ازمایش رایت(تشخیص بروسلوز)

بیماری بروسلوز یا تب مالت یا همان تب مواج از بیماریهای مشترک انسان و دام است که عامل آن نوعی باکتری باسیلی گرم منفی بنام بروسلا است . تظاهرات بالینی بیماری در درجه اول ، ضایعات و دردهای استخوانی مفصلی و پس از آن اختلالات عصبـی می باشد. برای تشخـیص این بیماری از روشـهایی چون کشت و روشـهای سرولـوژیک استفاده میشود که آزمایشهای سرولوژیک شایعتر و مهمترند.منظور از آزمایشهای سرولوژیک ، انجام آزمایش بر روی سرم ِ خون بیمار جهت یافتن آنتی بادی علیه بروسلا می باشد که مهمترین آنها عبارتند از : رایت، ۲ME و کومبس رایت . این بیماری از لحاظ بالینی به سه صورت حاد، تحت حاد و مزمن دیده می شود . در اوایل هفته دوم مرحله حاد ابتدا بتدریج آنتی بادی IgM در سرم بیمار بالا میرود و در روز ۱۳ تا ۲۱ به حداکثر خود می رسد. در اوایل این مرحله ۲ME منفی بوده ولی بقیه تستها مثبتند. سپس ساخت IgG علیه بروسلا شروع شده و پس از چند هفته میزان ( تیتر ) آن از IgM بیشتر می گردد. در اواخر این مرحله تمامی آزمایشهای سرولوژی تشخیص بروسلا مثبت می شوند. در هفته چهارم تا هشتم ِ مرحله حاد بیماری ، تیتر IgG به حداکثر خود می رسد و در صورت درمان مناسب ، تیتر IgG کاهش یافته ولی تیتر IgM از ۶ ماه تا دو سال ممکن است دوام داشته باشد و معمولا هر سه ماه یک رقت کاهش می یابد.اگر کاهش تیتر آنتی بادی مشاهده گردد نشان از تأثیر مثبت درمان و فروکش کردن بیماری است. حال اگر درمان صورت نگیرد یا ناقص انجام پذیرد، بیماری وارد سیر مزمن می شود.در مرحله مزمن آنتی بادیهای تولید شده اغلب از نوع IgG3 و IgG4 و نیز IgA بوده که در اصطلاح به نام آنتی بادیهای ناقص یا مسدود کننده مشهورند. با این توضیحات مختصر اکنون به شرح کلی آزمایشهای سرولوژیک تشخیص بروسلوز می پردازیم.

 الف- Wright( رایت ) : نام این آزمایش از نام کاشف آن گرفته شده است. آزمایشگاه برای تأیید حضور آنتی بادی علیه بروسلا در سرم بیمار ابتدا آزمایش سریعی را (Rapid Test ) روی نمونه انجام می دهد که در این کار از ماده ای به نام رزبنگال (که حاوی آنتی ژن بروسلا است) استفاده می کند. پس از مجاور کردن سرم بیمار با رزبنگال در اثر واکنش بین آنتی ژن با آنتی بادی اختصاصی آن ، توده ای حاصل از این واکنش ایجاد میشود که با چشم قابل مشاهده است. به این نوع واکنش آنتی ژن وآنتی بادی بطورکلی آگلوتیناسیون گویند. اگر این تست مثبت شود برای تعیین میزان تیتر آنتی بادی بایداز آزمایش تیتراسیون که به رایت لوله ای مشهور است استفاده کرد. در اینجا با استفاده از نرمال سالین، سرم را با رقتهای ۲۰/۱ و ۴۰/۱ و ۸۰/۱ و ۱۶۰/۱ و … ( همینطور دو برابر میشود و بسته به میزان مثبت شدن با رزبنگال ادامه می یابد) در لوله های متعدد رقیق می کنند و سپس به همه لوله ها آنتی ژن مخصوص رایت لوله ای افزوده و به مدت ۲۴ ساعت در دمای ۳۷ درجه انکوبه می کنند. پس از پایان زمان ۲۴ ساعته ، لوله ها را از لحاظ وجود آگلوتیناسیون بررسی می کنند.آخرین رقتی که در آن آگلوتیناسیون مشاهده شود برابر تیتر رایت بیمار است. در ایران تیتر ۸۰/۱ و بالاتر مثبت تلقی می شود اما تیترهای ۲۰/۱ و ۴۰/۱ را نیز نباید در بیماری غیر مرتبط با شغل ( مشاغل مرتبط با دام ) نادیده و کم اهمیت دانست.

ب- ۲ME ( 2- مرکاپتواتانول) :این آزمایش پس از مثبت شدن رایت صورت می گیرد تا کلاس آنتی بادی را تشخیص دهیم. در این تست ابتدا بوسیله ماده ای به نام ۲-  مرکاپتواتانول ، پیوندهای دی سولفیدی موجود در ساختمان IgM و در نتیجه کل IgM های احتمالی موجود در سرم بیمار را تخریب می کنند. سپس با این سرم بدونIgM  ، آزمایش را به همان طریقی که در رایت گفته شد   ( تهیه رقتهای متعدد) ادامه داده و درانتها آنتی ژن مخصوص ۲ME را به همه لوله ها می افزایند . پس از ۲۴ ساعت انکوباسیون در ۳۷ درجه ، آخرین لوله ای که در آن آگلوتیناسیون مشاهده شود به عنوان تیتر ۲ME گزارش می شود . مهمترین کاربرد این آزمایش ، تشخیص افتراقی بین بروسلوز فعال از غیر فعال در فردی است که تظاهرات بالینی بیماری را دارد ولی کشت او منفی و تیتر رایت وی نیز پایین است.گفتیم در بروسلوز فعال IgG افزایش می یابد ( هفته سوم بیماری تا قبل از درمان مناسب ) و حتی از IgM نیز بیشتر می شود که در این شرایط ۲ME مثبت می شود. ولی اگر درمان صورت پذیرد (بروسلوز غیر فعال شود) چون IgG از بین میرود ۲ME هم منفی خواهد شد. البتههمانطور که در اول بحث گفته شد در اول بیماری هم که هنوز IgG تولید نشده ، با وجود فعال بودن بیماری ، ۲ME منفی است.

 ج- Coombs Wright : آزمایش کومبس رایت زمانی انجام می شود که پزشک به ورود بیمار به فاز مزمن بیماری مشکوک می شود . گفته شد که در فاز مزمن آنتی بادیهایی افزایش می یابند که به آنتی بادیهای ناقص یا مسدودکننده ( Blocking Antibodies ) شهرت دارند. از خصوصیات این آنتی بادیها این است که در اثر واکنش با آنتی ژن بروسلایی ، نمی توانند آگلوتیناسیون ایجاد کنند لذا به این آنتی بادیها ناقص گفته می شود. برای تشخیص این آنتی بادیها ، پس از این که تست رایت را به همان گونه که گفته شد انجام دادیم      ( پس از انکوباسیون در ۳۷ درجه به مدت ۲۴ ساعت ) ، لوله هایی که در آنها آگلوتیناسیون رخ نداده است را از لحاظ حضور آنتی بادیهای ناقص  (= بلوکان ) مورد بررسی قرار می دهیم . می دانیم که اگر این آنتی بادیها در سرم شخص موجود باشد با آنتی ژن رایت واکنش داده است ولی این واکنش قابل مشاهده نیست. برای قابل مشاهده شدنِ این واکنش از آنتی بادیهایی کمک می گیرند که قادرند قسمت دُمهای آنتی بادیها را به هم وصل کنند( سرِ آنتی بادیها به آنتی ژن وصل است ) و با این کار سبب اتصال آنتی بادیهای مجاوری که به آنتی ژن وصل هستند شده و در نهایت آگلوتیناسیون با واسطه این آنتی بادیها صورت می پذیرد. به این آنتی بادیها اصطلاحا سرم کومبس گویند که در آزمایشهای دیگری چون کومبس مستقیم ،کومبس غیر مستقیم و کراس مچ هم کاربرد دارند. اگر آزمایش رایت بیماری منفی شود در صورتی که درخواست کومبس رایت داشته باشد ، آزمایشگاه برای آن بیمار تیتراسیون کومبس رایت را انجام خواهد داد ولی ۲ME وی را بدون انجام دادن ، منفی گزارش خواهد نمود.

 

 

ادامه توضیحات و روش کامل در فایل زیر

 

Wright_Slidetube

منبع :lsq.ir

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده