معماری
آزمایش کراتینین خون

آزمایش کراتینین خون (cr،تفسیر،مقادیر نرمال)

پایین بودن کراتین خون,مقدار نرمال کراتین خون,درمان کراتینین بالا,بالا بودن کراتین خون نشانه چیست,علایم بالا بودن کراتین خون,کراتینین ادرار,کراتینین پایین نشانه چیست,کمبود کراتینین خون,شرایط لازم برای آزمایش کراتینین خون,تفسیر آزمایش کراتینین

کراتینین ( Creatinine) ماده ای است که در عضلات ساخته می شود و در شرایط عادی مقدار تولید آن در هر فرد متناسب با جثه اش تقریبا ثابت است و فقط از طریق کلیه ها دفع می شود و به همین دلیل متناسب ترین روش بررسی فعالیت کلیه ها است.

شرایط و آمادگی لازم برای انجام آزمایش کراتینین خون

در این آزمایش مقدار کمی خون وریدی گرفته می شود.

  • شب قبل از آزمایش از مصرف گوشت قرمز خودداری کنید.
  • اگر دارویی مصرف می کنید پزشک معالج و مسئول آزمایشگاه را مطلع نمایید.
  • نیازی به ناشتا بودن ندارید.

هر چه قدر بدن عضله ای تر باشد مقدار کراتینین دفع شده نیز با توجه به جثه فرد افزایش می یابد.

تفسیر نتیجه ی آزمایش: مقدار طبیعی کراتینین خون در مردان ۰٫۸-۱٫۲ mg/dl (در برخی موارد تا ۱٫۵ mg/dl ) و در زنان ۰٫۶-۰٫۹ mg/dl می باشد. البته مقدار کراتینین خون در طول شبانه روز تغییر می کند و در کل، در صبح ها کمترین مقدار و در شبها بیشترین مقدار را دارد. تغییرات روزانه کراتینین معمولا کمتر از ۰٫۵ mg/dl می باشد و بیش از این غیر طبیعی تلقی می شود.

چرا کنترل کراتی نین مهم است؟

کلیه ها میزان کراتی نین خون را در محدوده نرمال ثابت نگه می دارند، بنابراین میزان دفعی کراتی نین شاخص خوبی برای ارزیابی عملکرد کلیه هاست. اگر کلیه ها به هر دلیلی دچار مشکل شوند، کراتی نین در خون بالا می رود، چون کلیه ها قادر نبوده اند عمل پاکسازی را به درستی و کامل انجام دهند؛ بنابراین در صورت افزایش کراتی نین احتمال عارضه کلیوی باید مدنظر قرار گیرد و به همین دلیل است که در آزمایشات استاندارد همیشه سطح آن در خون ارزیابی می شود.

میزان طبیعی کراتینین خون در خون چقدر است؟

محدود طبیعی این ماده درخانم ها بین ۱/۱-۰/۵ و در مردان ۱/۲-۰/۶ میلی گرم در دسی لیترخون است. علت بیشتر بودن آن در مردان به علت بیشتر بودن توده ماهیچه ای آنهاست. جوانان فعال یا بالغین در میانسالی ممکن است کراتی نین بیشتری داشته باشند.
برعکس درافراد مسن میزان کراتی نین کمتر است. افرادی که دچار سوء تغذیه، کاهش وزن شدید و بیماری طولانی مدت هستند، به علت کاهش توده عضلانی سطح کراتی نین آنها کمتر از میزان مورد انتظار است. فردی که دارای یک کلیه است سطوح کراتی نین درخون او ممکن است بین ۱/۹-۱/۸ باشد. اگر میزان کراتی نین به بالاتر از ۱۰ برسد، نشانه آسیب شدید کلیوی بوده و انجام دیالیز برای این گونه افراد ضروری است.

چه دلایلی باعث افزایش کراتی نین خون می شوند؟

هر شرایطی که عملکرد کلیه را تحت تاثیر قرار دهد، احتمالاً باعث بالا رفتن سطح کراتی نین می شود، اما نکته مهم این است که تشخیص دهیم این عارضه مربوط به گذشته (مزمن) بوده یا اخیراً (حاد) رخ داده است؟
معمول ترین علت بیماری مزمن کلیه در بالغین، فشارخون و دیابت است. البته بعضی داروها نیز منجر به افزایش کراتی نین می شوند. کراتی نین سرم حتی بعد از مصرف مقادیرزیادی گوشت نیز بالا می رود. ترکیب داروهای استاتینی که برای کاهش کلسترول و دیلتیازم که برای فشار خون به کار می روند، ممکن است سطح کراتی نین را افزایش دهد.

آیا افزایش کراتی نین خون علایم دارد؟

علایم اختلال عملکرد کلیه به طور وسیعی متفاوت و متنوع است. بعضی افراد ممکن است دچار اختلال عملکرد کلیه و افزایش کراتی نین بدون هیچ نشانه ای باشند. بسته به علت بروز مشکل نشانه های معمول عبارتند از: احساس خشکی و کم آبی، خستگی، کوتاهی نفس، سرگیجه و … البته برای ارزیابی دقیق ترعملکرد کلیه، بررسی نسبت کراتی نین به اوره خون خیلی مهم است و در تشخیص افتراقی انواع اختلالات کلیوی کاربرد دارد.

نمونه مورد نیاز برای ارزیابی کراتی نین

نمونه خون گرفته شده از سیاهرگ بازو یا نمونه ادرار ۲۴ ساعته.
در صورتی که تست های اوره خون و کراتی نین غیرطبیعی ارزیابی شوند، از هر دو نمونه استفاده می شود تا مراحل پیشرفت نارسایی کلیه و یا تاثیر دارو درمانی تجویز شده ارزیابی شود.
سئوالاتی که معمولاً در رابطه با کراتی نین مطرح می شود، عبارتند از:

آیا ورزش بر سطوح کراتی نین تاثیر می گذارد؟

به طورمعمول، ورزش ملایم بر سطوح کراتی نین اثر می گذارد و وقتی شما مرتب ورزش می کنید و توده عضلانی شما شکل می گیرد، حتماً سطح کراتی نین مقدار کمی افزایش می یابد، اما هیچ موقع به سطح غیرعادی نمی رسد.

رژیم غذایی چه تاثیری بر روی کراتی نین می گذارد؟

به طور کلی سطوح کراتی نین در رژیم نرمال ثابت است، ولی ممکن است در افرادی که رژیم پر گوشت وپر پروتئین مصرف می کنند، حدود ۱۰ الی ۳۰ درصد بالاتر باشد.

کراتین چیست؟ آیا اگرمکمل کراتین مصرف کنم، سطح کراتی نین خون من بالا می رود؟

کراتین ترکیبی است که ابتدا در کبد ساخته شده و سپس به ماهیچه منتقل می شود و به عنوان منبع انرژی ماهیچه مورد استفاده قرار می گیرد. در ابتدا در ماهیچه قسمتی از کراتین همزمان به کراتی نین تبدیل می شود. میزان هر دو (کراتین و کراتی نین) بستگی به توده عضلانی دارد، بنابراین در مردان میزان آن بیشتر از زنان است. امروزه کراتین به عنوان مکمل در بازار یافت می شود که اگر کسی آن را مصرف کند، میزان کراتی نین خون او نیز کمی افزایش می یابد، بنابراین در صورت مصرف مکمل کراتین حتماً مساله را با پزشک درمیان بگذارید.

آیا سطوح کراتی نین با سن تغییر می کند؟

سطح کراتی نین به دو عامل توده ماهیچه و عملکرد کلیه بستگی دارد. وقتی سن فرد بالا می رود، توده ماهیچه ای کاهش می یابد، اما کلیه نیز تمایل به کم کاری دارد ودرنتیجه درمیزان نهایی کراتی نین تغییری حاصل نمی شود.

آیا افزایش کراتینین سرم حتما دلالت بر نارسایی کلیه دارد؟

خیر.همانطور که ذکر شد، کراتینین عمدتا در عضلات ساخته می شود و قدرت کلیه ها را در دفع آن نیز تقریبا ثابت است، لذا در افرادیکه بسیار عضلانی هستند (نظیر ورزشکاران)، افرادیکه یک کلیه دارند، در موارد کمبود شدید مایعات بدن و نیز بعضی از اختلالات خونی (که در آن گلبول های قرمز به مقدار زیادی تخریب شده و از بین می روند) مقدار کراتینین سرم بیش از محدوده طبیعی ذکر شده خواهد بود. در این موارد کراتینین سرم به بیش از ۲-۲٫۵ mg/dl نخواهد رسید.

آیا ممکن است فردی دچار نارسایی کلیه شده باشد ولی کراتینین خون وی همچنان در محدوده ی طبیعی باشد؟

بلی.اصولا زمانی مقدار کراتینین سرم به بیش از حد طبیعی خواهد رسید که بیشتر از ۵۰% فعالیت و یا ساختمان کلیه ها از بین رفته باشد، لذا در مراحل اولیه و درجات خفیف نارسایی کلیه ممکن است کراتینین سرم همچنان در محدوده ی طبیعی باشد و فقط مقدار آن از سطح اولیه کمی بالاتر رود (مثلا از ۰٫۴ mg/dl به ۱ mg/dl برسد).

به همین دلیل متخصصین کلیه توصیه می کنند که برای اطمینان پیدا کردن از سلامت کلیه ها (در افرادیکه شک به بیماری یا اختلال کلیوی وجود دارد)، آزمایش اندازه گیری کراتینین ادرار ۲۴ ساعته به عمل آید.

راهکارهایی برای کاهش کراتینین و اوره خون

رژیم غذایی

کراتین به دو علت داخلی و خارجی در خون به وجود می آید علت داخلی این است که کراتینین ماده دفعی فعالیت ماهیچه ای است که در بدن به وجود می آید و علت خارجی این که بسته به میزان پروتئینی که با خوردن غذا جذب بدن می شود، کراتینین افزایش می یابد.

بنابراین گیاه خواری می تواند به کاهش کراتینین کمک کند. خوردن گوشت قرمز گاو، گوسفند،حبوبات، نمک و هر خوراکی که پروتئین بالایی دارد، برای افراد کراتینین بالا، مضر است. در ضمن گیاه خواری به کاهش خطر ابتلا به دیابت و پر فشاری خون کمک می کند. می دانید که دیابت و پرفشاری خون هر دو در وخیم تر کردن بیماری های کلیه موثرند.

در ضمن این بیماران سعی کنند تا حد امکان مصرف داروهای مسکن را کاهش دهند.

کاهش مصرف نمک

اگر بیمار تنها سطح کراتینین خون او بالا باشد ولی فشار خون و التهاب و ورم کلیه نداشته باشد، بایستی مصرف نمک را در رژیم غذایی خود کم کنند. اما اگر هم بیماری ورم و هم فشار خون دارد به طور سختگیرانه ای مصرف نمک را یا حذف و یا بسیار محدود کند.

افزایش مصرف ویتامین

افرادی که کراتینین بالا دارند باید از غذاهایی که غنی از ویتامین A، B2 و C باشد بیشتر مصرف کنند.

موز کمتر بخورید

موز منبع خوب پتاسیم است. زمانی که کلیه صدمه می بیند، پتاسیم اضافی به طور کامل از بدن خارج نمی شود و فرد در معرض افزایش خطر پتاسیم در خون قرار می گیرند. علایم افزایش بیش از حد سطح پتاسیم در بدن شامل حالت تهوع و نبض ضعیف و در موارد شدیدتر سبب مشکلات قلبی می شود. پس بیمارانی که کراتینین بالا دارند موز کمتری میل کنند.

چای برگ گزنه

خوردن روزانه یک تا دو فنجان چای گزنه به کاهش سطح کراتینین و بهتر کردن عملکرد کلیه موثر است.

به کمک دستکش چند ساقه گیاه گزنه که حاوی تعدادی برگ است را جدا کنید. آن ها را بشویید. هر چند ساقه را با کش یا نخ به یکدیگر متصل کنید و از طناب یا بند لباس آویزان کنید تا خشک شود سپس برگ های خشک شده را آسیاب کرده و در شیشه ای نگهداری کنید.

طرز تهیه چای برگ گزنه

چند برگ تازه گزنه و یا یک تا دو قاشق برگ خشک و آسیاب شده را در دو لیوان آب جوش بریزید و اجازه دهید به مدت ۵ تا ۱۵ بجوشد. سپس نوش جان کنید.