خانه > هورمون > آزمایش فریتین ferritin (شرایط،تفسیر)

آزمایش فریتین ferritin (شرایط،تفسیر)

ferritin بالا بودن,درمان کمبود فریتین خون,میزان نرمال ferritin,میزان نرمال فریتین خون,میزان نرمال فریتین در کودکان,علت پایین بودن فریتین خون

اندازه گیری فری تین، شاخص خوبی برای ذخایر آهن در بدن می باشد. فری تین پروتئین اصلی ذخیره کننده آهن است که غلظت آن  ارتباط مستقیم با ذخایر آهن بدن دارد. هر  ۱ ng/ml فریتین در سرم معادل ۸ mg آهن ذخیره می باشد. سطح فری تین با افزایش سن به طور دائم در مردان و زنان پس از یائسگی افزایش می یابد. کاهش سطح فری تین نشانه کم شدن ذخایر آهن و کم خونی فقر آهن است. هنگامی که ذخایر پروتئینی بدن به شدت کاهش یافته باشد، فری تین نیز کاهش خواهد یافت. در بارداری نیز کاهش سطح فری تین مشاهده می شود.

افزایش سطح فری تین در پی هموکروماتوز، مسمومیت با آهن، انتقال خون مکرر، کم خونی مگالوبلاستیک و همولیتیک، بیماریهای نئوپلاستیک، الکلیسم، بیماریهای کلاژن یا بیماری مزمن کبدی مشاهده می شود.

فری تین به عنوان یک پروتئین واکنشی فاز حاد در شرایط بی ارتباط با ذخایر آهن از قبیل بیماریهای التهابی حاد، عفونتها و سرطانهای متاستاز دهنده نیز افزایش می یابد. اگر این بیماران همزمان مبتلا به فقر آهن نیز باشند، تشخیص آن مشکل می باشد، زیرا سطح فری تین در بیماریهای مذکور به طور کاذب افزایش می یابد.

افزایش سطح : در هموکروماتوز، هموسیدروز، مسمومیت آهن، کم خونی مگالوپلاستیک، کم خونی همولیتیک، بیماری های هپاتوسلولار التهابی، الکلیسم، بیماری التهابی، سرطان های پیشرفته، بیماری های مزمن همانند لوسمی، سیروز، هپاتیت مزمن یا بیماری های کلاژن عروقی و تعویض مکرر سلول های قرمز خون (( packed cells سطح فری تین بالا می رود.

کاهش سطح : در کم خونی فقر آهن، کمبود شدید پروتئین، همودیالیز، خونریزی در پی قاعدگی شدید، سوء جذب شدید آهن و خونریزی در مجاری گوارشی، سطح فری تین کاهش می یابد.

نام اختصاری: Ferr

سایر نام ها:  فری تین

بخش مورد انجام: آنالیز هورمون

نوع نمونه قابل اندازه گیری: سرم

حجم نمونه مورد نیاز: ۰٫۶ ml

شرایط نمونه گیری:

  1. نیازی به ناشتایی ندارد.
  2. از مصرف داروهای حاوی آهن ۲۴ ساعت قبل از آزمایش اجتناب گردد.

ملاحظات نمونه گیری:

  1. از فریز کردن و ذوب کردن بیش از ۱ بار خودداری شود.
  2. از مخلوط کردن خیلی سریع نمونه خودداری کنید. زیرا ممکن است سبب دناتوره شدن فری تین گردد.
  3. در صورت استفاده از هرگونه دارویی که بر نتایج آزمایش تأثیر بگذارد، آن را در برگه آزمایش یادداشت کنید.

 

موارد عدم پذیرش نمونه: سرم های به شدت همولیز و لیپمیک مورد قبول نمی باشد.

شرایط نگهداری:  سرم در c 4 به مدت ۷ روز و در c20-   تا ۳ ماه پایدار است.

کاربردهای بالینی:

  1. تشخیص فقر آهن و اضافه  بار آهن.
  2. اندازه گیری ذخیره آهن بدن.
  3. افتراق بین کم خونی فقر آهن و التهابات مزمن که منجر به فقر آهن می گردد.

روش مرجع: RIA

روش ارجح: کمی لومینوسانس

سایر روشها: IRMA

مقادیر طبیعی:

مردان:۱۲-۳۰۰ ng/ml

زنان:   ۱۲-۱۵۰ ng/ml

نوزادان: ۲۵ – ۲۰۰ ng/ml

کودکان (تا ۱۵ سالگی): ۷ – ۱۴۰ ng/ml

تفسیر:

 

عوامل مداخله گر:

  • انتقال خون مکرر و مصرف غذایی پر آهن
  • مصرف داروهای حاوی آهن، الکل و قرص های ضد بارداری سبب افزایش کاذب و مصرف اریتروپوئیتین سبب کاهش کاذب  فری تین می گردد.
  • خونریزی ماهیانه در زنان موجب کاهش فری تین می گردد. زیرا ذخایر آهن به علت خونریزی ماهیانه کاهش می یابد.
  • تجویز اخیر رادیو نوکلئیدها در اندازه گیری آهن به روش رادیو ایمونو اسی منجر به غیر طبیعی گشتن سطح فری تین می گردد.
  • افراد در معرض آنتی ژنهای حیوانی که می تواند با معرفهای آزمون واکنش داده و موجب تداخل در نتایج آزمایش گردد.

توضیحات:

    • هنگامی که بیمار تحت درمان با آهن می باشد، تعیین فری تین سرم چندان قابل اطمینان نخواهد بود.
    • اگر این آزمایش به همراه سنجش سطح آهن سرم و ظرفیت کل اتصال به آهن (TIBC) انجام شود، به تشخیص افتراقی و طبقه بندی کم خونی کمک خواهد نمود.

افزایش میزان فریتین
افزایش میزان فریتین ( بیشتر از ۱۰۰۰ نانوگرم بر میلی لیتر ) نشان دهنده افزایش آهن ذخیره در بدن است. ( هموکروماتوزیس)
گاهی افزایش فریتین به صورت ارثی است ( هموکروماتوزیس ارثی ). در بعضی از بیماری ها مثل تالاسمی و الکلیسم و بعضی از انواع  کم خونی،  گلبول های قرمز از بین می روند که می تواند باعث هموکروماتوزیس شود.
اگر شما تزریق خون با حجم بالا انجام داده باشید، ممکن است بدن شما آهن اضافی را ذخیره کند.
افزایش میزان فریتین ممکن است به علت بیماری هوچکین، لوسمی، عفونت، التهاب ( التهاب مفصل و یا لوپوس ) و یا رژیم غذایی حاوی آهن فراوان باشد.
افزایش آهن در اعضایی مثل پانکراس و یا قلب می تواند بر عملکرد آن عضو  اثر  بگذارد.

کاهش میزان فریتین
کاهش میزان فریتین اغلب نشان دهنده ی کمبود آهن در بدن است که می تواند به دلیل خونریزی طولانی مدت ( مزمن )،  خونریزی قاعدگی، بارداری، کمبود آهن در رژیم غذایی، خونریزی داخلی از روده ( زخم، پولیپ کولون، سرطان کولون و یا هموروئید ) باشد.
در موارد نادری آهن بیش از حد از طریق پوست دفع می شود ( به علت بیماری پسوریازیس )

چه عواملی بر نتیجه آزمایش تاثیر می گذارد؟
عللی که شما ممکن است نتوانید این آزمایش را انجام دهید و  اینکه نتایج آزمایش  کاربردی  نباشد، عبارتند از:

داشتن سابقه انتقال خون در ۴ ماه گذشته
خانم ورزشکاری که سیکل ماهیانه او تغییر کرده است.
داشتن شرایطی که باعث ایجاد التهاب در بدن شود،  مثل بیماری و یا جراحی.
انجام دادن اسکن با ماده رادیواکتیو در ۳ روز گذشته
مصرف دارو هایی مثل داروهای جلوگیری از بارداری
سن. در بالغین با سن بالاتر میزان فریتین افزایش می یابد.
مصرف زیاد گوشت قرمز

بررسی ها و تفکرات
آزمایش فریتین اغلب همراه با سایر آزمایشات  بررسی میزان آهن خون، بررسی می شود،  خصوصا آهن و ظرفیت اتصال به آهن.
نمونه برداری از مغز استخوان می تواند به اندازه گیری میزان ذخیره آهن در مغز استخوان کمک کند.
وجود التهاب در بدن می تواند باعث افزایش میزان فریتین شود. افزایش خفیف میزان آهن همیشه به معنای هموکروماتوز نمی باشد.

8 نکته درباره فریتین
1. فریتین، نوعی پروتئین است که آهن را در خود ذخیره می‌کند و در صورت اعلام نیاز بدن، آن را آزاد خواهد کرد. فریتین معمولا در سلول‌های بدن زندگی می‌کند و مقدار خیلی کمی از آن در خون به جریان می‌افتد. بیشترین غلظت فریتین معمولا در سلول‌های کبد (هپاتوسیت) و سیستم ایمنی بدن (سلول‌های رتیکولواندوتلیال) یافت می‌شود. کمبود فریتین در بدن می‌تواند به تخلیه سریع ذخایر آهن منجر شود.
2. فریتین در سلول‌های بدن ذخیره می‌شود،‌ تا وقتی که زمان لازم برای تولید سلول‌های خونی فرا برسد. بدن در این حالت، سیگنال‌هایی برای آزادسازی فریتین به سلول‌ها می‌فرستد. سپس فریتین به عناصر دیگری به ‌نام ترانسفرین متصل می‌شود. ترانسفرین هم نوعی پروتئین است که با فریتین ترکیب می‌شود و فریتین را به منطقه‌ای که قرار است سلول‌های قرمز خون در آن ساخته شوند، انتقال می‌دهد.
3. علائم مرتبط با کمبود سطح فریتین عبارت‌اند از خستگی بی‌دلیل، سرگیجه، سردردهای مزمن، ضعف بی‌دلیل، زنگ زدن گوش، کج‌خلقی یا تحریک‌پذیری عصبی، درد در ناحیه پاها و تنگی نفس.
4. این احتمال وجود دارد که سطح فریتین در بدن بعضی از افراد بسیار بالا باشد و علائم خاصی ایجاد کند. علائم وجود فریتین اضافی در بدن عبارت‌اند از دل‌درد، تپش قلب یا درد در قفسه سینه، ضعف بی‌دلیل، درد مفاصل و خستگی بی‌دلیل. افزایش سطح فریتین در بدن می‌تواند به ‌علت آسیب‌دیدگی یکی از ارگان‌های بدن، مانند کبد و طحال باشد.
5. پایین‌تر بودن سطح فریتین از میزان طبیعی می‌تواند نشان‌دهنده کمبود آهن در بدن باشد که به ‌علت کاهش آهن دریافتی از طریق رژیم غذایی به ‌وجود می‌آید. بیماری کم‌خونی هم مشکل دیگری است که در این زمینه نقش دارد. مشکلات اساسی دیگر شامل این موارد است؛ خونریزی شدید در دوره عادت ماهانه، مشکلات گوارشی که قابلیت جذب روده را مختل می‌کنند و خونریزی داخلی در بدن.
6. بالاتر بودن سطح فریتین از میزان طبیعی هم می‌تواند نشان‌دهنده بعضی از مشکلات و بیماری‌های خاص باشد. برای مثال می‌توان از هموکروماتوز نام برد که باعث جذب بیش از حد آهن به وسیله بدن می‌شود. مشکلات و بیماری‌های دیگر عبارت‌اند از آرتریت روماتویید، بیماری‌های مربوط به کبد، پرکاری تیرویید، بیماری استیل بزرگسالان، دیابت نوع2، سرطان خون، لنفوم، مسمومیت با آهن، تزریق مکرر خون.
7. فریتین در شرایط حاد بدن مانند التهاب در انجام واکنش‌ها نقش دارد. با توجه به این نکته، زمانی که بدن دچار التهاب می‌شود، سطح فریتین هم در بدن بالا می‌رود. به همین دلیل است که سطح فریتین در بدن افراد مبتلا به بیماری‌های کبد یا بعضی از سرطان‌ها مانند لنفوم هوچکین بالاتر از میزان طبیعی است.
8. آزمایش خون می‌تواند سطح فریتین را در بدن شما نشان بدهد. براساس راهنمای مایوکلینیک، سطح طبیعی فریتین برای خانم‌ها و آقایان به این شرح است: