معماری

کنترل کیفی و کالیبراسیون دستگاه سانتریفیوژ آزمایشگاهی

سانتریفیوژ­ها توسط نیروی گریز از مرکز باعث جداسازی مواد معلق در مایعات و همچنین جداسازی مایعات متفاوت با چگالی­های متفاوت از هم می­شوند. این مایعات می­تواند شامل، مایعات بدن (خون، سرم، ادرار)، معرف­های تجاری و یا ترکیبی از این دو به همراه دو ماده افزودنی دیگر باشد. سه طبقه­بندی کلی برای سانتریفیوژها وجود دارد: کم سرعت (کمتر یا مساوی ۶۰۰۰ دور بر دقیقه)، پر سرعت (۶۰۰۰ تا ۲۵۰۰۰ دور بر دقیقه) و فوق سریع (۲۵۰۰۰ تا ۱۱۰۰۰۰ دور بر دقیقه).

سانتریفیوژهای میکروهماتوکریت، سانتریفیوژهای تخصصی هستند که برای تعیین حجم صحیح بسته‌های سلول‌های گلبول قرمز، استفاده می شوند. سرعت این سانتریفیوژها ۷۰۰۰rpm تا ۱۵۰۰۰rpm است.

بررسی و کنترل کیفی  دستگاه سانترفیوژ را باید در سه بخش تقسیم کرد:

  • تست­های کیفیت و ظاهر دستگاه
  • تست­های کمیت و پارامترهای دستگاه
  • تست ایمنی الکتریکی دستگاه

در جدول زیر دور­های زمانی برای کنترل کیفی بخش­ها وپارامترهای دستگاه مطابق با استاندارد­ها، ،ورده شده است.

 جدول ۱: الزامات نگهداشت سانتریفیوژها

نوع سانتریفیوژ نوع ارزیابی دوره زمانی بازرسی (ماه) آیین‌نامه/سازمان‌های استاندارد
آزمایشگاه عمومی سرعت ۵ FDA
زمان‌سنج، سرعت ۳ AABB, CAP
عملکرد قفل داخلی تعیین توسط سازنده CAP
هماتوکریت کالیبراسیون ۱۲ AABB, FDA
زمان‌سنج ۳ AABB, FDA
جداساز سلولی زمان‌سنج، سرعت ۳ AABB, CAP

 

 

  • بررسی کیفیت و ظاهر دستگاه

قبل از هر چیز باید مطئن شویدکه نحوه کارکرد دستگاه، اهمیت هر کنترل  و نشانگر و آلارم­های دستگاه را به خوبی متوجه شده و تسلط کافی جهت کار با دستگاه پیدا کرده­اید .

بررسی کنترل کیفی و تست ظاهر دستگاه شامل چک کردن بدنه، شاسی­ها­ی دستگاه وتمام اتصلاات آن، عدم آسیب­دیدگی دو شاخه­ها و کابل برق دستگاه ، چک کردن تمام سوییچ­ها، دکمه و نمایشگرهای دستگاه، ظاهر موتور و آب­بندی واشرها و بررسی سیگنال­ها، آلارم­های هشدار دهنده و در پایان قفل وترمزهای دستگاه می توان اشاره کرد که متناسب با چک کردن هر کدام از بخش­ها  چک لیست­های مربوطه را باید پر نمود.

 

۲-بررسی  کمیت و پارامترهای دستگاه

 ۲-۱ -صحت دما ( در مورد سانترفیوژهای یخچال دار)

با استفاده از یک دماسنج الکترونیکی دمای سانتریفیوژهای یخچال­دار را چک می­کنید. نحوه آزمون بدین صورت است که ابتدا پروب دماسنج الکترونیکی را نزدیک حسگر کنترل دما، درون کاسه سانتریفیوژ قرار داده. حال درب سانتریفوژ را بسته و اطراف ترمومتر را به خوبی درزبندی می­نمایید حال زمان چرخش روتور و سرعت و دما را روی سانتریفیوژ تنظیم نموده و سانتریفیوژ را راه­اندازی نمایید. وقتی سانتریفیوژ به سرعت تنظیمی و پایداری دمایی رسید، دمای نشانگر دستگاه سانتریفیوژ را با دماسنج الکترونیکی در حال استفاده، مقایسه کنید. اختلاف بین دو دمای اندازه گیری شده نباید از ۳± درجه سانتیگراد تجاوز کند.

  ۲-۲-صحت  زمان سنج

نحوۀ آزمون بدین صورت است که زمان سنج سانتریفیوژ را با یک کرنومتر کالیبره چک می­کنیم که این مقدار نباید از %۱۰± تجاوز کند. با توجه به برخی الزامات، ممکن است این مقدار نیاز به ثبت شدن در برچسب بازرسی داشته باشد.

۲-۳- صحت تنظیمات سرعت دستگاه

نحوۀ کنترل کیفی  بدین صورت است که ابتدا مقدار بار نامی و سرعتی که سانتریفیوژ در آن به کار گرفته می­شود را مشخص کرده، یک تکه از نوار نوری سرعت سنج را به وسط روتور چسبانده، سانتریفیوژ را به ترتیب روی دو یا سه سرعت مختلف تنظیم کرده و راه­اندازی می­کنید.

وقتی سرعت سانتریفیوژ به حالت پایدار رسید، سرعت سنج نوری را مقابل دریچه چشمی شیشه­ای روی درب سانتریفوژ قرار داده و مقدار سرعت را اندازه می­گیرید. اختلاف بین سرعت نشان داده شده روی نشانگر سانتریفیوژ با سرعت نشان داده شده روی سرعت سنج نباید بیشتر از %۱۰±  باشد.

گر سانتریفیوژ دارای پوشش مات است، برای اطلاع از چگونگی اندازه­گیری سرعت به دفترچه راهنمای ارائه شده توسط سازنده، رجوع کنید. (نکته: در اکثر سانتریفیوژهایی که دارای پوشش مات می­باشند، می­توانید از یک سرعت سنج نوع ارتعاشی [Vibrating reed-Type] استفاده کنید.)

۳-تست های ایمنی الکتریکی

یکی از اتفاقاتی که ممکن است در بعضی از سانترفیوژها اتفاق بیافتد ایجاد جریان نشتی در آن، اتصال کابل برق به بدنه و برق­دار شدن آن می­باشد لذا باید بعضی از پارامترها را اندازه­گیری کرد که نیازمند تجهیزات خاص اندازه­گیری الکتریکی از قبیل آنالایزر ایمنی الکتریکی و مولتی مترهای دقیق می­باشد.

۳-۱ بررسی امپدانس اتصال حفاظتی برای دستگاه­های متصل به پریز برق

امپدانس بین ترمینال هادی حفاظتی و هر قسمت قابل دسترس که به عنوان اتصال حفاظتی مشخص شده است نباید از ۰٫۱Ω تجاوز کند. اگر دستگاه دارای کابل تغذیه جدا نشدنی است، امپدانس بین پین هادی حفاظتی در کابل برق و هر قسمت قابل دسترس که به عنوان اتصال حفاظتی مشخص شده است نباید از ۰٫۲Ω بیشتر شود.

 ۳-۲- اندازه ­گیری ولتاژ قسمت­های قابل دسترس

برای اطمینان از اینکه قسمت­های قابل دسترس بصورت خطرناک برقدار نمی­شوند، ولتاژ را (با استفاده مولتی­متری که قابلیت قرائت مقدار موثر (rms) را دارد)، بین یک قسمت­ قابل دسترس و زمین آزمون مرجع و یا ولتاژ را بین دو قسمت قابل دسترس اندازه­گیری­کنید.

توجه: درصورتیکه جریان­های اندازه­گیری شده در حد مجاز باشند، اما ولتاژ قسمت­های قابل دسترس از حد مجاز بیشتر شوند، دستگاه در تست­های بررسی ایمنی الکتریکی غیر قابل قبول خواهد شد.

 

روش انجام آزمون:

مولتیمتر را روشن کنید و دو پروب COM و V آن را وصل نمایید و دو سر دیگر آن را به قسمت­های فلزی قابل دسترس (برای قسمت­های غیر فلزی از فویل توضیح داده شده استفاده نمایید) دستگاه وصل نمایید و مقدار ولتاژ قسمت­های قابل دسترس را بصورت rms بخوانید.

 

اندازه گیری ولتاژ قسمت های قابل دسترس کاربر
اندازه گیری ولتاژ شرایط عادی شرایط تک اشکالی
حد مجاز ۳۳ ۵۵

 در پایان باید متذکر شد با توجه به حساسیت و ریسک­پذیر بودن دستگاه سانتریفیوژ، کنترل کیفی و کالیبراسیون آن را باید شرکتهاتی دارای مجوز از مراجع ذیربط سپرد تا علاوه بر چک کردن دستگاه با تجهیزات مناسب  مستندات، مربوط به آن تحویل گرفته  و دستگاه  نیز لیبل گذاری گردد.

پاسخ دهید