معماری
آزمایش خون برای سالمندان

افراد مسن چه آزمایش هایی بدهند؟

آزمایش خون برای سالمندان،افراد مسن و پیر چه نوع آزمایشاتی بدهند؟

با افزایش سن احتمال ابتلا به بیماری زیاد می‌شود و بهترین راه برای ارتقای سلامت آنها و افزایش طول عمرشان این است که بیماری‌هایشان در مراحل اولیه شناسایی و درمان شوند، بنابراین سالمندان به آزمایش‌های دوره‌ای نیاز دارند که بر اساس تشخیص پزشک باید هر یک را به موقع انجام دهند. آزمایش‌های دوره‎ای در هر کشور با توجه به بار بیماری‌ها و اولویت‌های سیستم بهداشتی تعیین می‌شود. آزمایش‌های درخواستی در خانم‌ها و آقایان متفاوت است. آزمایش‌هایی که در بیشتر کشورها مورد قبول و توافق جمعی هستند، از این قرارند:
۱) اندازه‌گیری قندخون ناشتا و هموگلوبین A1C:
این آزمایش برای تشخیص زودتر بیماری قند یا دیابت به‌کار می‌رود. به‌طور کلی آزمایش قندخون ناشتا در افراد بالای ۴۰ سال توصیه می‌شود. سن انجام آزمایش در افرادی که عامل‌های خطر را دارند باید زودتر از ۴۰ سال یا با تناوب بیشتر در نظر گرفته شود. عوامل خطر برای بیماری دیابت، داشتن اقوام درجه یک مبتلا به دیابت، سن بالای ۴۰ سال، چاقی، سابقه دیابت بارداری، نشانگان تخمدان پلی‌کیستیک، سابقه اختلال قندخون ناشتا یا اختلال تحمل گلوکز، وجود عوارض دیابت، بعضی از بیماری‌ها و استفاده از برخی از داروهاست.
آزمایش دیگری که برای تشخیص زودرس بیماری دیابت بسیار کمک‌کننده است، اندازه‌گیری یک نوع هموگلوبین به نام هموگلوبین A1C است که متوسطی از میزان قندخون طی ۲ تا ۳ ماه اخیر را نشان می‌دهد. با افزایش قندخون، قند اضافی با هموگلوبین در خون که مسئول حمل اکسیژن است واکنش می‌دهد و این نوع هموگلوبین را تولید می‌کند که قابل اندازه‌گیری در خون است و به‌عنوان شاخصی از میزان قندخون به‌کار می‌رود. در افراد بدون علامت که عامل خطر بیماری قندخون را دارند، انجام این آزمایش هر ۱ تا ۳ سال توصیه می‌شود.
۲) اندازه‌گیری چربی خون
اندازه‌گیری انواع چربی‌ خون برای تشخیص میزان انواع کلسترول (خوب و بد) و تری‌گلیسرید است که از عوامل بسیار مهم خطر برای بیماری‌های قلبی است. این آزمایش در خانم‌ها پس از ۵۰ سالگی یا پس از یائسگی و در صورت وجود عوامل خطر حتی زودتر و در آقایان بعد از ۴۰ سالگی و گاهی زودتر، باز هم در صورت وجود عوامل خطر انجام می‌شود. در مورد انجام دوره‌ای این آزمایش، نظرهای مختلفی وجود دارد اما حداقل هر ۵ سال یکبار باید انجام شود. سیگار کشیدن، سن، فشارخون بالا، سابقه بیماری‌های قلبی در فرد و خانواده و بیماری قند جزو عوامل خطری هستند که حتما باید مدنظر قرار‌گیرند.
۳) آزمایش غربالگری وجود خون مخفی در مدفوع
این آزمایش برای تشخیص زودرس بیماری‌های روده‌ای کاربرد دارد و با وجود ساده و کم‌هزینه بودن اطلاعات مفیدی در اختیار پزشک می‌گذارد. بیماری‌های روده‌ای با افزایش سن شیوع بالایی پیدا می‌کنند و اغلب وقتی علامت‌دار می‌شوند که بیماری در مراحل پیشرفته قرار دارد، بنابراین تشخیص زودرس آنها اهمیت دارد. در صورت وجود خون مخفی در مدفوع، به آزمایش‌های تکمیلی برای بررسی علت نیازمندیم. از آنجا که قدرت تشخیصی این آزمایش محدود است، توصیه می‌شود کنار آن، افراد بالای ۵۰ سال هر ۳ سال یکبار، سیگموییدوسکوپی یا بررسی قسمت‌های انتهایی لوله گوارش را هم انجام دهند.
۴) سنجش تراکم استخوان
این آزمایش برای بررسی سلامت استخوان‌ها در افراد میانسال انجام می‌شود. افرادی که عوامل خطر شامل دیابت نوع۱، پرکاری تیرویید کنترل‌نشده، یائسگی زودرس، سوءتغذیه یا سوءجذب، اختلالات غدد داخلی مانند پاراتیرویید یا فوق‌‌کلیه، مشکلات کبدی یا ریوی یا التهابی دارند، باید قبل از ۶۵ سالگی یا خیلی زودتر تست سنجش تراکم استخوان انجام دهند.
۵) اندازه‌گیری آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (برای آقایان)
انجام این آزمایش برای غربالگری سرطان پروستات در مردان بالای ۵۰ سال، هر ۲ تا ۴ سال یکبار توصیه می‌شود. سرطان پروستات نیز از بیماری‌هایی است که در صورت تشخیص زودرس قابل‌درمان است اما در مراحل پیشرفته خطر بسیار بیشتری برای فرد همراه خواهد داشت. کنار انجام آزمایش، معاینه مرتب توسط پزشک نیز از اهمیت تشخیصی برخوردار است. مقدار این آنتی‌ژن بر اساس سن و شرایط بیمار متفاوت است و تفسیر آزمایش با توجه به شرایط بیمار توسط پزشک معالج انجام می‌شود.
۶) پاپ‌اسمیر (برای خانم‌ها)
همه زنانی که ازدواج کرده‌اند، باید تست پاپ‌اسمیر را انجام دهند. انجام پاپ‌اسمیر هر ۳سال یکبار، آن هم در صورتی که جواب آزمایش طبیعی باشد، توصیه می‌شود. در خانم‌های بالای۷۰ سال اگر موردی در آزمایش دیده نشود، بعد از ۳ بار آزمایش طی ۱۰ سال دیگر لزومی به ادامه انجام آزمایش نیست. پاپ‌اسمیر یکی از آزمایش‌های مهم در تشخیص سرطان‌های دهانه رحم است.
۷) ماموگرافی (برای خانم‌ها)
این آزمایش یک نوع تصویر‌برداری است که برای تشخیص زودرس سرطان پستان به‌کار می‌رود. انجام ماموگرافی در خانم‌های ۵۰ تا ۷۵ سال هر ۲ تا ۳ سال یکبار توصیه می‌شود. بدیهی است آزمایش‌های ذکرشده بر‌اساس شواهد علمی موجود همگانی است و همه سالمندان باید این آزمایش‌ها را انجام دهند. البته بر اساس شرایط خطر، عوامل ارثی و محیطی و علائم و نشانه‌های مختلف ممکن است، آزمایش‌های دیگری نیاز باشد که پزشک معالج بیمار را در جریان آن قرار خواهد داد. سالمندان عزیز باید همه توصیه‌ها و آزمایش‌های درخواستی را جدی بگیرند و حتما آنها را انجام دهند.
با افزایش سن احتمال ابتلا به بیماری زیاد می‌شود و بهترین راه برای ارتقای سلامت آنها و افزایش طول عمرشان این است که بیماری‌هایشان با آزمایش‌های غربالگری در مراحل اولیه شناسایی و درمان شوند