معماری
HBA1C

دانستنیهای HBA1C

اسمهای دیگر این آزمایش Glycated Hb یا Glycosylated HB است،آزمایش قند ۴ ماهه یا HBA1C
و برای کنترل و ارزیابی بیماری دیابت است .این ازمایش در  حقیقت غلظت قند خون را در مراحل زمانی ۲ تا ۳ ماه پیش بررسی میکنه. بطریق ساده با بالا رفتن غلظت قند خون ؛ قند به هموگلوبین خون ( که پروتئین حامل اکسیژن در درون گلبولهای قرمز است ) همراه میشه. هموگلوبین انواع مختلفی داره که در حال طبیعی ۹۵ تا ۹۷ درصد آن را نوعی به نام A1 تشکیل میده، وقتی قند به این نوع هموگلوبین متصل شد به آن هموگلوبین گلیکوزیله یا Hb A1c میگویند. پس هرچه قند بیشتر باشه بیشتر به هموگلوبین متصل شده و غلظت Hb A1c بیشتر میشه. این اتصال تا پایان عمر گلبول قرمز که حدود ۱۲۰ روز یا سه ماه است پایدار میمونه.

مزایا و امتیازات A1c :
برای این آزمایش نیازی به ناشتا بودن نیست و در هر ساعتی از روز میتوان نمونه گیری رو انجام داد.
هدف از اندازه گیری A1c :
هدف این است که غلظت قند خون فرد دیابتی را در دامنه طبیعی یا نزدیک به آن حفظ کنه که این امر به کاهش عوارض مزمن افزایش فند خون کمک میکنه . این عوارض شامل آسیب پیشرونرونده به اعضای بدن مانند کلیه ها ،چشم ها ،سیستم قلبی عروقی و اعصاب است . این آزمایش نشان دهنده قند خون تا ۳ ماه گذشته است پس به بیمار و پزشکش کمک میکنه که غلظت قند خون را راحتتر کنترل کنه .چه موقع A1c درخواست میشود :
بسته به اینکه دیابت بیمار از چه نوعی باشه و چه میزان کنترل شده باشه بین ۲ تا ۴ بار در سال باید ان را انجام بده . برای افراد مبتلا به دیابت انجمن دیابت آمریکا توصیه کرده است حداقل ۲ بار در سال انجام شود .
نتیجه آزمایش A1c چه مفهومی دارد :
اکنون به صورت درصد گزارش میشه. توصیه شده است که افراد دیابتی میزان A1c خود را زیر ۷% نگاه دارند همینطور میشه از روی A1c میزان متوسط قند خون را در طول مدت چند ماه گذشته با استفاده از فرمول ریاضی خاصی محاسبه کرد . البته این تخمین لزوما با اندازه گیری روزانه قند خون شما مطابقت نداشته باشه زیرا شاید در روز آزمایش بنا به دلایلی قند خون شما بالاتر یا پایین تر از تخمین میانگین باشه . افراد غیر دیابتی A1c بین ۴ تا ۶ درصد دارند.

قندتان کنترل است؟
بیماران مبتلا به دیابت در مراجعه به پزشک همیشه یک سوال بسیار مهم می‌پرسند؛ آیا بیماری من کنترل می‌شود؟ آیا همه چیز خوب پیش می‌رود؟ شاید با اندازه‌گیری قند خون تا حدودی وضعیت کنونی بیماری دیابت مشخص شود اما اگر بخواهیم کارکرد کلی برنامه کنترل بیماران را بدانیم، از چه روشی استفاده می‌کنیم؟
متخصصان نوعی هموگلوبین a1c را اندازه‌‌گیری می‌کنند. با این آزمایش، بیشتر آشنا شویم.در واقع این آزمایش بهترین وسیله برای ارزیابی بلندمدتِ قند خون، طی دو سه ماهه اخیر است. این آزمایش به شما و پزشک معالج‌تان کمک می‌کند که بدانید برنامه درمان و کنترل دیابت شما تا چه حد موفقیت‌آمیز بوده است. مزیت دیگر این آزمایش این است که می‌توان مشکلاتی از قبیل قند خون قبل و بعد از غذا و یا طول شب را که گاهی از اوقات توسط اندازه گیری با گلوکومتر تشخیص داده نمی‌شود، به خوبی شناسایی کند.

اساس آزمایش
اصولا هموگلوبین یکی از پروتئین‌های داخل گلبول قرمز است که وظیفه حمل اکسی‍‍ژن در خون را به عهده داره. هموگلوبین مانند تمام پروتئین‌های دیگر بدن، با قندها از جمله گلوکز ترکیب میشه، این ترکیب تا زمانی که گلبول قرمز خون زنده است (تقریبا ۱۲۰ روز) پایدار می‌ماند و این اساس آزمایش هموگلوبین a1c را تشکیل میده. هرچه قدر میزان قند خون شما در طول دو سه ماهه گذشته بالاتر از مقدار طبیعی باشه، هموگلوبین a1c خون شما که با گلوکز ترکیب شده است بیشتر خواهد بود. در افراد غیردیابتی مقدار هموگلوبین a1c که با گلوکز ترکیب شده است، کمتر از شش درصد است. در افراد مبتلا به دیابت، این درصد بر اساس نحوه کنترل دیابت و قند خون، متفاوت است. هموگلوبین a1c کمتر از هفت درصد بیانگر کنترل دیابت و قند خون می‌باشد و مقادیر بالای هشت درصد نشان می‌دهد که شما باید در روش درمان دیابت خود تجدید نظر کنید. بنابراین هدف از درمان موقتی دیابت، رساندن مقدار هموگلوبین a1c به کمتر از هفت درصد است. البته تحقیقات نشان داده‌اند که کاهشِ مقدار هموگلوبین a1c به هر میزان موجب کاهش عوارض بلند مدت دیابت خواهد شد و این امر به مقدار هموگلوبین a1c، اولیه بستگی ندارد.سن هم مهم استمقادیر ایده آل هموگلوبین a1c در سنین مختلف، متفاوت است. به عنوان مثال از آنجایی که هرچه مقدار این هموگلوبین پایین تر باشد، احتمال هیپوگلیسمی‌(کاهش قند خون) نیز بیشتر خواهد بود. در کودکان قبل از سنین دبستان که مقدار کم خون برای سلول مغزی در حال رشد مضر و خطرناک است، مقادیر ایده آل هموگلوبین a1c نسبت به سایر افراد در سنین بالا بیشتر است.آزمایش فوق را می‌توان در هر ساعتی از شبانه روز انجام داد و نیازی به ناشتا بودن ندارد. همچنین نتیجه این آزمایش، بر خلاف آزمایش‌های شخصی قند خون، ارتباطی با نوع تغذیه و فعالیت بدنی و یا وضعیت روحی شما در روز آزمایش ندارد ولی اگر شما دچار هر گونه کسالتی باشید، بهتر است انجام آزمایش هموگلوبین a1c، را به روز دیگری موکول کنید، زیرا این احتمال وجود دارد که نتیجه آزمایش بالا رود. البته شایان ذکر است که روش‌های اندازه‌گیری هموگلوبین a1c، در آزمایش‌های مختلف، متفاوت و نتایج آن نیز متفاوت است. برای مثال ممکن است در یک آزمایشگاه نتیجه ۶ درصد، به عنوان نتیجه طبیعی گزارش شود ولی در آزمایشگاه‌های دیگر این چنین نباشد، بنابراین توصیه می‌شود که از یک آزمایشگاه مشخص، برای انجام این آزمایش استفاده کنید.
نکته:
آزمایش هموگلوبین a1c، به هیچ عنوان جایگزین آزمایش‌های شخصی قند خون نمی‌شود و نمی‌توان به عنوان مثال آن را مبنای اضافه و یا کم کردن مقدار تزریق روزانه انسولین قرار داد. در واقع برای کنترل موثر دیابت انجام مرتب آزمایش قند خون و نیز آزمایش هموگلوبین a1c در هر دو سه ماه یکبار هر دو به یک اندازه از اهمیت برخوردارند.

پاسخ دهید