تينا ساژيناتا Tenia saginata

تنیا سا

 

نام بيماري
تنيازيس،عفونت كرم نواري گوساله

دوره زندگي
دوره زندگي شامل يك ميزبان واسط مي باشد.انسان تنها ميزبان مشخص است.كرم بالغ چهار تا شش متر طول داشته و گاهي اوقات از اين هم طويل تر است.
اين كرم 1000-2000 بند دارد.غالبا به شكل غير طبيعي بند ها بر خورد مي شود كه باعث مي شود گمان ببريم انواع جديدي مي باشد.
اسكولكس گلابي شكل به قطر 1-2 ميلي متر،چهار بادكش نيم كره اي مشخص داشته اما هيچگونه خرطوم يا قلابي ندارد.بندهاي رسيده كه حدود 12 ميلي متر عرض و گاهي كوچكتر هستند،داراي سوراخ هاي تناسلي جانبي با تناوب نامنظم بوده و در داشتن بيشتر از دو برابر بيضه و يك تخمدان دو قسمتي با تنياسوليوم فرق دارند.
بندهاي بارور به ابعاد 16-20 در 5-7 ميلي متر از بندهاي تنياسوليوم به وسيله دارا بودن شاخه هاي جانبي بيشتر رحم افتراق داده مي شوند.
رحم بارور،كه هيچگونه سوراخ رحمي ندارد،حاوي حدود 100000 تخم مي باشد.
تخم ها كه به رنگ زرد قهوه اي بوده را نمي توان از تخم هاي تنياسوليوم باز شناخت.
جدار اصلي تخم به نام امبريوفور كه داراي خطوط شعاعي است و به ابعاد 30-40 در 20-30 ميكرون مي باشداطراف يك جنين شش قلابي را احاطه مي كند.در رحم،تخم بوسيله يك غشاي خارجي با دو فيلامان ظريف قطبي پوشيده شده است.كه بعد از ترك كردن بندها اين فيلامان ها از بين مي رود.
كرم هاي بالغ در بالاي ژوژنوم زندگي مي كند.عكس هاي راديولوژيك نشان مي دهد كه محل قرار گرفتن كرم در بخش فوقاني ژوژنوم و حدود 40 تا 50 سانتي مترپائين تر از محل اتصال ژوژنوم و دئودنوم است و فقط حدود 6% كرم ها در پائين ژوژنوم قرار دارند.طول عمر ان بيشتر از 25 سال است.
بندها كه معمولا به طور منفرد جدا مي شوند ممكن است بوسيله حركات خود از مقعد خارج شده و يا اينكه بوسيله مدفوع دفع گردند كه بلافاصله بعد از دفع بسيار فعال بوده و به اشكال مختلف درخواهد امد.
تقريبا بلافاصله بعد از خروج بندها يك مايع شيري پر از تخم از كناره قدامي دفع مي كنند كه به علت پاره شدن شاخه هاي جلوئي رحم در موقع جدا شدن بندها از بدن است.بنابراين ازاد شدن 100000 تخو از بندها تماما در ارتباط با تجزيه بندها نيست.
گاو مهمترين ميزبان واسط بوده اما ديگر علفخواران مانند شتر نيز غالبا مبتلا مي گردند.تخم ها كه در زمان تخليه عفوني هستند همراه با سبزيجات بوسيله اين ميزبانان خورده مي شود.
باز شدن تخم قبل از اينكه ترشحات روده اي باعث تجزيه پوشش تخم (embryphore) و فعال شدن جنين بگردد براي اماده شدن احتياج به ترشحات معده دارد..جنين شش قلابه از پوشش خود بيرون امده و با نفوذ از ديواره روده،وارد عروق خوني يا لنفاوي شده واز اين طريق وارد بافت هاي پيوندي داخل عضله مي شود كه در انجا طي 12-15 هفته به يك كرم بالغ تو پر بنام سيستي سركوس گاوي (بوويس) تبديل مي شود.
عضلات ماضغه،اندام عقبي و برامدگي پشت گاو مناطق انتخابي بوده اما امكان دارد سيستي سركوس را در ديگر عضلات و احشاء نيز يافت.
كيست رسيده صورتي رنگ با ابعادي در حدود 5-9 ميلي متر،يك گردن تيره فرو رفته و يك اسكولكس با چهار بادكش دارد.
سيستي سركوس در طي يك سال تجزيه شده و دچار كلسيفيكاسيون مي گردد،اگر چه سيستي سركوس هاي زنده در گاو ها حتي 3 سال بعد از ايجاد عفونت يافت شده اند.
وقتي يك سيستي سركوس زنده توسط انسان خورده مي شود،اسكولكس بيرون امده و به موكوس ژوژنوم مي چسبد و در طي 8-10 هفته يك كرم بالغ بوجود مي ايد.
معمولا فقط يك كرم بالغ وجود دارد اما تا بيشتر از 28 كرم هم گزارش شده است.

همه گير شناسي تنياساژيناتا
اين انگل در كشور هاي پرورش دهنده گوساله و گاو انتشار جهاني دارد.انسان از طريق خوردن گوشت الوده خام،خوني و يا نپخته گوساله كه حاوي سيستي سركوس است به ان مبتلا مي گرد.
گاو از طريق سبزيجاتي كه بوسيله انسان از طريق فاضلاب يا مدفوع انسان الوده شده،به اين انگل مبتلا مي شود.چراگاه هاي كنار رودخانه منبع مهم سيستي سركوس گاوي مي باشند.در اين چراگاه ها تخم ها ممكن است 8 هفته يا بيشتر زنده بمانند.

نشانه شناسي تنياساژينيتا
كرم بالغ ندرتا علائم با اهميتي بوجود مي اورد.اشخاص مبتلا مخصوصا كساني كه مي دانند به اين انگل طويل مبتلا هستند ممكن است از درد بالاي شكم،ناراحتي هاي مبهم شكمي،عصبانيت،سرگيجه،تهوع،استفراغ،و يا كاهش و افزايش اشتها شكايت نمايند.
معمولا كاهش وزن قابل توجهي وجود ندارد.امكان دارد ائوزينوفيلي متوسطي وجود داشته باشد.
اگر بندهاي بارور در مجراي اپانديس جايگزين گردند ممكن است باعث ايجاد ضايعات مختصر موكوسي و احتمالا شروع يك اپانديسيت ثانويه شوند.ندرتا يك توده بهم پيچيده از بدن كرم امكان دارد باعث انسداد حاد روده بشود و يا اينكه نفوذ كرم ها به داخل مجراي ويرسونگ به نكروز پانكراسي منتهي گردد.
بيرون امدن بندهاي بارور فعال عضلاني از مقعد باعث احساس مدفوع ناخواسته مي شود كه بر اساس اينكه بيمار كجاست،اشفتگي هايي ايجاد مي كند.

تشخيص تيناساژينيتا
تشخيص بر اساس يافتن بندهاي بارور يا تخم در مدفوع يا اطراف مقعد به وسيله تست نوار چسب قرار دارد.تشخيص اختصاصي بر اساس مشاهده 15-30 انشعابات جانبي رحمي در هر طرف مجراي رحمي اصلي بند بارور و يافتن اسكولكس هاي بدون قلاب بعد از درمان صورت مي گيرد.
نمونه برداري از اطراف مقعد به وسيله چسب سلوفان،احتمال يافتن تخم ها را نسبت به نمونه مستقيم مدفوع و روش هاي تغليظي كه در انها ممكن است تخم وجود نداشته باشد افزايش مي دهد.
درمان شبيه به ديفيلوبوتريم لاتوم است.
پيشگيري
معيارهاي پيشگيري عبارتند از :از بين بردن منابع عفونت به وسيله درمان اشخاص مبتلا و جلوگيري از الودگي خاك به وسيله مدفوع انسان.
كاوش گوساله ها جهت سيستي سركوس.
انجماد گوشت گوساله و گاو و پختن كامل گوشت گاو و گوساله.
سيستي سركوس ها را مي توان با انجمد در 10 درجه زير صفر به مدت 5 روز و پختن در بالاتر از درجه حرارت نابودي انها يعني 57 درجه سانتي گراد و قرار دادن انها در محلول نمكي 25% به مدت 5 روز از بين برد.
عملي ترين و مطمئن ترين روش،پختن كامل گوشت گوشاله تا حدي است كه رنگ قرمز خود را بطور كامل از دست بدهد.

 

 

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده