خانه > آزمایشگاهی > اثر عوامل فیزیکی و شیمیایی بر ویروس ها

اثر عوامل فیزیکی و شیمیایی بر ویروس ها

1

اثر عوامل فیزیکی و شیمیایی بر ویروس ها

 

1-گرما و سرما
به طور کلی عفونت زایی ویروس ها در دمای 50-60 (به مدت 30 دقیقه)از بین میرود.اما در این میان استثناهایی نیز وجود دارد.
ویروس هپاتیت B و پریون ها نسبت به درجه حرارت مذکور مقاوم اند.برای نگهداری ویروس ها از روشی موسوم به لیوفلیره(Lyophilizayion) (خشک کردن ویروس ها و بطور کلی مواد در درجه حرارت های بسیار پائین و تحت شرایط خلاء استفاده می نماید.
ویروس های لیوفلیزه را می توان به مدت طولانی نگه داشت.به طور کلی در مجاورت ترکیب دی متیل سولفواکسیدDMSO(Dimethyl Sulfoxide) ویروس ها را می توان تا 90- درجه محفوظ و یالم نگاه داشت.
2-تشعشع(Radiation)
پرتوماوراءبنفش(UV Light) و پرتو ایکس(X-Ray) قادر به جلوگیری از فعالیت ویروس ها می باشند.
پرتو ماوراء بنفش باعث از بین رفتن و تباهی نوکلوئوتید تیمین T(به واسطه ایجاد تیمین دایمر) در ژنوم ویروس شده و پرتو ایکس به واسطه از بین بردن قند فسفات دار نوکلئوتید ها اثر خود را اعمال می نماید.
3- PH محیط
PH مطلوب جهت فعالیت بسیاری از ویروس ها حدود 9-5 می باشد.البته اثر Ph بستگی تام به نوع ویروس دارد.
به عنوان نمونه برخی از ویروس ها مثل انتروویروس ها(Entero viruses) به PH اسیدی مقاوم اند و ویروس هپاتیت B تا PH=2 نیز مقاومت نشان می دهد.بسیاری از ویروس ها در محیط قلیایی از بین می روند.
4-رنگهای حیاتی(Vital dyes)
اسید نوکلئیک ویروسی رنگ های حیاتی از قبیل ابی تولوئیدن(Toluidine blue) ،پروفیلاوین،قرمز خنثی(Neutral red) را جذب کرده و با قرار گرفتن در مقابل نور غیر فعال می گردد.به عنوان مثال ویروس های فلج اطفال پس از جذب رنگ های حیاتی توسط نور غیرفعال می شود.
5-حساسیت به اتر
اغلب ویروس های دارای پوشش به اتر حساسند و ویروس های فاقد ان به اتر مقاوم اند.در این میان ویروس های هرپس،ارتومیکسوویروس ها،پارامیکسو ویروس ها،رابدو ویروس ها،کرونا ویروس ها،رترو ویروس ها،ارنا ویروس ها،توگا ویروس ها توسط اتر غیر فعال می شوند در حالی که ویروس های دیگر مثل پارو ویروس ها ،پاپوا ویروس ها،ادنو ویروس ها،رئو ویروس هانسبت به اتر مقاوم اند و لازم به توضیح است که پاکس ویروس ها حساسیت متغیری به اتر دارند.
6-فرمالدئید طی تاثیر بر روی اسید نوکلئیک ویروسی سبب از بین رفتن عفونت زایی ویروس ها می گردد.
اثر فرمالدئید بر روی ویروس های واجد اسید نوکلئیک تک رشته ای (نخصوصا RNA تک رشته ای)بیشتر و سریعتر از اثر ان بر روی ویروس های دارای اسید نوکلئیک دو رشته ای (مخصوصا DNA دو رشته ای) می باشد.
فرمالدئید به دلیل اینکه اثر کمتری بر روی خاصیت انتی ژنیکی ویروس ها دارد به کرات جهت تهیه واکسنهای ویروسی از قبیل واکسن هپاتیت B،واکسن فلج اطفال مورد استفاده قرار می گیرد.
7-انتی بیوتیک ها و سایر عوامل باکتریایی
انتی بیوتیکها و سولفونامیدها اثر خاصی بر ویروس ها ندارند،تنها ریفامپین قادر به جلوگیری از تکثیر پاکس ویروس ها می باشد.