خانه > آزمایشگاهی > ائــوزینــوفیل (Eosinophile)

ائــوزینــوفیل (Eosinophile)

مراحل تکاملی
ائوزینوفیلها تحت کنترل ژنتیک جداگانه ای از نوتروفیلها بوده و از سلول اولیة اختصاص یافتة ائوزینوفیل یعنی CFU-Eo مشتق می شوند. بلاست ائوزینوفیلی، حداقل از نظر ساختمانی در سطح میکروسکوپ نوری، تفاوت چندانی با بلاستهای بازوفیلی و نوتروفیلی ندارد. بعد از بلاست ائوزینوفیلی، همانند ردة نوتروفیل، مراحل تکاملی میلوسیت، متامیلوسیت، باند و سگمانتة ائوزینوفیل وجود دارد.

مورفولوژی
ائوزینوفیلها، کمی از نوتروفیلها بزرگتر بوده و قطری بین 17-12 میکرون دارند. هستة آنها معمولاً دو لوبه و بندرت یک یا سه لوبه است. سیتوپلاسم سلول معمولاً آبی رنگ است، اما گرانولهای اختصاصی نارنجی رنگ موجود در سیتوپلاسم که رنگ ائوزین را به خود نمی گیرند، مانع مشاهدة رنگ آبی آن می شوند.

گرانولهای ائوزینوفیل
ائوزینوفیلها فاقد گرانولهای اولیه یا غیراختصاصی هستند. گرانولهای اختصاصی ائوزینوفیلها در مرحلة میلوسیت ظاهر شده و به رنگ نارنجی که مختص آنهاست، دیده می شوند. به کمک میکروسکوپ الکترونی، مشخص شده است که گرانولهای ائوزینوفیل از دو قسمت تشکیل شده اند:

1- بخش فشردة مرکزی تحت عنوان Internum یا Crystaline core : این بخش از پروتئینهای کریستالی قلیایی تشکیل شده است و مسئول رنگ پذیری گرانولها با ائوزین می باشد. یکی از این پروتئینها، که پروتئین بازی اصلی (Major Basic Protein= MBP) می باشد، در عفونتهای انگلی نقش مهمی را ایفا می نماید. در بیماریهایی که با افزایش ائوزینوفیلها همراه است مانند بیماریهای انگلی، آسم، اگزما و…، کریستالهای موجود در گرانولهای ائوزینوفیلها دورهم جمع شده و اشکال لوزی شکلی بنام کریستال Charcot-Leyden را ایجاد می کنند که با میکروسکوپ نوری قابل مشاهده است. در تشکیل این کریستالها علاوه بر MBP ، فسفولیپاز ائوزینوفیلها نیز نقش دارد.

2- بخش محیطی گرانول بنام Externum یا Matrix : تراکم کمتری نسبت به بخش داخلی دارد و محتوی آنزیمهای مختلفی می باشد. گرانولهای ائوزینوفیلها حاوی مواد مختلفی هستند مانند: میلوپراکسیداز (که با میلوپراکسیداز نوتروفیلها فرق داشته و خاصیت باکتریوسیدال ندارد)، آریل سولفاتاز و هیستامیناز (که محصولات ترشح شده از بازوفیلها و ماست سلها را در واکنشهای آلرژیک خنثی می نمایند)، اسیدفسفاتاز، لیزوفسفولیپاز و پروتئینهای کاتیونیک ائوزینوفیلی. ائوزینوفیلها فاقد آلکالن فسفاتاز، لیزوزیم کلرواستات استراز هستند.

اعمال ائوزینوفیلها
1) پروتئین بازی اصلی (MBP) ائوزینوفیلها، قدرت زیادی برای مقابله با انگلهایی همچون شیستوزوما، تریشین، تریپانوزومها و… دارد و قویترین سلاح ائوزینوفیلها در مقابله با انگلهاست.
2) در جریان واکنشهای آلرژیک، در موضع جمع شده و با ترشح آنزیمهای خود مانند هیستامیناز و آریل سولفاتاز، محصولات مترشحه از بازوفیلها و ماست سلها را خنثی می نمایند.
3) ائوزینوفیلها قادر به فاگوسیتوز باکتریها هستند، اما توانایی آنها در این زمینه بسیار کمتر از نوتروفیلهاست و معمولاً فاگوسیتوز انجام نمی دهند.
4) خروج آنزیمهای درون گرانولی ائوزینوفیلها، به سلولهای بدن به شدت آسیب می رساند بطوریکه امروزه آنها را مسبب بروز بسیاری از علائم بیماریهای ازدیاد حساسیت نوع یک همچون آسم می دانند.
5) ائوزینوفیلها می توانند بوسیلة پای کاذب و فعالیت دیاپدز، از جدار مویرگها عبور کنند. به ائوزینوفیلهای دارای پای کاذب، اصطلاحاً سلول مدوزا (Medusa cell) می گویند. وجود کاتیونهای دوظرفیتی مانند Ca²+ و Mg²+ جهت تشکیل پاهای کاذب در ائوزینوفیلها ضروری است، لذا در گسترشهای تهیه شده از خونهایی که با مواد ضد انعقاد مانند EDTA و سیترات گرفته شده اند، مدوزا سل مشاهده نمی شود مگر اینکه از هپارین استفاده شود.