آزمایش سی پپتید C-peptide

آزمایش سی پپتید C-peptide.این تست برای پایش تولید انسولین توسط سلول های بتا در لوزالمعده و برای کمک به تعیین علت هیپوگلیسمی؛ هنگامی که فرد مبتلا به دیابت است و پزشک می خواهد تعیین کند اگر بیمار به اندازه کافی انسولین تولید می کند یا اگر وقت آن است که درمان خوراکی را با تزریق انسولین یا پمپ انسولین مکمل کند؛ زمانی که پزشک مشکوک شود فرد مقاومت به انسولین دارد؛ و هنگامی که فرد هیپوگلیسمی دارد، درخواست می شود.
این تست برای کمک به تشخیص دیابت درخواست نمی شود، اما هنگامی که فرد به تازگی مبتلا به دیابت تشخیص داده شده است، ممکن است به تنهایی یا همراه با سطح انسولین برای کمک به تعیین این که لوزالمعده فرد هنوز چه مقدار انسولین تولید می کند، درخواست شود.
نام آزمایش
C-peptide
نام انگلیسی تست
C-peptide
مخفف انگلیسی تست

نام فارسی تست:سی پپتید
نام های متعارف دیگر
Insulin C-peptide; Connecting peptide insulin; Proinsulin C-peptide
روش انجام

آمادگی بیمار
معمولا برای انجام این آزمایش باید به مدت 8 ساعت ناشتا بود.
مصرف انسولین و داروهای خوراکی برای درمان دیابت نوع 2 می تواند نتیجه آزمایش را تغییر دهد.
از پزشک خود در مورد قطع کردن مصرف داروهای خود سوال کنید.
با پزشک خود در مورد نگرانی که در مورد آزمایش دارید صحبت کنید٬ احتمال خطر آن ٬نحوه انجام آزمایش یا نتایج احتمالی آزمایش. این کار به شما کمک می کند که اهمیت این آزمایش را متوجه شوید٬ (پر کردن فرم اطلاعات پزشکی).

زمان نمونه گیری
محدوده مرجع (نرمال رنج) وابسته به جنس زن/مرد

نوع نمونه
نمونه خون از ورید بازو و گاهی نمونه ادرار ۲۴ ساعته
بهترین زمان نمونه گیری

توضیح راجع به تست
این تست مقدار C – پپتید را در نمونه خون یا ادرار اندازه گیری می کند. C – پپتید، ماده ای (اسیدهای آمینه زنجیره کوتاه) است که زمانی تولید می شود که پروانسولین، یک مولکول غیر فعال، تجزیه شود تا دو مولکول تشکیل دهد. یکی از این مولکولها C – پپتید است و دیگری انسولین است. C – پپتید است با همان سرعت انسولین تولید می شود، و آن را به عنوان شاخص تولید انسولین، مفید می سازد.

C – پپتید می تواند برای کمک به تولید انسولین ساخته شده توسط بدن (درونزا) و برای کمک به افتراق آن از انسولینی که توسط بدن تولید نمی شود، اما به عنوان داروی دیابتی (برونزا) مصرف می شود و در نتیجه C – پپتید را تولید نمی کند، مورد استفاده قرار گیرد.
در چه شرایطی تست افزایش می یابد

سطوح بالای C – پپتید با مصرف گلوکز، مقاومت به انسولین، انسولینوما، هیپوکالمی، حاملگی، سندرم کوشینگ و نارسایی کلیه دیده می شود.
در چه شرایطی تست کاهش می یابد

سطوح پایین C – پپتید، با تولید ناکافی انسولین توسط سلول های بتا، سرکوب تولید انسولین توسط انسولین اگزوژن (برونزا) یا با تست های سرکوبی که موادی مانند سوماتوستاتین را درگیر می کنند، دیده می شود.
تست های تکمیلی

Insulin; Glucose

طریقه جمع آوری نمونه
نمونه خون از طریق وارد کردن سوزن داخل سیاهرگ بازو به دست می آید. اگر نمونه ادرار ۲۴ ساعته مورد نیاز است، از بیمار خواسته خواسته می شود که تمام ادرار خود را در طول یک دوره زمانی ۲۴ ساعته جمع آوری کند.

تداخلات دارویی
درمان با انسولین با آزمایش های انسولین تداخل می کند و ارزیابی تولید انسولین آندوژن (درونزا) را غیرممکن می سازد. در این موارد، اندازه گیری C – پپتید جایگزین مناسبی برای تست انسولین است.

آزمایش سی پپتید میزان این پپتید را در خون اندازه گیری می کند. این پپتید به میزان برابر با انسولین در خون وجود دارد، چون انسولین و C پپتید وقتی از پانکراس تولید می شوند با هم مرتبط هستند. انسولین به بدن در استفاده و کنترل قند خون کمک می کند. انسولین به قند خون اجازه می دهد تا برای ایجاد انرژی وارد سلول ها شود.

میزان C پپتید در خون نشان می دهد که پانکراس چه مقدار انسولین تولید می کند.
سی پپتید تحت تاثیر میزان قند خون قرار نمی گیرد.
آزمایش C پپتید موقعی انجام می شود که بیمار دیابتی باشد ولی مشخص نباشد که به دیابت نوع1 مبتلا است یا به نوع 2.
بیماری که پانکراس آن عملکرد درستی نداشته باشد ( دیابت نوع 1)، میزان انسولین و C پپتید وی کم است.
بیماری که دیابت نوع 2 داشته باشد، میزان C پپتید در خون آن طبیعی و یا زیاد است.
آزمایش C پپتید می تواند علت کاهش قند خون ( هیپوگلایسمی)، مثل مصرف بیش از حد دارو برای درمان دیابت و یا تومور غیر سرطانی در پانکراس( انسولینما) را تشخیص دهد.
فردی که به واسطه مصرف زیاد انسولین میزان قند خون پایینی دارد، میزان C پپتید کمی دارد اما میزان انسولین خون آن زیاد است.
تومور انسولینما باعث می شود که پانکراس میزان زیادی انسولین تولید کند و در نتیجه میزان قند خون شدیدا کاهش می یابد ( هیپوگلایسمی).
شخصی که انسولینما دارد، وقتی میزان انسولین در خون وی افزایش می یابد، در نتیجه میزان C پپتید خون نیز افزایش می یابد.

آزمایش C پپتید به دلایل زیر انجام می شود:
تشخیص دیابت نوع 1 از نوع 2
بررسی علت کاهش قند خون (هیپوگلایسمی)
بررسی وضعیت تومور انسولینما

بررسی ها و تفکرات

آزمایش C پپتید همزمان با انجام آزمایش قند خون انجام می شود.
افرادی که اخیرا به دیابت نوع 2 مبتلا شده اند اغلب میزان C پپتید در آن ها طبیعی و یا زیاد است. گاهی اوقات فرد مبتلا به دیابت نوع 2 میزان C پپتید در خونش کاهش می یابد.
برای کمک به افتراق دیابت نوع 1 و 2 و کمک به روند درمان، بیشتر پزشکان به سن بیمار، وزن و علایم بالینی بیمار توجه می کنند.
در موارد نادری ممکن است آزمایش تحریک C پپتید برای کمک به تشخیص دیابت نوع 2 انجام شود. در آزمایش تحریک C پپتید یک نمونه خون برای اندازه گیری میزان C پپتید گرفته می شود. سپس هورمونی که باعث افزایش میزان قند خون می شود به بیمار به صورت وریدی تزریق می شود و مجددا نمونه گیری انجام می شود.
در افراد مبتلا به دیابت نوع 1 میزان C پپتید کاهش می یابد چون پانکراس نمی تواند در واکنش به گلوکاگن انسولین تولید کند.
در افراد مبتلا به دیابت نوع 2، میزان C پپتید نسبت به نمونه اول افزایش می یابد، چون پانکراس در واکنش به گلوکاگن انسولین بیشتری تولید می کند.

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده