خانه > آزمایشگاهی > اشریشیاکولی

اشریشیاکولی

2

 
خصوصیات کلی اشریشیاکلی
جنس اشریشیا یکی از اعضای خانواده انتروباکتریاسه است که به عنوان جزئی از فلور طبیعی در روده بزرگ انسان و حیوانات وجود دارد.

اشریشیاکولی
(Escherichia coli)

تنها گونه در این جنس است که در بیماریزایی انسان اهمیت دارد.
یک باسیل گرم منفی حاوی فلاژله و متحرک است که بسیاری از سوش های ان حاوی پیلی هستند و برخی از انها یه لایه لعابی شبه کپسولی دارند.
شایعترین علت عفونتهای ادراری است و به عنوان یک ارگانیسم فرصت طلب در عفونتهای زخم،پنومونی،مننژیت و سپتی سمی شرکت می کنند.علاوه بر این،برخی از سوش های ان عفونتهای اسهالی هستند.

صفات کشت Ecoli
اشریشیاکولی مانند بقیه اعضای خانواده انتروباکتریاسه،بی هوازی اختیاری است.در سطح محیط کشت اگار خوندار رشد می کند و کلنی های کروی و محدب به اندازه 2-1میلی متر با سطح صاف،قوام ابدار و به رنگ خاکستری را تولید می کند.علاوه بر این،در سطح محیطهای کشت EMBو مک کانکی به صورت کلنی های لاکتوز مثبت رشد می کند.
معمولا در سطح محیط کشت EMB کلنی هایی با جلای فلزی دارد که به سادگی از کلنی های انتروباکتر و کلبسیلا متمایز می شود.

صفات بیوشیمیایی
اشریشیاکولی مانند بقیه اعضای خانواده انتروباکتریاسه،اکسیداز منفی است و قندها را به روش تخمیر استفاده می کند.قندهای گلوکز و لاکتوز را همراه با تولید گاز تخمیر می کند و از نظر تست های اندول و متیل-رد مثبت است اما تست های VP و سیترات منفی هستند.
ازمایش ایجکمن:اگر اشریشیاکولی را در ابگوشت مک کانکی و در دمای 44 درجه قرار دهند گاز تولید می شود اما این واکنش در انتروباکتر،کلبسیلا و سیتروباکتر منفی است.
اشریشیاکولی در برابر سلینت،تتراتیونات و دزاکسی کولات حساس است اما سالمونلا و شیگلا مقاوم هستند لذا از این ترکیبات برای تهیه محیطهای غنی کننده و انتخابی سالمونلا و یا شیگلا استفاده می شود.اشریشیاکولی مانند بقیه باکتری ها در برابر ترکیبات کلر حساس است.
هنگام کلرینیزه کردن اب،معمولا از غلظت کلر به میزان 1-0.5% در هر میلیون قسمت اب(1-0.5 پیکوگرم در هر متر مکعب اب ppm) استفاده می کنند.

ساختمان انتی ژنی Ecoli:انتی ژن های سوماتیک(o Ag):این انتی ژن ها مربوط به پلی ساکاریدهای جانبی از ساختمان لیپوپلی ساکارید هستند.بیش از 164 سروتیپ انتی ژن O شناسایی شده است.

انتی ژن های کپسولی(k Ag):این انتی ژن ها از جنس پلی ساکارید هستند.گاهی این انتی ژن ها نیز برای شناسایی سروتیپ استفاده می شود به ترتیبی که در حدود 100 انتی ژن kتوصیف شده است.

عوامل موثر در بیماریزایی Ecoli:
اندوتوکسین:لیپوپلی ساکارید غشای خارجی مانند انچه که در بقیه باکتری های گرم منفی مشاهده می شود خاصیت اندوتوکسینی دارد.
انتروتوکسین:سوش های انتروتوکسینوژن(Enterotoxinogen)،پلاسمید هایی برای سنتز انتروتوکسین ها دارند.
انتروتوکسین حساس به حرارت(LT(Heat labile toxin))،از جنس پروتئین با ساختمانی مشابه با توکسین وبا ( (Cholera toxin))است.یک زیر واحد Aو 5 زیر واحدB دارد.زیر واحد های B به گانگلیوزید GM1 سلول های روده متصل می شود و زیر واحد Aانزیم ادنیلات سیکلاز را فعال می کند.به این ترتیب،سطح ادنوزین مونوفسفات حلقوی
(Cyclic AMP)افزایش می یابد و موجب ترشح اب و الکترولیت می شود.
انتروتوکسین مقاوم به حرارت(ST(Heat stable toxin)) نیز از جنس پروتئین است.

نحوه اتصال ان به سلول هاي روده كوچك مشخص نيست اما موجب تحريك گوانبلات سيكلاز (Guanylate syslase)و تجمع گوانوزين مونوفسفات حلقوي (Cyclic GMP)
مي شود.به اين ترتيب نيز از جذب سديم وكلر جلوگيري شده و اب الكتروليت در فضاي روده ترشح مي شود.

وروتوكسين:
اشريشياكولي سيتوتوكسين هايي ترشح مي كند كه اثرات سيتوتوكسيك بر روي سلول هاي كشت بافت ورو(نوعي ميمون افرقايي)دارند.اين توكسين ها مشابه توكسين هاي شيگا هستند لذا به انها توكسين هاي شبيه شيگا(Shiga like toxin)مي گويند.وروتوكسين ها موجب التهاب روده بزرگ همراه با خونريزي و سندرم اورمي هموليتيك مي شوند.

كپسول:
در حدود 80% از نمونه هاي اشريشياكولي كه از مننژيت نوزادان جدا شده اند كپسولي از جنس پلي سياليك اسيد توليد مي كنند كه تحت عنوان انتي ژن K1 كپسولي شناخته مي شود.اين كپسول ارگانيسم را در برابر فاگوسيتوز نوتروفيل هاي امسان مقاوم مي كند.
انتي ژن K1 با انتي ژن هاي سطح سلول هاي عصبي مشابهت دارد لذا برخي از صاحب نظران معتقدند كه اين شباهت انتي ژني موجب جلوگيري از ساخته شدن انتي بادي بر ضد انتي ژن K1 كپسولي مي شود.

فمبريه:فمبريه S تمايل زيادي براي اتصال به گيرنده هاي سطح اندوتليوم عروق خوني و پوشش اپيتليالي شبكه كروئيد مغز و بطن هاي مغز در نوزادان موشها دارد.
فمبريه هاي ديگري نيز وجود دارند كه به ارگانيسم ها امكان مي دهند تا اينكه به سلول هاي مختلف ميزبان متصل شوند.اين فمبريه ها در 2 گروه بزرگ تقسيم مي شوند:
1-فمبريه هاي تيپ I كه در اغلب سوش هاي اشريشيا كولي وجود داند و به گيرنده هاي حاوي مانوز در سطح سلول هاي ميزبان متصل مي شوند و تحت عنوان فمبريه هاي حساس به مانوز(Mannose sensitive)شناخته مي شوند.
2-فمبريه هاي تيپ II كه به گيرنده هاي فاقد مانوز متصل مي شوند.اين فمبريه ها به نام فمبريه هاي مقاوم به مانوز شناخته مي شوند و در استقرار سوش هاي بيماريزاي اشريشيا كولي اهميت دارند.

اپيدميولوژي و علائم بيماري اشریشیا کولی
عفونتهاي ادراري:اشريشيا كولي،شايعترين علت عفونتهاي ادراي است.ارگانيسم هايي كه در مدفوع وجود دارند از طريق مجاورتي در ناحيه واژن و اطراف پيشابراه وارد مي شوند.خانمها اسعداد بيشتري جهت ابتلاء دارند.معمولا مبتلايان به بيماري خانمهاي جواني هستند كه فعاليت جنسي دارند.
در مردان نيز بعد از سنين 45 سالگي كه هيپرتروفي پروستات دارند استعداد ابتلاء وجود دارد.
عفونتهاي روده اي:سوش هاي انتروتوكسينوژن اشريشيا كولي عامل اسهال مسافرتي (Travellers diarrhea)هستند.اين فرم از اسهال در كساني ديده مي شوند كه به كشورهاي جهان سوم مسافرت مي كنند.اين اشخاص از طريق مصرف سبزيجات يا اب اشاميدني الوده به اسهال مسافرتي مي شوند.
سوش هاي انتروپاتوژن اشريشياكولي(Enteropathogenic)عامل بيماري اسهال در كشورهاي جهان سوم و درگيريهاي اسهال در بخش نوزادان مي باشند اما سوش هاي وروتوكسينوژن عامل درگيري اسهال خوني همراه با سندرم اورمي هموليتيك هستند.
مننژيت نوزادان:اشريشيا كولي و استرپتوكوك هاي گروه B از علل مهم مننژيت نوزادان هستند.به ترتيبي كه اشريشيا كولي عامل حدود 40% از موارد مننژيت نوزادان است.
باکتریمی و عفونتهای بیمارستانی:
اشریشیا کولی شایعترین عامل سپتی سمی در اغلب بیمارستان ها می باشد.علاوه بر این عامل 50-15% پنومونی های بیمارستانی است و از عفونتهای زخم به ویژه زخمهای ناحیه شکم جدا می شود.

تشخیص Ecoli:

برداشت نمونه:در نمونه های ادرار،امکان الوده شدن توسط فلور طبیعی وجود دارد.بنابراین نمونه وسط ادرار انتخاب می شود.نمونه باید بلافاصله کشت داده شود در غیر این صورت باید در یخچال نگه داری شود.
اسمیر مستقیم:اگر در اسمیر مستقیم که از یک قطره ادرار تهیه شده است در هر شن میکروسکوپی با بزرگنمایی 1000 تعداد حداقل باکتری به طور متوسط دیده شود باکتریوری بوجود امده است.معمولا تعداد زیادی سلول پلی مورفونوکلئو در رسوب ادراری دیده می شود و در عفونتهای زخم و ابسه،تعداد زیادی سلول پلی مورفونوکلئو (PMN) به همراه باسیل های گرم منفی قابل مشاهده خواهد بود.

3

کشت:قطعی ترین روش تشخیص کشت نمونه الوده است.برای کشت نمونه ادرار از لوپ های استاندارد میکروب شناسی استفاده می شود.یا استفاده از این لوپ ها مقدار 0.001-0.01 میلی لیتر از ادرار را برداشت کرده و در سطح محیط های اگار خوندار و محیط EMB منتقل می کنند.بعد از 24 ساعت،تعداد کلنی های سطح محیط کشت را شمارش نموده و وابسته به لوپی که استفاده کرده باشند در عدد 100 یا 1000 ضرب می کنند.به این ترتیب تعداد باکتری ها در میلی لیتر ادرار محاسبه می شود.

درمان:
برای شناسایی انتی بیوتیک انتخابی بایستی تست انتی بیوگرام روی باکتری انجام شود،اما در هر حال اشریشیا کولی معمولا در برابر انتی بیوتیک های امینوگلیکوزید،نالیدیکسیک اسید و کو-تریموکسازول حساس است.