معماری
کراس مچ

کراس مچ

کراس مچ

 

آزمایش کراس مچ ماژور Major cross match

آزمایش کراس مچ ماژور که کراس مچ مستقیم یا Forward نیز نامیده می شود قسمت اصلی آزمون سازگاری را تشکیل می دهد و به دو منظور اصلی نیز انجام می شود :

۱ـ پیشگیری از واکنش های ایمونولوژیک نامطلوب

۲ـ حداکثر بهره گیری بیمار از خون تجویز شــده

عوارض ترانسفوزیون نامتجانس ، با علائم بالینی بارز و مشخص در حین یا متعاقب تجویز خون ناسازگار پدیدار شده و علائم آشکار همولیز ( انهدام سریع گلبولهای قرمز ) را بهمراه دارد و در موارد خفیف تر تخریب گلبولهای قرمز بتدریج و یا بصورت دیررس صورت می گیرد و با کاهش اعمال حیاتی آنها همراه می باشد ، در این آزمایش سرم فرد گیرنده خون را با گلبولهای قرمز فرد دهنده مجاور کرده و واکنشهای آنرا بررسی می کنند ، در این روش آلوآنتی بادی های موجود در سرم بیمار ( نسبت به گلبولهای قرمز دهنده ) مشخص می شوند .

روش :

۱- سه عدد لوله را به صورت IDC , Alb , RTعلامت گذاری کنید :

· (Room Temperature) RT برای تجسس آلوآنتی بادی های سرد

· Alb (Albumin) و IDC (Indirect Coombs) برای تجسس آلوآنتی بادی های گرم

۲- داخل لوله RT ، یک قطره سرم بیمار بریزید

داخل لوله Alb ، ۲ قطره سرم بیمار بریزید

داخل لوله IDC ، ۳ قطره سرم بیمار بریزید

( کلیه لوله ها را از نظر ریختن سرم بیمار کنترل کنید)

۳- در هر یک از لوله ها یک قطره از سوسپانسیون ۳ تا ۵ درصد گلبول قرمز دهنده بریزید .

( کلیه لوله ها را از نظر ریختن گلبولهای قرمز کنترل کنید )

۴- لوله RT را یک ساعت در حرارت اتاق قرار دهید . لوله IDC را یک ساعت در بن ماری با دمای ۳۷ درجه سانتی گراد قرار دهید .

۵- لوله Alb را به مدت یک ساعت در بن ماری ۳۷ درجه سانتی گراد قرار دهید ، پس از گذشت نیم ساعت از کنار لوله به آرامی یک قطره آلبومین گاوی ۲۲درصد اضافه کنید (بدون مخلوط کردن)

۶- پس از اتمام یک ساعت لوله های RT و Alb را به آرامی تکان داده و از نظر همولیز یا آگلوتیناسیون بررسی کنید .

۷- پس از طی زمان مذکور لوله IDC را از بن ماری بیرون آورده و ۳ بار با سرم فیزیولوژی شستشو داده ، پس از آخرین شستشو و خالی کردن سرم فیزیولوژی لوله IDC را روی یک دستمال برگردانید تا تمام سرم خارج شود و گلبولهای قرمز کاملاً خشک شوند .

۸- در مرحله آخر یک قطره آنتی هیومن گلبولین داخل لوله IDC ریخته و کاملاً مخلوط کنید ، سپس لوله IDC را بمدت ۳۰ ثانیه در سروفیوژ سانتریفوژ کنید .

۹- لوله IDC را از سانتریفوژ خارج کنید و به آرامی تکان دهید لوله را در مقابل روشنایی از نظر آگلوتیناسیون بررسی کنید . در همه موارد ، نتایج منفی باید از نظر میکروسکوپی چک شوند .

نکته : برای تأیید نتیجه منفی لوله IDC می توان از گلبول قرمز حساس شده استفاده نمود به این ترتیب که یک قطره گلبول قرمز حساس شده را به لوله IDC اضافه کرده ، پس از ۳۰ ثانیه سانتریفوژ آگلوتیناسیون را قرائت کنید واکنش مثبت با گلبولهای قرمز حساس شده نتیجه منفی لوله IDC را تأیید می کند در غیر اینصورت نتیجه منفی لوله IDC اعتبار نداشته و تکرار آزمایش الزامی است .

آزمایش کراس مچ ماژور تفسیر

RT Alb IDC

ـ ـ ـ این خون برای بیمار سازگار می باشد .

+ ـ ـ بیمار دارای آنتی بادی سرد می باشد .

ـ + + بیمار دارای آنتی بادی گرم می باشد .

آنتی بادی های سرد در دمای ۴ درجه سانتی گراد دارای بیشترین شدت آگلوتیناسیون (۴+) می باشند و در دمای اتاق یا حتی ۳۰ درجه سانتی گراد گلبول های قرمز را با شدت کمتری آگلوتینه می کنند .

آنتی بادی های گرم در در دمای ۳۷ درجه سانتی گراد واکنش (۴+) را نشان می دهند .

همزمان با آزمایش کراس مچ ، آزمایشات Auto control و (Ab Screening) نیز انجام می شود که در ادامه شرح داده شده اند .

آزمایش Auto Control

در آزمون سازگاری به عنوان کنترل از گلبولهای قرمز و سرم بیمار استفاده می شود که همزمان با آزمایش اصلی و نیز همراه با آزمونهای غربالگری آنتی بادی اصلی و نیز همراه با آزمونهای غربالگری آنتی بادی انجام می شود ، استفاده از اتو کنترل نشان خواهد داد که آیا آنتی بادی موجود در سرم بیمار بر علیه سلولهای خود اوست و یا بر ضد سلولهای تزریق شده می باشد .

اتو آنتی بادی ها دو نوع هستند : سرد و گرم که نوع گرم آن اهمیت بالینی بیشتری داشته و اکثراً برعلیه آنتی ژنهای سیستم Rh ایجاد می شوند .

روش انجام آزمایش اتوکنترل نیز مشابه Cross Match است با این تفاوت که به جای گلبولهای قرمز دهنده از گلبول خود بیمار استفاده می شود . سرم بیمار را با گلبولهای خودی در شرایط مختلف IDC , Alb , RT مجاور کرده و نتایج را قرائت می کنیم .

درصورت مثبت بودن اتوکنترل باید از خونی جهت تزریق استفاده کرد که نسبت به اتوکنترل ضعیف تر بوده و یا معادل آن باشند .

با اینکه از انتقال خون به بیماران مبتلا به WAIHA (Warm Auto immune Hemolytic Anemia) تا حد امکان اجتناب می شود ، اما می توان از خونی که دارای کمترین ناسازگاری ( نسبت به اتوکنترل ) باشد جهت انتقال به بیماران دارای اتوآنتی بادی با ویژگی نامشخص ، استفاده نمود.

غربالگری یا آشکارسازی آنتی بادی (Ab Screening) یا (O Cell)

در این آزمایش از معرف Ocell برای تجسس آنتی بادی نامنظم استفاده می شود . معرف OCell از گلبول قرمز O+ تهیه می شود و دارای اکثر آنتی ژنهای مهم و شناخته شده است .

سلولهای معرف OCell را می توان به صورت جداگانه ( حداقل گلبولهای قرمز یک فرد ) با گروه خونی O+ تهیه کرد سلولهای معرف اسکرین را نباید به صورت Pooled (مخلوط چند گلبولO+) تهیه نمود زیرا باعث رقیق شدن آنتی ژنها و واکنش mixed Field می شود .

روش آزمایش مشابه آزمایش کراس مچ می باشد ولی به جای گلبول قرمز فرد دهنده از سوسپانسیون Ocell استفاده می شود .

روش :

۱- سه عدد لوله را به صورت IDC , Alb , RT علامتگذاری کنید .

۲- داخل لوله های IDC , Alb , RT به ترتیب یک ، دو و سه قطره از سرم بیمار اضافه کنید و لوله ها را از نظر ریختن سرم کنترل کنید.

۳- در هریک از لوله ها یک قطره از سوسپانسیون ۳ تا ۵ درصد گلبول O بریزید.

۴- مطابق با آنچه در آزمایش کراس مچ شرح داده شد لوله RTرا یکساعت در حرارت اتاق ، لوله IDC را یک ساعت در بن ماری ۳۷ درجه سانتی گراد و لوله Alb را یک ساعت در بن ماری ۳۷ درجه سانتی گراد قرار دهید بعداز گذشت نیم ساعت به لوله Alb یک قطره آلبومین گاوی ۲۲ درصد اضافه کنید و مجدداً نیم ساعت در بن ماری بگذارید .

۵- پس از طی زمان های ذکر شده لوله RTو Alb را بدون سانتریفوژ از نظر وجود آگلوتیناسیون بررسی کنید .

۶- لوله IDC را سه مرتبه با سرم فیزیولوژی شستشو داده و بار آخر یک قطره آنتی هیومن اضافه کرده و ۳۰ ثانیه در دور ۳۴۰۰ سانتریفوژ کنید و از نظر آگلوتیناسیون بررسی کنید .

اگر در مرحله RT واکنش مثبت مشاهده شود آلوآنتی بادی از نوع Cold Antibody بوده و اگر در مرحله Alb یا IDC واکنش آگلوتیناسیون مشاهده شود مؤید وجود Warm Antibody می باشد ، جهت تعیین هویت این آنتی بادی انجام Panel test ضروری است .

شناسایی آنتی بادی

استفاده از پانل گویچه های قرمز خون

شناسایی آنتی بادی از طریق بررسی یک پانل گسترده از گویچه های قرمز واکنشگر در مقابل سرم فرد گیرنده و با استفاده از تکنیک آنتی گلوبولین غیرمستقیم صورت می گیرد. ایمونوهماتولوژیست الگوی واکنش سرمی مثبت و منفی را با فنوتیپ آنتی ژنها مقایسه نموده و نتیجه گیری می کند. در شناسایی آنتی بادی باید از کفایت سلولهایی که دارای ترکیب آنتی ژنی متفاوت می باشند و جهت شناسایی قطعی یک آنتی بادی واحد یا ترکیبی از آنتی بادیها در سرم معینی آزمایش می شوند، مطمئن شد.

یکی از اولین گامها، رد کردن آنتی بادیهایی است که به خاطر آنها، سرم در واکنش با سلول شناخته شده از نظر حمل آنتی ژن مربوطه نارسا می باشد. بهترین کار این است که آنتی بادیها را بر اساس سلولهایی که شکل هموزیگوس یک آنتی ژن را نشان میدهند رد کنیم. در یک پانل عملی استفاده از اتوکنترل و بررسی واکنش در دمای اتاق،۰C37 و فاز آنتی گلوبولین برای ارزیابی شدت واکنشها و تعیین نوع آنتی بادی ضرورت دارد. جزئیات بیشتر در مورد پانلها در کتب رفرانس موجود است.

تفسیر کراس مچ ناسازگار :

اشکالات متعددی در جریان آزمایشات سازگاری پدید می آیند که لازم است به سرعت و دقت مورد بررسی قرار گرفته و راه حل مناسبی ارائه شود . در ذیل به شرح مهمترین موارد ناسازگاری می پردازیم :

۱ـ مثبت بودن آنتی بادی در آزمایش غربالگری ، منفی بودن اتوکنترل و مثبت بودن کراس مچ ماژور :

تفسیر معمولی در این حالت تولید آلوآنتی بادی یا مخلوطی از آلوآنتی بادی ها در گیرنده می باشد که توسط سلولهای غربالگر مشخص شده است و در گلبولهای قرمز اهداکننده آنتی ژن معادل آلوآنتی بادی ها وجود دارد . مطالعات تشخیص آنتی بادی ترجیحاً در سرم و یا پلاسمای بیمار و واحدهای انتخابی صورت می گیرد . اگر واحدهای انتخابی نیز سازگاری نشان ندهند ، پاسخ مربوطه را در حالت های بعدی ملاحظه کنید .

۲ـ منفی بودن آنتی بادی در آزمایش غربالگری ، منفی بودن اتوکنترل و مثبت بودن کراس مچ :

کراس مچ ناسازگار در این حالت ، مکرراً در سیستم ABO ملاحظه می شود. گروه بندی ABO بیمار و اهداکننده باید مورد مطالعه قرار گیرد . گروه بندی غلط ABO چه در مورد بیمار و چه در مورد اهداکننده باعث ناسازگاری ABO می شود . همچنین ممکن است ، سرم بیمار حاوی آنتی بادی های سیستم ABO نظیر آنتی A1 باشد که در غربالگری با گلبولهای قرمز (O) مشخص نشوند ولی در آزمایش با سلولهای شناخته شده A1 تشخیص داده می شوند .

حالت سوم حضور آنتی بادی های غیرفعال برعلیه A و B است که ناشی از انتقال خونهای قبلی یا درمان با گاماگلبولین تزریقی می باشد . مروری بر سابقه انتقال خون بیمار ، اطلاعات لازم در تفسیر نتایج را فراهم می کند .چنانچه سرم بیمار فقط با یکی از واحدهای اهدایی در مرحله کومبس غیر مستقیم ( IDC ) مثبت شود ، ممکن است واحدهای اهداکننده از نظر آزمون کومبس مستقیم (DAT) مثبت باشند . باید روی سلولهای اهداکننده آزمایش (DAT) انجام شود . اگر آزمایش مثبت بود ، نباید در انتقال خون از آن استفاده شود . گلبولهای قرمز اهداکننده ای که قبلاً با ایمونوگلبولین حساس شده اند در آزمایش DAT مثبت می شوند و در مرحله کومبس غیر مستقیم ( IDC ) آزمایش کراس مچ نیز با همه گیرنده ها مثبت خواهند شد .

تفسیر بعدی در مورد واحدهای اهداکننده زمانی است که آزمایش کومبس مستقیم (DAT) منفی می باشد ، وجود آلوآنتی بادی در سرم بیمار برعلیه یک آنتی ژن با شیوع کم که بر روی گلبولهای قرمز اهدایی وجود دارد ولی بر روی سلولهای غربال کننده وجود ندارد مطرح می گردد . در این صورت آزمایش تعیین هویت آنتی بادی باید با تعداد زیادی از آنتی ژن های با شیوع کم صورت گیرد .

۳ـ مثبت شدن آزمایش غربال آنتی بادی ، اتوکنترل مثبت و کراس مچ ماژور مثبت :

هنگامی که هر سه آزمایش مثبت شود باید سه احتمال را مورد مطالعه قرار داد . اولین مورد وجود اتو آنتی بادی است. به دلیل اینکه بیشتر اتوآنتی بادی ها بر علیه آنتی ژن اختصاصی با شیوع بالا می باشند، از این رو با همه سلولهای آزمایش شده واکنش می دهند . این موضوع ، هم در مورد اتوآنتی بادی های سرد ، نظیر آنتی I و هم در مورد اتو آنتی بادی گرم برعلیه آنتی ژن های سیستم Rh صادق می باشد . در این موارد برای برداشتن و حذف اتوآنتی بادی باید روش هایی را به کار برد که آلوآنتی بادی های احتمالی به واسطه واکنش های اتوآنتی بادی موجود در سرم بیمار پنهان نمانده باشد.

چنانچه بیمار به تازگی خون دریافت کرده باشد ، تفسیر دوم اینست که یک آلوآنتی بادی با گلبولهای قرمز اهداکننده واکنش داده ، در نتیجه اتوکنترل مثبت می شود ، مثبت شدن آزمایش کومبس مستقیم این نظریه را تأیید می کند که حساس شدن گلبولهای قرمز اهداکننده به واسطه وجود آنتی بادی IgG می باشد و با مطالعه تعیین هویت آنتی بادی و تعیین فنوتیپ نمونه خون تزریقی مشکل حل خواهد شد . تفسیر سوم موارد غیرطبیعی در سرم بیمار و یا مشکلات مربوط به معرف ها درخصوص واکنش های سرولوژیکی می باشد . تغییر نسبت طبیعی آلبومین و گاماگلبولین در سرم بیمار ممکن است باعث اتصال گلبولهای قرمز به یکدیگر شود که در بررسی میکروسکوپی به صورت رولو مشاهده می شود .

در این حالت ، تمام آزمایش ها از جمله اتوکنترل در دمای اتاق و مرحله ۳۷ درجه سانتی گراد ( در لولهAlb ) منظره آگلوتیناسیون را نشان می دهند . از آنجا که گلبولهای قرمز را قبل از افزودن معرف آنتی گلبولین شستشو می دهند ، تشکیل رولو روی آزمایش کومبس غیر مستقیم (IDC ) تأثیری نمی گذارد . این پدیده در بیماری هایی نظیرمیلوم مولتیپل و نفریت ها دیده می شود . درصورت اضافه کردن محلول نمکی سرم فیزیولوژی آگلوتیناسیون مربوط به رولو برطرف می شود و به این صورت می توان رولو را از آگلوتیناسیون مربوط به آنتی بادی تفکیک کرد .

برگرفته از اداره کل انتقال خون استان تهران

پاسخ دهید