیعی را می سازد. بسته به نوع دیگری از هموگلوبین غیر طبیعی، این افراد ممکن است اختلال سلول داسی شکل خفیف و یا شدید داشته باشند.
ایالات متحده توصیه می کند که همه نوزادان برای بیماری سلول داسی شکل آزمایش شوند.

علت انجام آزمایش سلول های داسی شکل چیست؟

آزمایش سلول های داسی شکل برای کمک به تشخیص بیماری سلول داسی شکل انجام می شود.

آزمایش سلول های داسی شکل همچنین برای غربالگری بیماری سلول داسی شکل هم انجام می شود. این آزمایش برای نوزادان تازه متولد شده و افراد پر خطر انجام می شود.

تشخیص بیماری سلول های داسی شکل برای افرادی که می خواهند بچه دار شوند و یا کسانی که ناقل این بیماری هستند هم اهمیت زیادی دارد.
آمادگی های لازم برای انجام این آزمایش چیست؟

اگر در ۴ ماه گذشته تزریق خون انجام داده اید، حتما به پزشک اطلاع دهید، چون ممکن است بر روی نتیجه آزمایش شما تاثیر بگذارد.
این آزمایش چگونه انجام می شود؟

خطرات گرفتن نمونه خون از رگ
ممکن است کمی کبودی در محل خون گیری بوجود بیاید. اگر بعد از خون گیری چند دقیقه محل را فشار دهید، احتمال کمی وجود دارد که محل نمونه گیری کبود شود.
در موارد نادری ممکن است بعد از گرفتن نمونه خون، رگ متورم شود. که به این حالت فلبیت می گویند. انجام کمپرس گرم چند بار در روز می تواند به بهبودی این وضعیت کمک کند.
خون گیری می تواند برای افرادی که بیماری انعقادی دارند مشکل ایجاد کند. آسپیرین وارفارین و سایر داروهای رقیق کننده خون می توانند باعث افزایش خونریزی شوند. اگر شما مشکل انعقاد خون و یا خونریزی دارید و یا اگر داروی رقیق کننده خون مصرف می کنید، باید قبل از خون دادن به پزشک اطلاع دهید.

خطرات گرفتن نمونه خون از پاشنه پا
معمولا مشکل خاصی بوجود نمی آید. یک کبودی کوچک ممکن است بوجود آید. نوزادان با مشکلات خونریزی دهنده ممکن است خونریزی بیش از حد معمول داشته باشند. گاهی اوقات مشکلات خونریزی دهنده زمانی تشخیص داده می شود که نمونه گیری برای انجام آزمایش سلول داسی شکل انجام می شود.

نتایج آزمایش سلول های داسی شکل
آزمایش سلول های داسی شکل برای غربالگری بیماری سلول های داسی شکل به کار می رود.
آزمون بررسی آنمی داسی شکل
حد غیر طبیعی هموگلوبین غیر طبیعی

در سلول داسی تریت (خفیف)، بیش از نیمی از هموگلوبین طبیعی است ( از نوع هموگلوبین A است) و کمتر از نیمی از آن غیر طبیعی است ( از نوع هموگلوبین S است).
در بیماری داسی شکل، تقریبا همه ی هموگلوبین از نوع هموگلوبین S است و همراه با آن هموگلوبینی به نام، هموگلوبین F هم وجود دارد.
در نوزادان تازه متولد شده ممکن است این آزمایش در سن ۶ ماهگی دوباره تکرار شود. همچنین ممکن است آزمایشات ژنتیکی هم انجام شود.

چه عواملی بر روی نتیجه آزمایش تاثیر می گذارد؟
تزریق خون در ۶ ماه گذشته به علت وجود هموگلوبین طبیعی در خون فرد اهداکننده می تواند باعث نتیجه منفی کاذب در آزمایش شود .

بررسی ها و تفکرات
در بیشتر مناطق، آزمایش سلول های داسی شکل در ابتدای تولد انجام می شود.
اگر شما سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری سلول های داسی شکل را دارید، ممکن است نیاز باشد تا این آزمایش را برای بررسی ناقل بودن انجام دهید.
اگر شما بیماری سلول های داسی شکل دارید و یا ناقل این بیماری هستید باید قبل از بچه دار شدن با مشاور ژنتیک مشورت کنید.
آزمایش دیگری که در دسترس می باشد آزمایش بررسی سلول های داسی شکل بر روی جنین است. این آزمایش از طریق آمنیوسنتز و یا نمونه برداری از پرزهای جفتی (CVS) انجام می شود.
در نوزادان کمتر از ۶ ماه ممکن است نتیجه منفی کاذب ایجاد شود، چون در خون آنها هموگلوبین F وجود دارد.

منبع:
نسخه
EXPERTLAB1 تلگرام

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده