مايع مغزي نخاعي cerebral spinal fluid

سرررررررررررررررررر

مايع مغزي نخاعي cerebral spinal fluid

حجم مايع CSF برابر با ۱۵۰ ميلي ليتر است كه از اين مقدار 130 ميلي ليتر فضاي زير عنكبوتيه را پر كرده است و 20 ميلي ليتر آن در سيستم بطني است. توليد و جذب مداوم (turn over) حدودا 500 ميلي ليتر است. روي سطح مغز سه لايه وجود دارد كه اين سه لايه عبارتند از: .Pia mater ،arachnoid mater ،dura mater. خارجي ترين لايه سطح مغز (dura mater) است. به اين سه لايه روي هم مننژ مي گويند. سلول هايي به نام choroids plexuses كه اين سلول ها در سيستم بطني قرار گرفتند و مايع مغزي نخاعي را ترشح مي كنند. مايع CSF يكسري اعمال مهم را براي ما انجام مي دهد:

1. حمايت مكانيكي مغز: مغز در مايع CSF شناور است. اگر ضربه خيلي شديد باشد صدمه به مغز وارد مي شود اما در ضربه هاي معمولي مايع مغزي نخاعي جلوي آسيب را مي گيرد.

2. دفع مواد زائد

3. انتقال پيامبرهاي شيميايي (نورو ترانسميترها)

4. حفظ محيط شيميايي مغز

سد خوني مغز blood brain barrier

سد خوني يك سد فيزيو لوژيك است. اين سد اجازه نمي دهد مواد و مولكول ها به راحتي از CSF وارد خون شود و يا بالعكس. عبور مواد از bbb بستگي دارد به:

1. وزن ملكولي

2. اتصال به پروتئين ها

3. حلاليت در چربي (bbb يك غشاي حاوي چربي است)

عوامل موثر بر سد خوني مغزي:

1. التهاب: وجود التهاب در bbb باعث عبور مواد از اين سد است مثل اثر پني سيلين در التهاب در بيماري مننژيت.

2. ايجاد رگهاي جديد

3. كودكان زير 6 ماه: چون bbb درست عمل نمي كند بنابراين بر عبور مواد اثر مي گذارد.

4. مسموميت: سموم به علت ايجاد التهاب بر bbb تاثير مي گذارند چون باعث ايجاد واكنش هاي ايمني مي شود.

5. استروئيد هاي آدرنال و هورمون هاي تيروئيدي: مقادير نرمال اين هورمون ها باعث عملكرد نرمال اين سد مي شود.

نمونه گيري:

در نمونه گيري از lumbar puncture استفاده مي شود. محل قرار گيري بين مهره 3 كمري و 4 مي باشد. با سر سرنگ 2-1 ميلي ليتر CSF را مي كشيم. اگر اين مقدار خوني باشد ممكن است در مسير رگها پاره شده باشند و يا ممكن است CSF‌ واقعا خوني باشد در دو صورت اين 2-1 ميلي ليتر را دور مي ريزيم و دوباره نمونه گيري مي كنيم.

حداكثر مقدار برداشت CSF برابر با ۱۰ميلي ليتر است كه در ظرف هاي استريل جمع آوري مي شود. بهترين زمان براي انجام آزمايش درست بعد از نمونه گيري است. براي نگهداري CSF حداكثر زمان 30 دقيقه است.

تركيبات نرمال در CSF:

۱) ميزان قند 100-45 ميلي گرم درصد است.

۲) ميزان پروتئين 45-10 ميلي گرم درصد است.

۳) pH آن ۳۱/۷ است.

۴) از نظر شفافيت و رنگ همانند آب مي باشد.

عوامل موثر بر شفافيت CSF:

۱) حالتهاي پاتولوژيك: مانند جراحي و يا عفونت

۲) حالت گزانتو كروميك: حالتي است كه در آن ذرات خون را در CSF ‌داريم. 6 ساعت بعد از ضربه مغزي حالت گزانتو كروميا ايجاد مي شود. در اين حالت CSF‌ ابتدا قرمز سپس صورتي و در نهايت زرد مي شود.

۳) اگر ميزان مصرف كاروتيدها (مثل آب هويج) زياد باشد وارد CSF شده و CSF‌ را نارنجي ميكند.

برگرفته از labworld.ir

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده