خانه > پزشکی و سلامت > رفراكتومتر

رفراكتومتر

رفــراكــتـــومــتـــر (Refractometer) از دو كــلــمــــه (Refract(o بــه مـعـنــی شـكـسـتــن و Meter بـه معنـی سنجش تشكيل شده است و در كل به معنی شكست سنج است.

فيزيولوژی
تعيين ميزان چربی ، قند خون ، پی بردن به ميزان اوره و پروتئين خون ، ميزان نمک موجود در آن و غلظت مايعات در بيماران از جمله مواردی است كه نـيـاز به سنجش دقيق دارد. به منظور اندازه گيری مـوارد ذكـر شـده مـی تـوان از دسـتـگـاه رفـراكتومتر استفاده كرد.

طرز کار
كاركرد و خواندن رفراكتومتر بسيار آسان است و نيازی به تجربه و مطالعه فراوان ندارد. يک يا دو قـطـره از مايع حاوی ماده حل شده در آن را روی صفحه شيشه ای حساس دستگاه ريخته ، درپوش مـحـافـظ را بـسـتـه و صفحه شيشه ای را مقابل نور مستقيم آفتاب يا نور مصنوعی قرار داده و پس از خـوانـدن از روی عـدد بـريـكس نشان داده شده به جدول بريكس (Brix) مراجعه تا ميزان درصد وجود آن مـاده در مايع مشخص شود. استفاده از جدول تـصـحيح حرارتی نيز كمک مؤثری است كه با آن می‌توان دقت آزمايش را بالا برد.

موارد کاربرد
رفراكتومتر وسيله ای آزمايشگاهی است برای تعيين ميزان ناخالصی ماده يا مواد حل شده در آب كه با روش عبور تابش نور از لايه ای از آن مايع كه ماده مـــورد نـظـــر در آن حـــل شـــده و عـبـــور انـكـســاری (شكسـت) از منشور شيشه ای به كار می رود. در علوم آزمايشگاهی امروز با استفاده از رفراكتومتر علاوه بر قند می توان چربی ، شوری ، PH آب و حتی ارزش غذايی را به دست آورد. هم‌چنين ميزان اوره و پروتئين خون ، ميزان نمک موجود در آن و غلظت مـايعـات را نيـز مـی تـوان بـا استفـاده از رفـراكتـومتر اندازه‌گيری كرد.

اجزا و قسمت‌های دستگاه
1- دو منشور: يک منشور انتشار دهنده Diffusing Prism و ديگری شكست دهنده Refracting Prism است.
2- دو لنـز: يكـی لنز تصوير و ديگری لنز n (ضريب شكست) است.
3- ترمومتر: جهت تنظيم و گزارش دما
4- پيچ: برای تنظيم تصوير

انواع رفراكتومتر
امـروزه ايـن دسـتـگـاه در چـهـار نـوع رفـراكـتومتر دسـتـی آنـالـوگ ، رفـراكـتـومـتـر رومـيزی ، رفراكتومتر دستی ديجيتال و رفراكتومتر آنلاين موجود است.

منبع: ماهنامه مهندسی پزشکی