خانه > آزمایشگاهی > هيمنوليپسيس نانا Hymenolepsis nana

هيمنوليپسيس نانا Hymenolepsis nana

نانا

 

نام بيماري:عفونت كرم نواري كوتوله
شكل انگل هيمنوليپسيس نانا

كرم كوتاه كه تقريبا به ابعاد 20 در 7/ ميلي متر است ممكن است 200 بند داشته باشد.اسكولكس كوچك و كروي ان يك خرطوم كوتاه و قابل انقباض با يك حلقه منفرد از قلابهاي كوچك و چهار بادكش فنجاني شكل دارد.بندهاي رسيده ذوذنقه اي كه تقريبا عرض ان 4 برابر طول است،يك سوراخ تناسلي در طرف چپ،سه بيضه گرد،يك تخمدان دو قسمتي دارد.در بندهاي بارور،رحم كيسه اي شكل حاوي 80-180 تخم مي باشد.تخم هاي بيض شكل يا كروي با ابعاد47 در 37 ميكرون،دو غشا داشته كه جنين شش قلابه را در بر مي گيرند.غشا داخلي دو قطب برامده و ضخيم دارد كه از هر كدام 8-4 فيبر نازك قطبي منشا مي گيرد.
كرم ها در 3/2 فوقاني ايلئوم زندگي مي كنند.طول عمر ان چندين هفته است.نوع موشي ان كه از لحاظ شكل از هيمنوليپسيس نانا قابل افتراق است در موش و خرگوش يافت مي گردد و به نام فراترنا ناميده مي شود.

دوره زندگي هيمنوليپسيس نانا
ميزبان هاي اصلي طبيعي عبارتند از:انسان،موش،خرگوش.
كرم ها در دوره زندگي خود به هيچ ميزبان واسطي احتياج ندارند.نوع موشي هيمنوليپسيس نانا يعني فراترنا از كك و سوسك به عنوان ميزبان هاي واسط استفاده مي كند و عفونت ميزبان اصلي با خوردن انها به وجود مي ايد.بندهاي بارور هيمنوليپسيس نانا در روده پاره شده و تخم ها را ازاد مي كند كه بلافاصله پس از دفع در مدفوع عفوني هستند.وقتي تخم ها به وسيله ميزبان جديد خورده شود اونكوسفور در روده كوچك ازاد شده و به داخل يك پرز نفوذ مي كند كه در انجا قلاب هاي خود را از دست داده و در طول 4 روز به يك سركوسيستيس تبديل مي گرددبعدا پرز را به داخل مجراي روده پاره كرده و به موكوس ان چسپيده و در طي ان 12-10 روز بعد از عفونت تخم ها در مدفوع ظاهر مي گردند.
عفونت از خود داخلي،در عفونتهاي وسيع به وجود مي ايد.تخم در عوض دفع از طريق مدفوع،در روده باز شده و اونكوسفر ازاد شده و به داخل پرز نفوذ مي كند و دوره تكامل خود را تكرار مي نمايد.

همه گير شناسي هيمنوليپسيس نانا
گمان مي رود كه بيشتر از 20 ميليون انسان در دنيا به اين انگل مبتلا مي باشند.بررسي هاي انجام شده درصد وقوع انرا در كشورها 7/3-2/ درصد اشكار كرده اگر چه در كشورهاي معيني 10% كودكان مبتلا مي باشند.انتقال وابسته به تماس فوري مي باشد چون تخم ها كه به گرما و خشكي حساس هستند مدت طولاني قادر به ادامه حيات در خارج بدن ميزبان نمي باشند.
عفونت مستقيما از دست به دهان و به مقدار كمتري به وسيله غذا و يا اب الوده و احتمالا به وسيله حشرات ميزبان واسط انتقال مي يابد.محل سكونت غيربهداشتي كودكان دليل شيوع انگل در گروه هاي سني جوان است.
انسان منبع اصلي عفونت است اگرچه عفونتهاي اتفاقي ممكن است از منابع جوندگان ناشي گردد.موش و خرگوش به هيمنوليپسيس نانا يعني فراترنا مبتلا مي گردند و كودكان به نوع موشي هيمنوليپسيس نانا يعني فراترنا مبتلا مي شوند اگر چه تفاوت هاي معيني در امكان رشد انگل در ميزبان هاي دو جانبه مشخص گرديده است.

بيماريزايي هيمنوليپسيس نانا
به طور معمول هيچ گونه اي از ضايعه به موكوس روده وارد نمي شود اما امكان دارد در عفونتهاي شديد التهاب روده (انتريت)به وجود ايد و عفونتهائي بيشتر از 2000 كرم گزارش شده است.عفونتهاي سبك هيچ گونه علامتي به وجود نياورده و يا اينكه اختلالات شكمي مبهمي ظاهر مي گردد.
در عفونتهاي نسبتا شديد،كودكان ممكن است كاهش اشتها،درد شكم با يا بدون اسهال،بي اشتهايي،استفراغ و گيجي را نشان دهند.

تشخيص هيمنوليپسيس نانا
يافتن تخم ها در مدفوع ارزش تشخيصي دارد.

درمان هيمنوليپسيس نانا
نيكلوزاميد(يومزان)به مقدار روزانه 4 قرص(2 گرم)جويده مي شود كه به صورت دوز واحد به مدت 5 روز تجويز مي شود.باي كودكان 8-2 ساله،ميزان دارو نصف دوز روزانه بالغين يعني 1 گرم به مدت 5 روز است.
در كودكان زير 2 سال،ميزان دارو 5/ گرم به مدت 5 روز است.در كودكان كم سن و سال ممكن است كه به خرد كردن و در اب حل كردن قرص ها در اب يا اب ميوه اختياج باشد.
درمان جايگزين،پارومومايسين است كه به مقدار 45 ميلي گرم در هر كيلو وزن بدن روزانه در 4 روز در فواصل 4 ساعته به مدت 5 روز تجويز مي شود.
پيشگيري ازالودگي به هيمنوليپسيس نانا
پيشگيري مشكل است چون انتقال مستقيم بوده و فقط يك ميزبان درگير مي شود.كنترل ان اساسا بر بهداشتي نمودن محيط زيست كودكان قرار دارد.درمان اشخاص مبتلا،بهد اشت محيط،نگهداري غذا و كنترل جوندگان نيز اهميت خاصي داراست