معماری

نمونه های دستگاه تنفسی

نمونه­ های دستگاه تنفسی

بهترین زمان جمع ­آوری نمونه در اکثر عفونت­های تنفسی در طول ۳ روز اول ایجاد علایم بیماری می­باشد.

نمونه ­ها بسته به محل عفونت، از قسمت فوقانی و تحتانی دستگاه تنفسی جمع­آوری می­شوند. عوامل بیماری­زای دستگاه تنفسی فوقانی (ویروسی و باکتریایی) در نمونه­ های گرفته شده از قسمت نازوفارنژیال گلو و عوامل بیماری­زای دستگاه تنفسی تحتانی در نمونه خلط قابل بررسی هستند. کشت ارگانیسم­هایی نظیر لژیونلا مشکل است لذا بهتر است که تشخیص بر اساس شناسایی
آنتی­ژن­های جدا شده از ادرار باشد. در صورت شک به التهاب حاد اپیگلوت، نمونه­گیری از گلو یا فارنژیال نباید صورت گیرد زیرا استفاده از این شیوه ممکن است سبب انسداد شدید تنفسی شود. معمولا التهاب اپیگلوت به­وسیله رادیوگرافی گردن تایید می­گردد ولی عوامل  اتیولوژیک ایجاد کننده آن ممکن است از کشت خون هم جدا گردند.

 

  • دستگاه تنفسی فوقانی
  • · نمونه­ برداری از گلو و لوزه­ها

از بیمار خواسته می­شود تا دهان خود را باز نماید و با آبسلانگ زبان وی را به پایین فشار داده، برای مشاهده نواحی ملتهب و اگزودا از چراغ قوه استفاده می­شود. سواپ استریل داکرونی یا آلژینات کلسیم را چندین بار بر روی نواحی ملتهب و اگزودای حلق می­کشیم. باید توجه شودکه سواپ با سطح داخلی حفره دهانی تماس پیدا نکند. چنانچه سواب در طی ۲-۱ساعت پس از نمونه­گیری مورد آزمایش قرار نگیرد در یک لوله استریل درپوش­دار حاوی محیط انتقالی باکتریایی یا ویروسی قرار داده می­شود (انتهای سواپ که با دست در تماس بوده باید شکسته شود و درپوش ­در جای خود قرار گیرد).

جهت تهیه گسترش مستقیم با سواپ استریل دیگری به روش ذکر شده نمونه­گیری صورت می­گیرد.

 

  • · نمونه­ برداری از انتهای بینی و نازوفارنکس

به­وسیله یک سواپ انعطاف­پذیر استریل وارد سوراخ بینی شده و از نازوفارنکس نمونه تهیه گردد. سر بیمار باید کمی به عقب برده شود. در افراد بالغ سواپ را حدود ۵-۶ سانتی­متر وارد بینی کرده تا مطمئن شوید که سواپ وارد ناحیه خلفی فارنکس شده است، در همان وضعیت سواب را چند ثانیه نگه­داشته و سپس به آرامی بچرخانید. از هر سوراخ بینی دو سواپ گرفته می­شود که یکی جهت گسترش مستقیم و دیگری جهت کشت استفاده می­گردد.

  • آسپیراسیون نازوفارنکس

این روش در کودکان و نوزادان از سواپ راحت­تر و کارآمدتر است. با کاتتر سیلیکون ترشحات را آسپیره نمایید.

 

  • دستگاه تنفسی تحتانی
  • روش جمع­ آوری خلط

یک نمونه خلط مناسب حاوی مواد ترشحی حاصل از ریه­ها پس از سرفه عمیق است (نمونه حاوی آب دهان، ترشحات حلق و بینی مناسب نمی­باشد).

  • · زمان نمونه ­گیری

به­دلیل این­که تعداد باسیل سل دفع شده در زمان­های مختلف متفاوت می­باشد، آزمایش یک نمونه خلط برای تشخیص کفایت نمی­­کند و حتما باید سه نمونه تهیه گردد. برای تهیه نمونه بیمار باید ناشتا باشد. در خصوص تعداد نمونه جمع­آوری شده جهت سایر عوامل باکتریایی ِیک نمونه کفایت مـی­کند ولـی درصـورت شـک بـه­وجـود عـوامل قارچی و عفونت مایکوباکتریوم سه نمونه جداگانه  صبحگاهی مناسب می­باشد.

نمونه اول: در اولین مراجعه بیمار به واحد درمانی تهیه می­گردد و ظرف جهت نمونه­گیری دوم نیز تحویل داده می­شود.

نمونه دوم: خلط صبحگاهی که بیمار قبل از برخاستن از جای خود و به­صورت ناشتا در منزل تهیه می­نماید.

نمونه سوم: خلط صبحگاهی که همزمان با مراجعه بیمار برای تحویل نمونه دوم از بیمار گرفته می­شود.

نمونه باید در ظرف دهان گشاد از جنس پلاستیک قابل سوختن شفاف و محکم با قطر حدود ۷-۵ سانتی­متر جمع­آوری گردد (نمونه داخل آن از نظر مقدار و کیفیت قابل رویت بوده و هم­چنین به­راحتی سوزانده و معدوم گردد). جهت جلوگیری از نشت خلط از داخل ظرف به بیرون، باید از ظرف در پیچ­دار استفاده نمود. در صورت عدم دسترسی به ظـرف پـلاستیکی با مشخصات فوق می­توان از ظروف شیشه­ای دهان گشاد در پیچ­دار استفاده نمود (با رعایت اصول استریلیزاسیون).

  • نحوه نمونه­ گیری

 بیمار صبح ناشتا در فضای باز ابتدا یک نفس عمیق کشیده و با سرفه­های عمیق خلط را درون ظرف (در حالی که ظرف نزدیک لب­های بیمار قرار دارد) تخلیه می­کند. سپس درب آن را بسته و در کیسه نایلونی قرار می­دهد. بهتر است حجم خلط بین ۵-۳ میلی­لیتر باشد.

در صورتی که بیمار نتواند با سرفه کردن برای انجام آزمایش، نمونه خلط بدهد باید به روش زیر عمل شود:

بیمار روی تخت معاینه طوری بخوابد که صورت او رو به پایین بوده و سر او پایین­تر از سینه قرار گیرد. سپس پس از دم عمیق نفس خود را نگه­داشته با یک بازدم محکم خلط را خارج کند. این عمل باید تا تهیه نمونه کافی از خلط ادامه یابد.

 

  • نگه­داری: باید نمونه هر چه سریع­تر به آزمایشگاه ارسال گردد. در غیر این­صورت در محل خنک (ترجیحا در یخچال) نگه­داری شود.
  • · همه نمونه­های تنفسی به جز خلط، باید در محیط کشت انتقالی مناسب باکتری­ها/ ویروس­ها منتقل گردند.
  • ·نمونه­های باکتریایی تا مدت ۲۴ ساعت در دمای محیط و ویروس­ها در محیط انتقالی مناسب در دمای °C8-4 قابل انتقال می­باشند.

پاسخ دهید