معماری
ذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذ

کراتین فسفوکیناز (CPK)

ذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذذ

این آنزیم بنام کراتین فسفوکیناز (CPK) نیز نامیده می شود واکنش زیر توسط این آنزیم کاتالیز می شود. ADP + کراتین فسفات + کراتین این آنزیم از راههای مختلفی اندازه گیری می شود. بطور مثال محصول واکنشی ADP را می توان در واکنش آنزیمی پیروات کیناز که در آن محصول واکنش «پیروات» آزاد می گردد وارد نمود پیروات خود نیز قادرست به کمک آنزیم لاکتات دی هیدروژناز LDH به لاکتات تبدیل گردد در این واکنش کوآنزیم NADH به NAD+ تبدیل می گردد و از طریق تغییر جذب نوری در ۳۴۰ نانومتر که طول موج مناسب برای اندازه گیری NADH است فعالیت آنزیم کراتین کیناز اندازه گیری می شود.

این آنزیم به مقدار فراوان در قلب و عضلات و در مغز وجود دارد و به شکل دیمر می باشد و از دو نوع پلی پپتید بنامهای B,M و یا مخلوطی از این دو تشکیل شده است و بنابراین سه نوع ایزوآنزیم بوجود می آید که بنامهای MM, MB, BB نامیده می شود، نوع BB این آنزیم در مغز و همچنین در بافتهای عصبی تیروئید و کلیه و امعاء وجود دارد. نوع MB آن در عضله قلب و دیافراگم موجود است و درعضلات مخطط یافت نمی شود نوع ایزوزیم MM در قلب و عضلات مخطط موجود است. در آزمایش الکتروفورز ایزوزیم BB بیشترین حرکت را به سوی قطب آند دارد ایزوزیم BB بطور طبیعی در پلاسما موجود نیست.
فعالیت ایزوآنزیم MB در پلاسما دلیل بر وقوع انفارکتوس میوکارد است. در حالیکه ایزوزیم MM به مقدار زیاد در تباهی سلولهای عضلانی در پلاسما وارد می شود. در این مورد آنزیم آلدولاز که بنام فروکتوز ۱ و ۶- دی فسفات آلدولاز نامیده می شود نیز افزایش می یابد.
———————————————-
کراتین فسفوکیناز(CPK)
مترادف : CK ، CPK ، کراتین کیناز
توصیف : CPK یک آنزیم داخل سلولی است که غلظت آن در عضله اسکلتی ، میوکارد و مغز بالا است و آسیب به هریک از این بافتها باعث افزایش سطح سرمی CPK می شود . سه ایزوفرم وجود دارد که منشأ بافتی CPK سرم را مشخص میکند : MM (عضله اسکلتی ) ، MB ( میوکارد) و BB (مغز) .
روش اندازه گیری CPK : آنالیز CPK به دو صورت می تواند صورت گیرد که یا بخشی از یک مجموعه تست های شیمیایی می باشد یا اینکه جداگانه اندازه گیری شود .
سرم باید در یک لوله plain red-top جمع آوری می شود .همولیز نباید رخ دهد . تعیین سطح CK باید قبل از انجام اعمال تهاجمی مثل الکترومیوگرافی (EMG) و بیوپسی عضله صورت گیرد .
موارد افزایش CK : درا کثر بیماران مبتلا به پلی میوزیت و درماتومیوزیت سطوح بالای CK وجود دارد (مگر اینکه تابلوی بالینی بیماری واضح نباشد یعنی مثلاً وقتی مریض با درد سینه و ضعف اندامها مراجعه می کند ). تعیین الگوی ایزوآنزیمی لازم نیست . اگرچه افزایش MM معمولاً در میوزیت دیده می شود سطوح بالای MB ممکن است بخاطر آسیب های التهابی به عضله یا رژنراسیون عضله باشد . اگر کراتین کیناز در آغاز میوزیت بالا برود، اندازه گیری های سریال و پی در پی CK می تواند معیار خوبی برای ارزیابی پاسخ به درمان باشد .
در درصد قابل توجهی از بیماران که درماتومیوزیت و پلی میوزیت فعال دارند (۳۵%) کراتین کیناز بالا نمی رود و در این موارد اندازه گیری دیگر آنزیم های ماهیچه ای نظیر آلدولاز کمک کننده است . سطوح پایین CK (گاهی پایین تر از حد نرمال ) می تواند نمایانگر یک پروگنوز ضعیف باشد بخصوص در بیمارانیکه دچار درماتومیوزیت بدنبال بدخیمی می شوند .
دلایل بالا نبودن کراتین کیناز در برخی بیماران مبتلا به پلی میوزیت و درماتومیوزیت مشخص نیست اما ممکن است بدلیل فقدان توده عضلانی یا وجود مهارکننده های در حال گردش آنزیم باشد .
دیگر دلایل بالا بودن کراتین کیناز شامل موارد زیر است: میوپاتی ناشی از الکل، میگزدم (هیپوتیروئیدی )، سندرم هایپرترمی بدخیم، دیستروفی عضلانی دوشن ، تشنج، سندرم میالژی ائوزینوفیلی ، ماههای آخر حاملگی ، همولیز متوسط تا شدید ، مصرف کوکائین ، رابدومیولیز، حوادث عروق مغزی ، آسیبهای میوکارد، کاردیوورژن، (شوک قلبی) ، تزریقات داخل عضلانی، نیز ورزش های شدید می تواننند باعث افزایش سطح CK شوند و قبل از خونگیری باید از آنها اجتناب نمود .
موارد کاهش CK:آنهایی که توده عضلانی کمی دارند ، درماتومیوزیت و پلی میوزیت شدید ، بیماریهای کبدی ناشی از الکل ، ماههای اول حاملگی ( هفته ۲۰) و آرتریت روماتوئید.
اندازه گیری CK:
CK ممکن است در تشخیص و درمان میوزیت التهابی ،دیستروفی عضلانی، بیماریهای میوکارد و رابدومیولیز کمک کننده باشد.

محدوده نرمال برای CPK وابسته به روش است ولی بطور معمول بصورت زیر است:
اطفال : ۱۴۰-۱۰ unit/L
مردان : ۱۳۰-۱۵ unit/L
زنان : ۱۲۰-۱۵ unit/L

منبع : وبلاگ بیوشیمی
مشاور و مجری الزامات آزمایشگاه مرجع سلامت

۴ دیدگاه

  1. باسلام
    پسرم 6ماه ونیمشه.درآزمایش خونش میزانcpkاون بود301
    دکترش ازماخواسته اونوپیش دکترمغزواعصاب ببریم
    می خوام بدونم این اندازه cpkچقدرمی تونه براش خطرداشته باشه
    باتشکر

    • سلام
      در مورد سوالتون ذکر چند نکته حائزه اهمیته:
      cpk چند زیر شاخه داره که باید معلوم بشه این زیر شاخه که باعث بالارفتن cpk شده قلبی هستش یا مغزی
      ازمایش شما نرمال رنجش در مورد سن نوزادتون چنده؟در توضیحات اصلی این صفحه نرمال رنج تا 140 ذکر شده
      ولی رفرنس کلی این ازمایش برای نوزادان تا 450 unit/l هستش و نوزاد شما کاملا طبیعی و بدون مشکله.ببینید کیتی که ازمایشگاه مصرف کرده برای کودک شما نرمال رنجش رو در جواب ازمایشتون ذکر کرده یا نه ،اگه رنجش رو ذکر نکرده با ازمایشگاه تماس گرفته و درخواست رنج نرمال برای محدوده سنی نوزادتون رو بکنید.

  2. با عرض سلام و خسته نباشید من دوره بدنسازی رفتم الان همچیم تو ازمایش خوبه از لحاظه کبد و کلیه ولیcpk من 764 میخواستم بدونم راه کم کردنش چی هست و یا خطر ناک هست یا نه

    • معمولا تست هایی که بعد از ورزش شدید و سنگین همچون cpk بالا میرن یه مدت طول میکشه مقدارش بیاد پائین،به طور طبیعی پائین میاد و احتیاجی به دارو نداره،چون این نوع ckp قلبی نیست و از سلولهای عضله ترشح شده.نگران کننده نیست و پس از مدتی که بدن با ورزش وفق پیدا کرد پائین و به حد نرمال برمیگرده

پاسخ دهید