توصیه‌های طبی در هوای آلوده و داغ

مهم‌ترین مشکلی که در شرایط جوی بسیار گرم می‌تواند برای افرادی که در مناطق گرمسیری مثل اهواز زندگی می‌کنند، ایجاد شود، گرمازدگی است. ضمن اینکه هوای شرجی مشکل گرما‌زدگی را تشدید می‌کند. علاوه بر این، در حال حاضر بحث ریزگردها در شهرهای مرزی مثل اهواز دیده می‌شود که می‌تواند بیماری‌های تنفسی و قلبی- عروقی را تشدید کند، بنابراین توصیه می‌شود اگر افراد کار ضروری ندارند در چنین شرایط جوی‌ای از منزل خارج نشوند. گرما‌زدگی یک فوریت پزشکی است. اولین کاری که باید انجام دهید این است که فردی که دچار گرما‌زدگی شده از محیط گرم دور و به محیط خنک منتقل کنید. لباس‌های او را دربیاورید و اگر دسترسی به آب خنک دارید، او را در آب سرد قرار دهید.

می‌توانید یک حوله خنک و مرطوب دور بدنش بپیچید تا تبادل دما در بدنش انجام بگیرد و دمای بدن پایین بیاید. اگر آب مورد نیاز در اختیار ندارید، سر و صورت، زیر بغل و کشاله‌های ران فرد گرما‌زده را مرطوب کنید و شستشو دهید تا دمای بدن کاهش پیدا کند. فرد را در برابر هوای سرد مثل کولر و پنکه قرار دهید. در نظر داشته باشد، یکی از علائم گرما‌زدگی، تعریق فراوان و افت فشار است، بنابراین سعی کنید پاهای فرد را بالاتر از سطح بدن قرار دهید تا جریان خون به سلول‌های مغزی بیشتر شود.

اگر بیمار هوشیار است و مشکل بلع ندارد، به او مایعات خنک فراوان بدهید و اگر هوشیاری ندارد، به هیچ‌وجه به او چیزی نخورانید. چون یکی از علائم گرمازدگی تهوع و استفراغ است و اگر هوشیار نباشد، مشکل دوچندان می‌شود. برخی افراد برای اینکه دمای بدن بیمار دچار گرمازدگی را پایین بیاورند به او استامینوفن می‌دهند. این کار اصلا توصیه نمی‌شود و کمکی به بیمار گرمازده نمی‌کند چون مکانیسم ایجاد تب در بدن کاملا با گرما‌زدگی تفاوت می‌کند بنابراین استامینوفن و بروفن در چنین شرایطی کمکی به پایین آوردن دمای بدن نمی‌کند.
زمانی که با اقدامات انجام‌شده دمای بدن فرد پایین آمد و تا حدودی رو به راه شد، حتما با همکاران اورژانس 115 تماس بگیرید تا بیمار به بیمارستان منتقل شود. در بیمارستان آزمایش‌هایی از بیمار گرفته می‌شود تا میزان سدیم، پتاسیم و املاح بدن او بررسی ‌شود. با توجه به نیاز ممکن است بیمار سرم‌درمانی ‌شود، در غیر این صورت ممکن است دچار تشنج شود.

از سوی دیگر، با توجه به گرمای بی‌سابقه در شهر اهواز و شهرهای مجاور آن، برای اینکه افراد دچار گرما‌زدگی نشوند، بهتر است در ساعات اوج گرما (10 صبح تا 4 یا 5 بعدازظهر) که شدت گرما افزایش پیدا می‌کند از منزل خارج نشوند، به‌ویژه سالمندان و افرادی که بیماری قلبی و تنفسی دارند یا افراد دچار اختلالات متابولیک، تیروئید و بیماری اعصاب که باید دارو مصرف کنند، نباید از منزل خارج شوند. چون خود داروها بیشتر افراد را در معرض گرما‌زدگی قرار می‌دهند بنابراین چنین افرادی باید سعی کنند در ساعات اوج گرما از منزل خارج نشوند.

کودکان نیز جزو افراد آسیب‌پذیر در این شرایط بحرانی هستند چون سطح بدنشان کوتاه‌تر است و زودتر گرمازده می‌شوند. اگر کودکان مجبور شدند از منزل خارج شوند حتما با خود بطری آب همراه داشته باشند و مرتب آب بنوشند تا آبی که از طریق تعریق زیاد از بدنشان دفع می‌شود، جایگزین شود. حتما از لباس‌های نخی روشن استفاده کنند و از مسیر‌هایی که سایه و کمتر در معرض آفتاب مستقیم است، تردد داشته باشند.

یک پارچه نم‌دار روی سر خود بیندازند تا تبادل گرما انجام بگیرد. معمولا در شرایطی که دمای هوا به این شکل بالا می‌رود، مسوولان استانی ساعات کار را کاهش می‌دهند تا آسیب کمتری به مردم وارد شود. زمانی که شرایط جوی به این شکل گرم و آلوده است، توصیه ما این است که مردم نوشیدنی‌های مختلف بنوشند و نباید منتظر باشند که احساس تشنگی کنند و بعد آب بنوشند، بلکه باید مرتب مایعات بنوشند و بهترین مایعات نیز آب است.

اگر دچار بیماری خاصی نیستند، مایعاتی که سدیم و پتاسیم داشته باشد یا شربت و آبمیوه مصرف کنند. افرادی که بیماری خاصی دارند حتما دارو‌ها را به‌موقع مصرف کنند و در این شرایط اسپری‌های تنفسی حتما همراه داشته باشند. مواد غذایی که ویتامین‌C دارند در این شرایط خیلی کمک‌کننده‌اند و مصرف شیر و لبنیات در مناطقی که هوا آلوده است، به سلامت مردم کمک می‌کند. همچنین مصرف میوه‌هایی مثل سیب، هندوانه، طالبی و خربزه در شرایط گرما و آلودگی هوا خیلی مفید است.

سلامت
دکتر فرهاد رضوانی
رئیس اداره آموزش اورژانس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده