معماری

ادرار

نمونه ادرار براي بررسي‌هاي شيميايي، سلول شناسي و ميکروب شناسي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. نحوه نمونه‌گيري و ظروف جمع‌آوري ادرار از عوامل مهم در کيفيت نمونه مي‌باشد.

جهت بررسي‌هاي معمول و ميکروبيولوژيک نمونه ادرار بايد حداکثر تا دو ساعت پس از جمع‌آوري (در دماي اتاق) مورد بررسي قرار گيرد. پس از اين مدت ترکيبات شيميايي ادرار تغيير کرده و عناصر تشکيل دهنده آن شروع به تخريب مي‌کنند. سيلندرها، گلبول‌های قرمز و گلبول‌های سفيد در نمونه‌هاي با وزن مخصوص پایين و PH قليايي بسيار مستعد ليز هستند.

جهت بررسي‌هاي باکتري شناسي از نمونه ادرار تميز استفاده مي‌شود؛ بدین صورت که بيمار ابتدا دست‌هاي خود را با آب و صابون شسته و سپس ناحيه تناسلي خود را با پنبه آغشته به آب و صابون تميز مي‌نمايد، بخش اول ادرار را دور ريخته و بخش مياني ادرار را با رعايت شرايط استريل در درون ظرف جمع‌آوري ادرار مي‌ريزد و سپس بقيه ادرار را دور مي‌ريزد.

نگهدارنده‌ها در خصوص نمونه‌های ادرار و مدفوع

انواع نگهدارنده‌ها در خصوص نمونه‌های ادرار و مدفوع به شرح زیر می‌باشد:

  • جهت کشت ادرار و شمارش کلنی، اسيد بوريک مناسب است. با استفاده از نگهدارنده نمونه ادرار تا 24 ساعت در دمای اتاق جهت بررسی باکتريولوژيک قابل نگهداری است.
  • نمونه مدفوع جهت کشت عوامل باکتريايی را در صورتی که نتوان سريعاً به آزمايشگاه ارسال نمود تا 2 ساعت در دمای °C4 قابل نگهداری است، در غير اين صورت نمونه‌ها را می‌توان در محيط‌های نگهدارنده و انتقالی نظير استوارت، آميس و کری‌بلر منتقل نمود. در بعضی مواقع می‌توان با اضافه نمودن زغال به محيط استوارت و آميس اسيدهای چرب موجود در سواب‌های پنبه‌اي، که بازدارنده ارگانيسم‌های سخت رشد نظير نايسريا گونوره و بوردتلا پرتوسيس می‌باشند را جذب نمود.

نگهداری نمونه:

در صورتی که نتوان نمونه‌ها را در اسرع وقت پس از دريافت مورد بررسی قرار داد، بايد آنها را در شرايط مناسب نگهداری کرد. دماهای متفاوت مورد استفاده، دمای اتاق (°C22)، دمای يخچال (°C4)، دمای بدن (°C37) و دمای فريزر (°C20- °C70-) می‌باشند که بسته به نوع محيط انتقالی (درصورت استفاده) و عامل اتيولوژيک عفونت متفاوت است.

بعضی نمونه‌ها نظير ادرار، مدفوع، نمونه جهت بررسی عوامل ويروسی، خلط، سواب‌ها (به غير از عوامل بیهوازی) و وسايل خارجی نظير کاتتر را مي‌توان در دمای °C4 نگهداری نمود.

  • پاتوژن‌هايی که به سرما حساسند بايد در دمای اتاق نگهداری شوند. اين عوامل ممکن است در نمونه‌هايي که حاوی باکتری‌های بیهوازی بوده و همچنين در اکثر مايعات استريل بدن، نمونه‌های ژنيتال، سواب گوش و چشم نيز موجود باشند.
  • نگهداری طولانی مدت بافت‌ها يا نمونه‌ها در دمای °C70- صورت می‌گيرد.
  • مايع مغزی نخاعی در صورتی که سريعاً مورد بررسی قرار نگيرد تا 6 ساعت در دمای °C35 قابل نگهداری است.

 

رفرانس:

  • Quality Assurance for commercially prepared Microbiological Culture Media-Second Edition ; Approved standard.- Third edition document M22-A3. Vol. 24 No.19; 2006.
  • Oxoid company- General Guide to the use of Oxoid culture Media.
  • تکنیک‌های عملی در آزمایشگاه میکروب شناسی، دکتر سیدعلی مهبد، انتشارات کتاب امیر، 1386
  • نکاتی پیرامون آزمایشگاه میکروبیولوژی، مؤلف cappoccino& Sherman، مترجم مریم محمدی، انتشارات جنگل، 1380
  • Diagnostic microbiology, Elmer W.Koneman,5th edition, 2006: page 96
  • Performance Standards for Antimicrobial Disk Susceptibility Tests; Approved Standard—Ninth Edition (2006).M2- A9.
  • Methods for Dilution Antimicrobial Susceptibility Tests for Bacteria That Grow Aerobically; Approved Standard—Seventh Edition (2006).M7-A7
  • Quality Control for Commercially Prepared Microbiological Culture Media; Approved Standard— Third Edition (2004).M22-A3
  • Performance Standards for Antimicrobial Susceptibility Testing; Sixteenth Informational Supplement (2006).M100-S16
  • باکتری شناسی عملی، هادی صفدری، جهاد دانشگاهی مشهد، 1382

 

  • National committee for clinical laboratory atandards: quality assurance for commercially prepared microbiology culture media ed2 Approved standards; (M22-A22) Wayne, pa 1996 NCCLS
  • Mohon CR. Manuselis. Text book of diagnostic Microbiology ed2 –W.B Saunder Company. 2000: pag 257-298
  • Clinical dignosis and management by laboratory method, henry, john Bernard, 21 th edition 2007: 154- 177
  • Basic laboratory procedures in clinical bacteriology. 2nd edition, who, 2003
  • مباحث عملی میکروبیولوژی عمومی، مجتبی محمدی، انتشارات مهدیس، 1381
  • محيط‌هاي كشت آزمايشگاهي (موارد مصرف وكنترل كيفي) به انضمام اطلس رنگي محيط‌هاي كشت؛ گرد‌آوري و ترجمه مهناز صارمي– محمدعلي صارمي؛ آزمايشگاه مرجع سلامت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي؛ 1387

ماهنامه اخبار آزمایشگاهی

مریم ترابی پور-کارشناس ارشد میکروب شناسی بیمارستان شهید بهشتی شیراز