اكينوكوكوس گرانولوزوس(Echinococcus granulosus )

 

گرانولو
نام های دیگر این بیماری : Echinococosis, Hydatid disease, Cystic Hydatosis, Hydatidosis disease
الودگی مهمی در انسان بوجود می اورد، در ايران نيز شايع است. این كرم از راسته سيكلوفيليده و خانواده تنيائيده بوده و ميزبان اصلي (نهايي) سگ سانان و ميزبان واسط اصلي علفخواران هستند و انسان بطور اتفاقي به مرحله لاروي آن (به عنوان ميزبان واسط غيرفعال) مبتلا مي‏شوند.
تا به امروز4 گونه از جنس اكينوكوكوس شناسايي شده است.
انسان قادر به ايجاد بيماريهاي مختلفي هستند:
1)E.granulosus بیماری كيست هيداتيدایجاد میکند
2)E.multilocularis كيست آلوئولي ایجاد میکند
3)E.vogeli بيماري پلي كيستيك ایجاد میکند
4)E.oligarthrus بيماري پلي كيستيك ایجاد میکند
اپيدميولوژي
بيماري تقريبا درهمه ‏نواحي گرمسيري و نيمه گرمسيري دنيا، مخصوصا نواحي كه ارتباط نزديكي بين انسان و سگ وجود دارد، زیاد ديده ميشود.
آمار دقيقي در رابطه با ميزان شيوع الودگي افراد در ايران وجود ندارد. براساس مطالعات انجام شده برروي بيماران در بيمارستانها، تخمین زدند که از هر 100 هزار نفر 12/1-1 نفر مبتلا به هيداتيدوز باشند. در باره ميزان آلودگي در ميزبانهاي اصلي (خصوصا سگ) و ميزبانهاي واسط(خصوصا گوسفند، گاو و شتر) مطالعات نسبتا كاملي صورت گرفته است ودركل ميزان آلودگي سگها در استانهاي اصفهان، مازندران، آذربايجان غربي و ايلام بين 45 تا 63% و در ساير نواحي بطور متوسط 20% بوده است به جزء در سيستان و بلوچستان که حدود 3/3% بوده است.
ریخت شناسی
اندازه این کرم كرم كوچك (معمولا 3-6mm و گاهي تا 9mm) بوده
داراي يك سر (اسكولكس)كروي شكل با چهار بادكش فنجاني شكل و يك روستلوم با 28 تا 50 قلاب(معمولا 30 تا 36) است
يك گردن كوتاه، يك پروگلوتيد نارس، يك پروگلوتيد بالغ و يك (گاهي دو) پروگلوتيد بارور دارد و طول عمر آن در سگ 5 تا 29 ماه است.

مرحله لاروي (Hydatid)کیست هیداتیت :
مرحله لاروي (متاسستودي) گرانولوزوس كه درداخل بدن ميزبان واسط (از جمله دام و انسان)تشكيل مي‏شودرا كيست هيداتيه گویند. بعد از خوردن تخم توسط ميزبان واسط جنين آن(انكوسفر) ازتخم خارج شده و از راه گردش خون به بافت‏هاي مختلف رفته و در آنجا به صورت حبابچه يا كيست در می اید که فرم لاروي كرم گویند . در ظرف 5 ماه به 1cm رسيده و از آن به بعد سالانه 1cm(و گاهي تا 5cm) به قطر آن اضافه مي‏شود.معمولا اندازه كيست‏هاي هيداتيك بطور معمول 5cm است ولي تا 20cm هم گزارش شده است.
چرخه زندگي اكينوكوكوس گرانولوزوس
كرمهاي بالغ در روده سگ و گاهي ساير سگ سانان( گربه، گرگ، شغال، روباه) كانگرو و ميمون زندگي مي‏كند. آخرين بند كرم محتوي تعداد زيادي تخم است كه در داخل روده ميزبان و يا در خارج تركيده و تخم‏ها آزاد مي‏شوند. در پي خوردن سبزيجات و مواد غذايي آلوده، جدار تخم‏ها درمعده باز شده و جنين‏هاي كرم(انكوسفرها)آزاد شده و با نفوذ به جدار معده يا روده وارد جريان خون وريدي و لنفاتيك شده و در بافتهاي مختلف مستقر ميشوند و در آن مكان به فرم لاروي (كيست) تبديل مي‏شوند. در صورت خورده شدن بافتهاي الوده به كيست توسط ميزبان قطعي، اسكولكس‏ها در معده و روده آزاد شده و ظرف 6 تا 9 هفته به كرم‏هاي بالغ بارور تبديل مي‏شوند.
انسان از طريق خوردن آب، سبزيجات، مواد غذايي و يا حتي ليس زدن سگ آلوده يا تماس دست با سگ و آلوده شدن دست و در نهايت خوردن تخم آلوده مي‏شود. در انسان بيماري ايجاد شده به شدت آلودگي و محل تشكيل لارو(كيست) در بدن بستگي دارد.
محل‏هاي اصلي استقرار لاروها (كيست‏ها) و میزان شیوع ان در بدن انسان در زیر امده است.
كبد(60 تا 70%)، ريه‏ها(20 تا 40%)، عضلات (4%)، طحال(3%)، بافتهاي نرم(3%)، مغز(3%)، استخوان(2%) و ساير نواحي(1%)

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده