خود بیمار انگاری یا اختلال اضطراب بیماری (علت و درمان)

خود بیمار انگاری یا هیپوکندریا (hypochondria)، اضطراب و نگرانی شدید از داشتن یک بیماری جسمانی است. به کسانی که از این اختلال رنج می برند، خود بیمار انگار گفته می شود. امروزه برای معرفی این بیماری از اصطلاح جدیدتر «اختلال اضطراب بیمارگونه» Illness anxiety disorder یا (IAD) استفاده می شود.

مبتلایان به اختلال اضطراب بیمارگونه، به طور مداوم از اضطراب داشتن یک بیماری رنج می برند. آن ها قصد جلب توجه ندارند و نقش بازی نمی کنند، بلکه بر عکس، به طور جدی در مورد سلامتی شان نگران هستند و واقعاً بر این باورند که چیزی درباره شان درست نیست. حتی اگر پزشکان هیچ نشانه جدی از بیماری در آن ها پیدا نکنند، ایشان به این تشخیص اطمینان ندارند و با نگرانی وسواس گونه باز هم به پزشکان دیگر مراجعه می کنند تا مشکلشان تشخیص داده شود. خود بیمار انگاران، به شدت اعتقاد دارند که یک بیماری جدی زندگی آن ها را تهدید می کند.

به طورکلی، ماهیت این اختلال صرفاً یک واکنش روانی است و به وجود یا عدم وجود بیماری خاصی مربوط نمی شود. برای مثال، تصور کنید دوست شما انگشتش را بریده است. او سعی می کند برای گردآوری اطلاعات کامل دربارۀ انواع بریدگی ها و عفونت های ناشی از آن ها به سراغ اینترنت برود. اگر دوست شما فکر کند تمام نشانه های هر عفونتی که می خواند در او وجود دارد و به خاطر ترس از این موضوع، در عرض یک روز به سه پزشک متفاوت مراجعه کند، این احتمال وجود دارد که او مبتلا به اختلال اضطراب بیمارگونه باشد.

هنگامی که شما سر درد یا یک ناراحتی بدنی شدید دارید، ممکن است به جستجوی اطلاعاتی درباره علایم آن باشید تا مطمئن شوید که آیا به بیماری خاصی مبتلا هستید یا خیر. این یک رفتار طبیعی است، اما فرق شما با یک بیمار مبتلا به اختلال اضطراب بیمارگونه این است که او به طور وسواس گونه این جستجو را انجام می دهد. به طوری که این وسواس ها باعث می شود سبک زندگی او در تعارض با یک سبک زندگی سالم و طبیعی قرار گیرد.

علایم اختلال اضطراب بیمارگونه

برخی از نشانه های رایج در افراد مبتلا به اختلال اضطراب بیمارگونه عبارتند از:

مکرراً پزشکان را ملاقات می کنند. اگر یک پزشک به آن ها بگوید سالم هستند، برای اطمینان بیشتر به ملاقات چند پزشک دیگر می روند. زیرا واقعاً فکر می کنند بیمار هستند و پزشک اولی تشخیص نادرست یا ناکافی داده است.
مکرراً از پزشکان تقاضای آزمایش و عمل جراحی می کنند. حتی اگر آزمایش یا جراحی برای این بیماران با خطراتی همراه باشد، آن ها بارها و بارها این اقدامات را برای تشخیص چیزی غیرمعمول در بدنشان از پزشکان درخواست می کنند.
مکرراً در جستجوی راه هایی برای تشخیص بیماری در خود هستند. هنگامی که این بیماران یک گزارش خبری یا یک مقاله در مورد یک بیماری جدید می بینند، بلافاصله فکر می کنند که خودشان هم به آن بیماری مبتلا هستند.
درباره سلامتی خود اضطراب شدید دارند.
در آن ها علائم فیزیکی بیماری وجود ندارد یا در صورت وجود، خفیف است. اگر این افراد کوچکترین علایمی از یک بیماری هرچند خفیف داشته باشند، ترس و نگرانی شان از حالت طبیعی خارج می شود. همچنین آن ها فکر می کنند هر چیز غیرمعمولی که در بدنشان وجود دارد، نشانه یک بیماری جدی است.
عدم تمایل به حضور در محل کار یا دانشگاه به دلیل اضطراب بیش از حد از وجود احتمال بیماری دارند.
به طور مداوم در مورد مسائل مربوط به سلامتی صحبت می کنند.
ترس آن ها از وجود بیماری باید حداقل به مدت شش ماه دوام داشته باشد.
ترس آن ها از بیماری به خاطر اختلالات روانی دیگر نیست.

علل اختلال اضطراب بیمارگونه

علت شناخته ای برای این اختلال پیدا نشده است، اما عوامل خاصی ممکن است خطر ابتلا به آن را افزایش دهند که عبارت اند از:

استرس های مهم زندگی.
اعتقاد شدید به اینکه هر علامت کوچک مانند درد قفسه سینه نشانه یک بیماری جدی است.
سابقه کودک آزاری (جسمی، جنسی، عاطفی یا غفلت)
سابقه وجود بیماری در دوران کودکی
داشتن اختلالات روانی دیگر مانند افسردگی اساسی، اضطراب، اختلالات وسواسی- جبری، اختلالات سایکوتیک

درمان اختلال اضطراب بیمارگونه

برخی از درمان های رایج عبارتند از:

مشاوره. گاهی مشاوره به سادگی برای درمان ترس های ناشی از این بیماری کمک کننده است.
گروه درمانی. دراین روش بیمار با سایر افرادی که مبتلا به اختلال اضطراب بیمارگونه هستند در یک گروه قرار می گیرد تا با هم درباره تجارب و راهبردهای مدیریت این اختلال گفتگو کنند.
درمان از طریق مواجهه. در این درمان، یک متخصص سلامت روان به بیمار برای مقابله با ترس ها کمک می کند و به او آموزش هایی را جهت کاهش اضطراب و رسیدن به سطح آرامش ارائه می دهد.
دارو درمانی. داروهای ضدافسردگی و ضداضطراب ممکن است به کاهش نگرانی غیرمنطقی درباره وجود یک بیماری در فرد کمک کنند.
قطع مصرف الکل و موادمخدر.
آموزش درباره خود بیمار انگاری. آگاهی از این که تمام نگرانی ها درباره بیماری ممکن نیست معتبر باشند، می تواند به درمان این بیماری کمک کند.
ورزش. ورزش به کاهش استرس در این بیماران کمک می کند. به طور کلی، فعال بودن باعث می شود مردم احساس بهتری نسبت به سلامتی شان داشته باشند.

به طورکلی، افراد مبتلا به اختلال اضطراب بیماری ممکن است یک بار، چند بار یا به طور مداوم این اضطراب ها را در زندگی شان تجربه کنند. اولین نشانه های این بیماری، معمولاً در اوایل بزرگسالی بین 25 تا 35 سال دیده می شوند، هرچند می توانند در هر سنی اتفاق بیفتند. درواقع نشانه های این بیماری می توانند در طول زمان، سیرصعودی یا نزولی داشته باشند، اما به ندرت به طور کامل از بین می روند.

آیا می توان از ابتلا به اختلال اضطراب بیمارگونه پیشگیری کرد؟

متأسفانه هیچ روش پیشگیرانه شناخته شده ای برای این بیماری وجود ندارد. با این حال، حمایت و درک این بیماران می تواند به آن ها در مقابله با اضطراب ها و کاهش شدت علایم بیماریشان کمک کند.

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده