معماری

کم‌خونی دیاموند بلک‌فان (Diamond- Blackfan anemia)

برای تشخیص بیماری و ناقل بودن بیماری کم‌خونی دیاموند بلکفان

 

     مروری بر بیماری

  • کم‌خونی دیاموند بلک‌فان (DBA)، معمولاً به همراه کم‌خونی هیپوپلاستیک در مراحل اولیه نوزادی ظاهر می‌شود. آزمایش هماتولوژی، ماکروسیتوز و کاهش در تعداد پیش‌سازهای اریتروئیدی را نشان می‌دهد. حداقل 40% از کودکان مبتلا، به آنومالی یا ناهنجاری‌های وراثتی شامل بدریختی شست و اعضای فوقانی بدن، نقائص قلبی و عقب افتادگی جسمی و رشدی، همچنین ناهنجاری‌های سر و صورت که شامل شکاف کام و لب می‌شود، مبتلا هستند.
  • افراد درگیر این بیماری، ریسک بالایی برای ابتلا به لوسمی دارند.
  • DBA همچنین تحت عنوان کم‌خونی دیاموند بلک‌فان، سندرم Aase، سندرم Aase-Smith II و آپلازی وراثتی سلول قرمزخالص نیز شناخته می‌شود.

 

ژنتیک

  • اتوزومال غالب با تظاهر و بیان متفاوت
  • نقایصی در بیش از 9 پروتئین ریبوزومی متفاوت شناخته شده‌ است.
  • این تست 3 ژن پروتئین ریبوزومی متفاوت که به صورت رایجی درگیر هستند را بررسی می‌کند: RPS19 ,RPL5 ,RPL11

 

موارد درخواست آزمایش

  • تأیید یک تشخیص بالینی
  • مشاوره ژنتیک
  • شناسایی موارد بسیار خفیف یا از نظر بالینی خاموش
  • تأیید عدم بیماری یک اهدا کننده بالقوه پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز

 

نکات بیشتر در مورد درخواست آزمایش

  • این تست برای تشخیص پیش از تولد یا زمانی که یک جهش فامیلی شناخته شده وجود دارد، مناسب نیست.

 

تفسیر آزمایش

  • سه نتیجه ممکن این آزمایش ژنتیکی عبارتند از مثبت، منفی و گونه اهمیت بالینی ناشناخته یا VUS.
  • تشخیص یک جهش پاتوژن، عامل و باعث بروز DBA اتوزومال غالب است. حاملین موتاسیون، 50% شانس انتقال جهش را به فرزندان خود دارند.

 

محدودیت‌های تست

  • موارد نادر DBA می‌تواند با ترانسلوکاسیون‌های کروموزومی 2 جانبه یا متقابل مرتبط باشد که تنها می‌تواند توسط کاریوتایپ سیتوژنیک شناخته شود.
  • در این تست ژن‌های دیگر به غیر از RPS19، RPL5 و RPL11 ارزیابی نخواهند شد.
  • درصد بیماران مبتلا به DBA با موتاسیون در 3 ژنی که تست می‌شوند، حدود 27% برای RPS19، 10% برای RPL5 و 5% برای RPL11 می‌باشد.
  • در میان جهش‌های ژن RPS19، 90% جایگزینی‌های کوچک، الحاق‌ها و حذف‌هایی هستند که می‌توانند توسط تعیین توالی شناسایی شوند، در حالی که 10%، حذف ناخالص یک یا تمامی اگزون‌ها هستند که نیازمند یک تست مجزا (اگزون-دوز) می‌باشد. تمامی موتاسیون‌ها در مطالعات اولیه ژن‌های RPL5 و RPL11، جایگزینی‌های کوچک، الحاق‌ها و یا حذف‌هایی هستند که توسط آنالیز تعیین توالی قابل شناسایی می‌باشند.

 

مواد و روش‌ها

  • آنالیز توسط تعیین توالی دوجهته نواحی رمز کننده و نواحی اسپلایسینگ 6 اگزون از ژن RPS19، 8 اگزون ژن RPL5 و 6 اگزون ژن RPL11 انجام می‌گیرد.

 

رفرانس‌ها:

  1. Vlachos A, et al. Diagnosing and treating Diamond Blackfan anaemia: results of an international clinical consensus conference. Br. J. Haemat. 2008:142(6):859–876.
  2. Quarello P, et al. Multiplex ligation-dependent probe amplification enhances molecular diagnosis of Diamond-Blackfan anemia due to RSP19 deficiency. Haematologica. 2008;93:1748–1750.
  3. Gazda H. Ribosomal Protein L5 and L11 Mutations are associated with cleft palate and abnormal thumbs in Diamond Blackfan anemia patients. Am J Hum Gen. 2008:83:769–780.
  4. Cmejla R. Identification of mutations in the ribosomal protein L5 and ribosomal protein L11 genes in Czech patients with Diamond-Blackfan anemia. Hum Mutat. 2009;(3)321–327.