معماری
تشخیص یائسگی

هورمون آنتی مولرین چیست؟آزمایش AMH

هورمون آنتی مولرین چیست؟
هورمون مهار کننده ی مولرین در بافت بیضه‌ی مردان و تخمدان زنان تولید میشود و میزان آن برحسب سن و جنس متغیر است. در زنان این هورمون بوسیله سلولهای گرانولوزا در فولیکولهای موجود در تخمدان ساخته‌میشود. اندازه‌گیری سطح این هورمون برای ارزیابی تعداد تخمکها یا فولیکولهای باقیمانده (ذخیره) در تخمدان اهمیت دارد. ارزیابی ذخیره تخمدانی توسط هورمونهای سرمی FSH و AMH و اولتراسوند (سونوگرافی) لگن انجام میگیرد. حساسیت تست AMH بسیار بالا است و حتی از این تست به تنهائی میتوان برای غربالگری اولیه ذخیره تخمدانی استفاده کرد.
ذخیره تخمدانی چیست؟
منظور تعداد سلولهای فولیکول اولیه است که در تخمدانها وجود دارد. این سلولها در بدو تولد حدود یک میلیون عدد هستند ولی هنگام بلوغ تعداد زیادی از آنها از بین رفته و چیزی حدود ۴۰۰۰۰۰ عدد باقی‌مانده است. در سراسر دوره باروری در زنان حدود ۴۰۰ سلول از این ذخیره تخمدانی رشد و تمایز کرده و به تخمک (سلول جنسی زن) تبدیل می‌شوند. با افزایش سن در زنان از تعداد این سلولهای ذخیره شده کاسته می شود.
اهمیت هورمون مهار کننده‌ی مولرین در انسان چیست؟
این هورمون در اوایل رشد جنین پسر توسط بافت بیضه تولید میشود و سبب رشد اندامهای جنسی مردانه میشود، در حالیکه مانع از رشد اندام جنسی زنانه میگردد. AMH در نوزادان پسر بالا است و تا ۲ سالگی بالا میماند و سپس بتدریج کاهش می‌یابد و در سن بلوغ به میزان حداقل خود می رسد.
در جنین دختر AMH تولید نمی‌شود و عدم حضور این هورمون اجازه میدهد که اندام جنسی زنانه رشد کند. سطح این هورمون در دختران تا سن بلوغ پائین است. در دوره ی پیش از بلوغ تولید آن در تخمدانها آغاز شده و سطح آن افزایش می‌یابد. سطح AMH بتدریج طی سالها کاهش می‌یابد و در دوران پیش از یائسگی و شروع یائسگی تقریبا غیرقابل اندازه گیری خواهد بود.
اهمیت این تست چیست؟
زنانی که ذخیره تخمدانی کاهش یافته ای دارند دارای قدرت باروری پائینی میباشند و نیز در معرض خطر بیشتری برای سقط جنین هستند. AMH در دوران باروری در زنان بسیار اهمیت دارد. AMH در تنظیم و تعادل اثر دوره ای FSH و LH در تخمدان و در نتیجه در تکامل و رسیدن تخمک نقش دارد. سنجش این هورمون می تواند در تخمین ذخیره‌ی تخمک و احتمال باردارشدن کمک کند.
چه افرادی باید تست شوند؟
زنان کمتر از ۳۸ سال که قصد دارند بارداری خود را بدلیل مسائل شخصی و یا اجتماعی به تاخیر اندازند. چنین افرادی اگر در نتیجه انجام این تست مشخص شود که ذخیره تخمدانی پائینی دارند میباید زودتر اقدام به باردار شدن کنند تا به این وسیله شانس موفقیت خود را در بچه دار شدن افزایش دهند. زنان مسن‌تر از ۴۰ سال کاندیدهای خوبی برای انجام این تست نیستند زیرا آنها بطور طبیعی (بدلیل بالا بودن سن) دارای ذخیره تخمدانی کمتری هستند. گروه دیگری که کاندید برای انجام این تست هستند زنانی هستند که در معرض خطر بالائی برای کاهش ذخیره تخمدانی هستند که شامل افرادی است که سابقه خانوادگی برای نارسائی تخمدان دارند و یا افرادی که مبتلا به بیماریهای خودایمنی هستند و بالاخره افرادی که شیمی‌درمانی کرده اند و یا سابقه جراحی تخمدان دارند.
سایر موارد کاربرد این تست عبارتند از:
ارزیابی فعالیت تخمدانی و باروری
ارزیابی سندرم تخمدان پلی کیستیک
پایش (مانیتورینگ) درمان سرطان تخمدان (تومورهای ترشح کننده AMH)
ارزیابی ناهنجاری جنینی و تشخیص جنسیت آن
پیش‌بینی شروع دوران یائسگی
ارزیابی فعالیت بیضه در نوزادان پسر
چه زمانی برای انجام تست AMH مناسب است؟
از آنجا که AMH برخلاف FSH در طول سیکل ماهانه دارای نوسانات کمی است بنابراین در هر روز از سیکل ماهانه میتوان این تست را انجام داد.
نمونه مناسب برای انجام تست چیست؟
نمونه خون سیاهرگی که در آزمایشگاه از طریق خونگیری از سیاهرگهای سطحی به سادگی انجام میگیرد. برای انجام تست رعایت شرایط خاصی لازم نیست.
تفسیر نتیجه آزمایش
AMH در سندرم تخمدان پلی‌کیستیک افزایش می یابد.
AMH در برخی از انواع سرطانهای تخمدان افزایش می‌یابد.
کاهش AMH در دوره‌ی درمان تومورهای تخمدان که این هورمون را تولید میکنند نشان دهنده‌ی اثربخشی درمان است.
تست AMH در فرآیند لقاح خارج رحمی (IVF) کاربرد دارد. میزان AMH با احتمال موفقیت IVF ارتباط دارد.
کاهش قابل ملاحظه در سطح AMH نشان دهنده ی شروع یائسگی است.
سطح هورمون AMH در دختربچه‌ها و پس از یائسگی پائین است.
فقدان یا پائین بودن سطح این هورمون در پسربچه‌ها ممکن است در اثر اختلال در ژن AMH باشد و معمولا در صورت عدم رشد بیضه ها یا در اختلال در عملکرد بیضه‌ها دیده میشود. فقدان آندروژنها منجر به ناهنجاری دستگاه تناسلی و اندامهای جنسی میشود.
طبیعی بودن سطح AMH و آندروژنها در پسربچه‌هائی که بیضه‌ی آنها پائین نیامده به این معنی است که بیضه‌ها وجود دارند و فعالیت آنها هم طبیعی است ولی از نظر فیزیکی در جایگاه طبیعی خود قرار نگرفته‌اند.
AMH توسط فولیکول در حال رشد در تخمدان با سرعت ثابتی تولید میشود و مقدار آن تحت تاثیر قرصهای ضدبارداری یا حاملگی قرار نمی‌گیرد.

پاسخ دهید