معماری
شرایط آزمایش اسپرم،مقدار نرمال تعداد و حرکت اسپرم،تفسیر تست اسپرم
شرایط آزمایش اسپرم،مقدار نرمال تعداد و حرکت اسپرم،تفسیر تست اسپرم

تفسیر آزمایش اسپرم و اسپرموگرام

آزمایش اسپرم progressive,تعداد نرمال اسپرم,تفسیر آزمایش اسپرم,wbc در آزمایش اسپرم,مورفولوژی اسپرم چیست,آزمایش اسپرم در خانه,هزینه آزمایش اسپرم,آزمایش اسپرم چگونه انجام میشود؟,تغذیه مناسب برای افزایش سرعت اسپرم,درمان کندی حرکت اسپرم,افزایش تحرک اسپرم,راههای افزایش سرعت حرکت اسپرم,سرعت اسپرم چقدر باید باشد,سرعت حرکت اسپرم در رحم,برای افزایش حرکت اسپرم چه باید کرد,تعداد اسپرم برای پسر دار شدن,تعداد اسپرم نرمال,تعداد اسپرم لازم برای بارداری,حداقل تعداد اسپرم برای باروری,آنالیز آزمایش اسپرم,مقدار آب منی مرد,سرعت اسپرم مردان,تعداد اسپرم نرمال چقدر است,آزمایش اسپرم در خانه,هزینه آزمایش اسپرم,آزمایش اسپرم چگونه انجام میشود؟,اسپرموگرام,آزمایش اسپرم با آب,مورفولوژی اسپرم چیست,تفسیر آزمایش اسپرم,rbc در آزمایش اسپرم

همه موارد بالا توضیح داده خواهد شد.
شاید کمتر کسی باشد که درباره اسپرموگرام یا آزمایش تجزیه منی چیزی نشنیده باشد. معمولا این آزمایش در ۲ مورد انجام می‌شود؛ یکی برای تشخیص طبیعی یا غیرطبیعی بودن وضعیت باروری و دوم در همسرانی که برای فرزنددار شدن مشکل دارند.

نتایج این آزمایش نشان‌دهنده مواردی است که اهمیت بسیاری در تعیین قدرت باروری مردان دارد و برخلاف اینکه عامه مردم تصور می‌کنند صرفا تعداد اسپرم بیانگر چگونگی باروری مرد است، باید گفت درحقیقت کیفیت حرکت اسپرم و تعداد آن با شکل طبیعی اهمیت بیشتری دارد.
اسپرموگرام چگونه طبیعی یا غیرطبیعی بودن وضعیت باروری مردان را مشخص می‌کند؟
یکی از کاربردهای آزمایش تجزیه منی، تعیین وضعیت باروری در مردان است.علاوه بر این، همسرانی که برای فرزنددار شدن مشکل دارند و با شکایت ناباروری به پزشک مراجعه می‌کنند، می‌توانند از این آزمایش برای بررسی چگونگی باروری مرد استفاده کنند که البته به اشتباه از آن به عنوان آزمایش «تجزیه اسپرم» یاد می‌شود.

درحالی که فقط حدود یک درصد حجم مایع منی را اسپرم‌ها تشکیل می‌دهند و بقیه شامل موادی برای تغذیه، افزودن به قدرت باروری اسپرم و ایجاد محیط مناسب برای ذخیره اسپرم هستند.
کمی در این‌باره توضیح می‌دهید؟
برخلاف تصور بیشتر مردم، مایع منی را بیضه‌ها ترشح نمی‌کنند، بلکه ۶۰ درصد آن را پروستات و ۴۰ درصد بقیه را کیسه‌های منوی می‌سازند. بیضه‌ها از طریق لوله‌های اسپرم‌بر که در اصطلاح واز گفته می‌شود، اسپرم را به مایع منی اضافه می‌کنند.

مایع منی حاوی اسپرم، در کیسه‌های منی ذخیره و هنگام انزال از طریق مجرای ادرار خارج می‌شود. اگر آزمایش تجزیه منی به درستی انجام و تفسیر نشود، پزشک و بیمار دچار گمراهی خواهند شد.

در آزمایش تجزیه منی، تعداد اسپرم، اسپرم‌های متحرک، اسپرم‌های با حرکت پیشرونده، اسپرم‌های بدون حرکت، تعداد اسپرم‌های با شکل طبیعی و همچنین حجم و رنگ مایع منی، قوام یا غلظت مایع منی و مدت زمانی که مایع منی آبکی می‌شود، pH مایع منی و تعداد گلبول‌های سفید گزارش می‌شوند.

هر یک از این موارد اهمیت بسیاری در قدرت باروری مرد دارند و در صورتی که هر یک از آنها طبیعی یا غیرطبیعی باشند، برای تفسیر تفسیر از معیارهای سازمان بهداشت جهانی استفاده می‌شود.
معیارهای سازمان بهداشت جهانی چیست؟
در علم پزشکی برای طبیعی بودن و غیرطبیعی بودن هر پارامتری از استانداردها استفاده می‌شود. سازمان بهداشت جهانی برای یک آزمایش تجزیه منی که طبیعی تلقی شود، معیارهایی را قرار داده که پزشک با استفاده از این معیارها نتیجه آزمایش تجزیه منی را تفسیر می‌کند و می‌گوید آزمایش طبیعی یا غیرطبیعی است. یکی از معیارهای مهم در آزمایش تجزیه منی، قوام یا غلظت مایع منی است که در باروری اهمیت دارد.
اگر غلظت مایع منی طبیعی نباشد چه مشکلی ایجاد می‌شود؟
اگر در مردی تعداد، حرکت و شکل اسپرم‌ها طبیعی ولی غلظت مایع منی غیرطبیعی باشد، می‌تواند باعث ایجاد مشکل در باروری شود. مایع منی هنگام انزال به حالت «لخته» است سپس تحت تاثیر آنزیم‌هایی، ظرف معمولا نیم ساعت از حالت لخته بودن خارج می‌شود که در اصطلاح به آن «آبکی» شدن می‌گویند.

اگر مایع منی نتواند از حالت لخته خارج شود، به اصطلاح دارای غلظت بالاست و درصورتی که به حالت لخته باقی بماند، حالت سیال بودن خود را از دست می‌دهد، بنابراین نمی‌تواند به طرف دهانه رحم و داخل آن حرکت کند و همین مساله در باروری مشکل ایجاد می‌کند.
چه عواملی باعث افزایش غلظت مایع منی می‌شوند؟
دانستن اینکه چه عواملی باعث افزایش غلظت مایع منی می‌شوند، از این نظر اهمیت دارد که با رعایت آنها می‌توان تا حدودی مشکل را حل کرد، ولی از نظر علم پزشکی علت اصلی، فقدان آنزیمی است که باعث آبکی شدن مایع منی می‌شود.

پروستات آنزیمی به نام آنتی‌ژن اختصاصی پروستات ترشح می‌کند که این آنزیم باعث آبکی شدن مایع منی یا تغییر آن از حالت لخته می‌شود. اگر پروستات دچار تورم و التهاب شود، ترشح این ماده و در نتیجه آبکی شدن مایع منی با مشکل مواجه می‌شود.
برای حل این مشکل چه باید کرد؟
معمولا به مردانی که دچار غلظت مایع منی هستند، برای کاهش غلظت و افزایش حالت سیالیت، توصیه می‌شود مایعات زیادی بنوشند و به داروهایی که مصرف می‌کنند، دقت کنند چراکه مصرف برخی داروها و حتی عفونت مایع منی باعث افزایش غلظت آن می‌شود.

بنابراین درمان مناسب عفونت به رفع مشکل کمک می‌کند. با توجه به اینکه از دیگر علل مهم افزایش غلظت مایع منی، عفونت پروستات، یا پروستاتیت است و وجود باکتری در پروستات باعث عفونت پروستات و عفونت مایع منی می‌شود، مردان ناباروری که برای مشکلشان علتی پیدا نکرده‌اند (حتی در صورت آزمایش تجزیه منی سالم و طبیعی) باید حتما از نظر وجود عفونت پروستات بررسی شوند.
درضمن، مصرف برخی مواد مدر مثل قهوه، الکل و سودا باعث افزایش حجم ادرار و کاهش آب بدن می‌شود بنابراین مردانی که دارای غلظت بالای مایع منی هستند باید به این نکته توجه کنند و فراموش نکنند مصرف موادی مانند ویتامین E، گای فنزین و استیل‌سیستئین نیز می‌تواند غلظت مایع منی را کاهش دهد.
آیا انجامش شرایط خاصی دارد؟
برخلاف اینکه در جامعه ما بلافاصله بعد از اینکه زن و شوهری در باروری دچار مشکل می‌شوند، از خانم می‌خواهند آزمایش بدهد، توصیه می‌شود در مرحله اول مرد با انجام این آزمایش بررسی شود و برای انجام آن باید حداقل ٣ روز و حداکثر ۵ روز از آخرین انزال در آقایان گذشته باشد.
نحوه انجام این آزمایش چگونه است و نتیجه چه زمانی مشخص خواهد شد؟
این آزمایش را می‌توان هم در آزمایشگاه و هم خانه انجام داد، اما ظرف یک ساعت باید نمونه به آزمایشگاه رسانده شود تا بلافاصله بررسی‌های لازم انجام بگیرد.

در گذشته نمونه آزمایش را تکنیسین به صورت دستی بررسی می‌کرد ولی امروزه این روش منسوخ شده و در حال حاضر نتیجه آزمایش تجزیه منی، به کمک نرم‌افزارهایی که در آزمایشگاه‌ها موجود است، براساس معیارهای سازمان بهداشت جهانی اعلام می‌شود. خوشبختانه هزینه آزمایش بسیار پایین است و طی یک ساعت نتیجه آزمایش مشخص خواهد شد.
در حالت طبیعی، مایع منی باید چگونه باشد؟
مایع منی، مایعی چسبناک، کشدار، کدر، سفید یا خاکستری و دارای بوی تندی است که بلافاصله بعد از انزال لخته می‌شود و در دمای ۳۷درجه سانتی‌گراد در عرض ۴۵-۵ دقیقه دوباره به حالت شفاف و مایع درخواهد آمد.

در یک نمونه طبیعی، مایع شدن یا لیکوفیکیشن، ظرف ۳۰ دقیقه کامل می‌شود. بعد از مایع شدن کامل، تمام نمونه به‌وسیله پی‌پت یا سرنگ به لوله آزمایش منتقل و در این زمان حجم مایع منی اندازه‌گیری می‌شود که به‌طور طبیعی بین ۱/۵ تا ۵ میلی‌لیتر است و حتما باید در اسپرموگرام قید شود.

 

تفسیر آزمایش اسپرم

آزمایش مایع منی (Semen Analysis Test) میزان اسپرم تولید شده توسط مرد را اندازه گیری میکند. همچنین در این آزمایش تعداد و کیفیت اسپرم نیز قابل بررسی است. آزمایش آنالیز مایع منی یا آزمایش آنالیز اسپرم معمولا یکی از نخستین تستهایی است که کمک میکند تا مشکلات ناباروری در مردان تشخیص داده شود. به طور کلی مشکلات مربوط به مایع منی و اسپرم، در میان یک سوم از زوجهایی که به ناباروری مبتلا هستند مشاهده میشود. مواردی که در آزمایش مایع منی اندازه گیری و آنالیز میشوند به قرار زیر میباشند:

حجم: اندازه گیری مقدار منی خارج شده در هر انزال.
زمان مایع شدن: منی پس از خروج از بدن مرد حالت ژل مانند دارد و به طور معمول پس از حدود ۲۰ دقیقه از حالت ژل به حالت مایع تغییر حالت میدهد. زمان مایع شدن، مدت زمان تبدیل منی از حالت ژل به مایع را اندازه گیری میکند.
شمارش اسپرم: شمارش مقدار و تعداد اسپرمها در هر میلی لیتر از منی در هر انزال.
شکل اسپرم: مقدار اسپرم هایی که شکل طبیعی دارند را به درصد بیان میکند.
تحرک اسپرم: این تست درصد اسپرم هایی را که میتوانند رو به جلو حرکت کنند را اندازه گیری میکند.
pH: این تست میزان اسیدی بودن (pH پایین) و یا فلیایی بودن (pH بالا) منی را اندازه گیری میکند.
شمارش گلبولهای سفید: به طور طبیعی نباید گلبول سفید در منی حضور داشته باشد.
میزان قند: اندازه گیری میزان قند موجود در منی (فروکتوز) را نشان میدهد. فروکتوز، قندی است که انرژی لازم برای فعالیت اسپرم را فراهم میکند.

ساختار میکروسکوپی اسپرم

چرا آزمایش آنالیز منی (اسپرم) انجام میشود؟

آزمایش مایع منی به چند منظور میتواند مورد استفاده قرار گیرد:

بررسی مشکلات تولیدمثلی در مردان و علل ناباروری زوج ها.
بررسی موفقیت آمیز بودن یا نبودن عمل وازکتومی.
بررسی موفقیت آمیز بودن یا نبودن عمل بازگشت از وازکتومی.

برای آزمایش اسپرم چه نکاتی باید رعایت شوند؟

برای این که آزمایش اسپرم در بهترین شرایط انجام شود باید از هرگونه رابطه ی جنسی طی ۲ تا ۵ روز قبل از آزمایش خودداری شود. این مساله کمک میکند تا شمارش اسپرم در بالاترین حالت ممکن انجام شود و نتیجه ی آزمایش قابل اعتمادتر باشد. همچنین بهتر است در صورت امکان، یک تا دو هفته قبل از آزمایش اسپرم رابطه ی جنسی داشته باشید. اگر برای مدت طولانی قبل از آزمایش، فعالیت جنسی نداشته باشید امکان کم بودن اسپرمهای فعال در آزمایش وجود دارد.

بنابراین پیشنهاد میشود حدود ۵ تا ۷ روز قبل از انجام آزمایش رابطه ی جنسی داشته باشید و پس از آن تا زمان آزمایش نزدیکی انجام نشود تا نتیجه ی آزمایش قابل اعتماد باشد.

همچنین در صورتی که یکی از شرایط زیر را داشته باشید احتمالا از انجام آزمایش برای شما خودداری میشود و یا نتیجه ی آزمایش قابل اعتماد نخواهد بود:

مصرف داروهایی نظیر سایمتیدین، هورمونهای مردانه و زنانه (تستوسترون و استروژن)، سولفاسالازین، نیتروفورانتوئین و برخی دیگر از داروهای شیمیایی.
مصرف کافئین، الکل، کوکائین، ماریجوآنا یا تنباکو
مصرف داروهای گیاهی
سرد شدن نمونه منی. سرد شدن باعث کاهش حرکت اسپرم ها میشود و میتواند دقت آزمایش را کاهش دهد.
قرار گرفتن در معرض اشعه اکس، رادیوتراپی و مواد شیمیایی نظیر حشره کش ها و یا استفاده از کاندوم های محتوی مواد تاخیری و کشنده ی اسپرم و یا گرمای زیاد.

تفسیر آزمایش منی و اسپرم

همانطور که گفته شد، آزمایش آنالیز منی میزان تولید منی و اسپرم را در مردان اندازه گیری میکند و همچنین کیفیت و کمیت اسپرم ها را مشخص میسازد. معمولا نتیجه ی آزمایش منی طی یک روز آماده میشود. در زیر نتایج نرمال آزمایش منی را به همراه توضیحات مشاهده میکنید.
توجه داشته باشید که این اعداد ممکن است در هر آزمایشگاه بر اساس استاندارهای تست انجام شده در آن آزمایشگاه متفاوت باشند.

حجم مایع منی

میزان طبیعی آزمایش حدودا ۲ تا ۵ میلی لیتر در هر انزال است و میزان کمتر و یا بیشتر از مقدار طبیعی غیرطبیعی تلقی میشود و میتواند عامل ناباروری باشد.

زمان تبدیل شدن به مایع

به طور طبیعی حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پس از انزال یا نمونه گیری، منی به حالت مایع تبدیل میشود و طولانی شدن زمان بیش از حد مذکور غیرطبیعی است و میتواند نشان دهنده ی وجود عفونت باشد.

شمارش اسپرم

به طور معمول در هر انزال باید بیش از ۲۰ میلیون اسپرماتوزوآ در هر میلی لیتر از منی حضور داشته باشد که کمتر بودن میزان اسپرم از مقدار طبیعی معمولا به معنای ناباروری است. ولی کمتر بودن اسپرم از این مقدار، همیشه به معنای ناباروری و عدم امکان پدر شدن فرد نیست. چنانچه مشاهده شده است که مردانی با تعداد اسپرم کمتر از ۱ میلیون، پدر شده اند. میزان طبیعی برای شمارش اسپرم در افرادی که عمل وازکتومی داشته اند ۰ (صفر) است.
شکل اسپرم (مورفولوژی)

به طور طبیعی باید حداقل ۳۰% از اسپرم ها شکلی طبیعی داشته باشند. غیرطبیعی بودن شکل اسپرم میتواند حالات مختلفی داشته باشد. ممکن است اسپرم ۲ سر و یا ۲ دم داشته باشد، سر باریک باشد و یا گردتر از حالت طبیعی باشد. اسپرم غیرطبیعی قادر به حرکت کردن به شکل درست نیست و یا نمیتواند به داخل تخمک نفوذ کند. البته در هر نمونه منی سالم، تعدادی اسپرم ناسالم دیده خواهند شد ولی درصد بالای اسپرم ناسالم نسبت به اسپرم سالم شرایط پدر شدن را برای فرد سخت تر میکند.

مقایسه شکل اسپرم طبیعی با اسپرمهای غیرطبیعی

تحرک اسپرم

به طور نرمال حدود ۵۰% از اسپرم ها باید پس از گذشت ۱ ساعت حرکت رو به جلو داشته باشند. برای اینکه اسپرم بتواند از محیط موکوسی سرویکس عبور کند باید قابلیت حرکت رو به جلو یا شنا کردن داشته باشد. در صورتی که درصد بالایی از اسپرمها نتوانند به درستی حرکت کنند، فرد برای پدر شدن با مشکل مواجه است.
pH منی

محدوده ی طبیعی برای pH مایع منی چیزی در حدود ۷٫۱ (هفت و یک دهم) تا ۸٫۰ (هشت) است. بالاتر یا پایین تر بودن pH منی از این محدوده میتواند باعث کشته شدن اسپرم شود و یا بر نحوه ی حرکت کردن آنها تاثیر سو داشته باشد.
شمارش گلبولهای سفید (WBC)

به طور طبیعی نباید هیچ گلبول سفید و یا باکتری در مایع منی وجود داشته باشد. حضور باکتری و یا تعداد زیادی از گلبولهای سفید خون میتواند از علائم وجود عفونت باشد.

برخی از شرایط خاص نیز میتوانند با کاهش تعداد اسپرم ارتباط داشته باشند. این شرایط و بیماریها شامل موارد زیر میباشند:

عفونت بیضه
واریکوسل
سندرم Klinefelter
پرتو درمانی بیضه ها
بیماریهایی که باعث آتروفی بیضه ها میشوند.

در نهایت اگر تعداد اسپرم کم باشد و یا درصد بالایی از آنها غیرطبیعی باشند، نیاز به انجام تستهای تکمیلی برای تایید است. این تستها شامل اندازه گیری سطوح هورمونی نظیر تستوسترون، هورمون LH، FSH یا پرولاکتین است. در برخی موارد ممکن است نمونه برداری کوچک (بایوپسی) از بافت بیضه نیاز باشد.