معماری

سانتریفیوژ نمونه

استفاده از اپلیکاتور چوبی یا پلاستیکی جهت جداسازی لخته از دیواره لوله پیشنهاد نمی­گردد. در صورت استفاده باید احتیاط لازم برای جلوگیری از ایجاد همولیز و تولید آئروسل صورت گیرد. هم­چنین باید در تمام مراحل جداسازی نمونه، رعایت اصول ایمنی و استفاده از وسایل حفاظت فردی صورت گیرد. قابل ذکر است که درب لوله­ها در طی سانتریفیوژ حتما باید بسته باشد.

امروزه با تنوع سانتریفیوژها از نظر قسمت گردان ((Rotor، سر (Head)، شعاع موثر و قطر داخلی دیگر از اصطلاح(Round Per Minute)  استفاده نمی­شود و نیروی نسبی سانتریفیوژ (Relative Centrifugal Force) یا RCF جایگزین آن شده است.

RCF= 1.118×۱۰ ۵×r×(RPM)2

r : شعاع گردان (سانتی متر)

شعاع موثر بیشترین فاصله افقی از محور گردان تا انتهای مایع موجود در لوله می­باشد.

RPM : سرعت گردان (تعداد دور در دقیقه)

می­توان بـرای محاسبه نیروی نسبی سانتریفیوژ به­جای استفاده از فرمول بالا با استفاده از نمودار ۱-۳ سانتریفیوژ با توجه به شعاع و میزان دور سانتریفیوژ، نیروی نسبی سانتریفیوژ را به ­دست آورد

 

قـابـل ذکـر است جهت برخی فاکتورها که به دما حساس هستند، باید از سانتریفیوژهایی­کـه دمای آن­ها قـابل کنترل است استفاده نمـود. بـه­طور مثال تـرکیباتی نظیر ACTH و cAMP به گرما حساس هستند و انتقال و سانتریفیوز آن­ها نیز باید در دمای °C4 صورت گیرد.

نکته: در صورتی­که اندازه­گیری پتاسیم هم به همراه ترکیباتی که حساس به دما هستند درخواست شده باشد باید توجه نمود که نمونه مذکور سریعا از سانتریفیوژ خارج شود (دمای پایین­تر از °C15 سبب افزایش کاذب پتاسیم پس از ۲ ساعت می­گردد). لازم به ذکر است جهت اندازه­گیری پتاسیم نمونه نباید بیش از یک­بار سانتریفیوژ گردد.

 

* زمان مورد نیاز جهت سانتریفیوژ نمونه

  • تهیه سـرم و پلاسما: نمونه در ظـرف درپوش­دار بـایـد بـه مـدت ۱۵-۱۰دقیقه در g1200-1000 سانتریفیوژ شود. در صـورتـی­کـه آزمـایش تا ۴ ساعـت بعـد از جداسازی سرم انجام نگیرد، سرم یا پلاسما باید در دمای °C6-4 نگه­داری گردد.
  • تهیه پلاسما جهت آزمون­های انعقادی: نمونه در ظرف درپوش­دار باید به مدت ۱۵دقیقه در g1500 سانتریفیوژ گردد.
  • مرحله پس از سانتریفیوژ
  • نگه­داری نمونه

پلاسما و سرم حداکثر تا ۸ ساعت پس از جداسازی در دمای اتاق قابل نگه­داری است. در صورتی­که سنجش مورد نظر تا ۸ ساعت صورت نگیرد نمونه باید در یخچال نگه­داری گردد.

درصورتی­که امکان انجام آزمایش تا ۴۸ ساعت مقدور نباشد یا در صورت نیاز به نگه­داری طولانی­تر، سرم یا پلاسما باید در دمای °C20- نگه­داری شود.

نکته: باید از آب شدن و یخ زدن مکرر نمونه­های فریز شده جدا پرهیز گردد، زیرا این امر سبب از بین رفتن بعضی ترکیبات در سرم یا پلاسما می­شود. استفاده از فریزرهای بدون برفک نیز جهت نگه­داری نمونه پیشنهاد نمی­گردد.

در صورت استفاده از مواد آنتی گلیگولیتیک (نظیر فلوراید) گلوگز پلاسما تا ۲۴ ساعت در دمای °C25 و تا ۴۸ ساعت در دمای °C8-2 پایدار می­ماند. (حتی در صورت عدم جداسازی پلاسما از سلول­ها)  قابل ذکر است در صورتی­که گلبول­های قرمز، پلاکت و گلبول­های سفید نمونه بالاتر از حد طبیعی باشند، اثر گلیکولیتیک این مواد کاهش می­یابد. به­دلیل مشکل بودن مهار گلیکولیز در نوزادان، باید پلاسما در اسرع وقت از سلول­ها جدا گردد.

  • در صورت استفاده از لوله­ های جمع­آوری خلاء دارای ژل جداکننده همراه با افزودنی یا فعال کننده لخته، باید ملاحظات زیر صورت گیرد:
  • · به محض جمع­آوری خون جهت سرعت بخشیدن، تکمیل عمل لخته شدن و روند ضد انعقاد، لوله­ها باید۱۰-۵ بار تکان داده شوند.
  • · نیروی نسبی سانتریفیوژ و زمان لازم جهت جداسازی سرم یا پلاسما بسته به کارخانه سازنده ممکن است متفاوت باشد.
  • · به­طور کلی می­توان سرم را در لوله­های محتوی ژل تا ۴۸ ساعت در دمای °C4 نگه­داری نمود، ولی باید قوام ژل به­طور چشمی نیز بررسی گردد.

 

تداخلات:

از لوله­های جمع­آوری خون حاوی ژل جداکننده جهت اندازه­گیری میزان پروژسترون، داروهای سه حلقه­ای ضدافسردگی، اندازه­گیری سطح دارویی و آزمون­های ایمونوهماتولوژی (بانک خون) نباید استفاده شود.

پاسخ دهید