خانه > پزشکی و سلامت > نكاتي در خصوص بهداشت محيط بيمارستان

نكاتي در خصوص بهداشت محيط بيمارستان

نكاتي در خصوص بهداشت محيط بيمارستان اصول بهداشت محيط در بيمارستان:
محيط بيمارستان نقش مهمي در ايجاد عفونت هاي بيمارستاني مرتبط بازي مي كند محيط بيمارستان
شامل اجزاء زيادي مي باشد بسياري از اين اجزاء تاثير مستقيم در عفونتهاي بيمارستاني دارند ،جهت كاهش
انتقال ميكرو ارگا نيسم ها از وسايل و محيط اطراف ، م تدهاي نظافت ، ضد عفوني و استريلي زاسيون مناسب
مورد نياز مي باشد.
سياستها وروشهاي جديد با توجه به امكانات و تسهيلات در دسترس بايد تدوين شوند.
رعايت اصول بهداشت محيط و بهسازي در بيمارستان علاوه بر كم كردن مخازن قوي ميكروارگانيسم ها، اثر
مهمي در زيبايي محيط و جلب اعتماد بيماران خواهد داشت .
نظافت محيط بيمارستان:
نظافت مرتب و روزانه بيمارستان بصورتيكه محيط تميز وعاري از گرد وغبار باشد.
%90 ميكرو ارگانيسم ها در جرم هاي قابل مشاهده وجود دارند و هدف از نظافت روزانه بيمارستان ريشه كني يا
كاهش اين جرم ها مي باشد . بايد توجه داشت در صورت عدم جرم زدايي مكانيكي دترجنت ها و مواد ضد ع فوني
كننده نمي توانند فعاليت ضد ميكروبي خود را بطور مناسب اعمال نمايد.
لازم است سياستهاي خاصي در ارتباط با بكارگيري روشهاي مناسب با فواصل زماني استاندارد جهت نظافت ديوارها
،كف پوشها، رختخوابها پرده ها ، اثاثيه ،حمامها، توالتها و كليه وسايل مورد استفاده بكار گرفته شود.
روشها بايد جهت احتمال آلودگي ومتناسب با نوع ضدعفوني اختصاصي شود . بر اين اساس بيمارستانها به چهار منطقه
تقسيم مي شوند:
مناطقي از بيمارستان ها كه تماس با بيمار ندارند ( مثل پذيرش،پاويونها وكتابخانه)، نظافت عادي توصيه : A ه? منطق
ميشود.
مكان هاي نگهداري بيماراني كه عفوني نبوده يا حساسيت بالايي ندارند،لازم است روشهايي جهت نظافت : B ه? منطق
اين مكانها به كار گرفته شود كه گرد وغبار ايجاد نكند . استفاده از جارو هاي برقي يا معمولي در اين مناطق توصيه نمي
شود. ابتدا بايد هرگونه آلودگي با خون ومايعات ديگر بدن ضدعفوني شده و سپس نظافت انجام گيرد.
٣
بخش هاي ايزوله يا بيماران عفوني شده ، نظافت با دترجنت هاي مناسب وسپس محلولهاي ضدعفوني : C منطقه
كننده لازم است .جهت جلوگيري از انتقال و انتشار عفونت هر اتاق بايد با وسايل جداگانه نظافت شود.
بيماران با حساسيت بسيار بالا ( حفاظت به صورت ايزولاسيون ) يا ساير مكانهاي محافظت شده از قبيل : D منطقه
اتاق هاي عمل، اتاق هاي زايمان ، بخش مراقبت هاي ويژه ، بخش نگهداري نوزادان نارس و بخش دياليز كه نياز به
استفاده از محلولهاي دترجنت و ضدعفوني كننده دارد، لازم است در اين مكانها از وسايل نظافت مجزا استفاده شود.
بايد روزانه نظافت گردند. D ، C ، B تمام سطوح و توالتها در مناطق
در صورت رويت آلودگي بايد محل آلوده سريعا نظافت ودر صورت نياز گندزدايي گردد.
شرايط بهداشتي بخش ها براساس آيين نامه تاسيس بيمارستانها
كف كليه قسمت ها بايستي سالم ، قابل شستشو و غيرقابل نفوذ به آب و بدون ترك خوردگي باشد . ?
محل اتصال ديوار و كف بصورت بدون زاويه بوده تا نظافت براحتي انجام پذيرد . ?
ديوار كليه قسمت ها بايستي سالم ، فاقد شكستگي و ترك خوردگي ، تميز و به رنگ روشن بوده و تا ?
1 متر قابل شستشو باشد . / ارتفاع حداقل 8
سقف در كل يه قسمتها با يستي سالم ، صاف بدون ترك خوردگي و به رنگ روشن رنگ آم ي زي شده و ?
هميشه تميز باشد.
توالت ، دستشو يي و حمام ها با يستي داراي شرا يط بهداشتي از نظر وضع يت كف و د يوارها و سقف ( كف ?
محوطه توالت و دس تشويي و حمام موزائ يك يا سنگ ي ا كاشي مخصوص و ي ا پوشش هاي مشابه و
ديوارها تا سقف كاشي كاري و سقف حمام قابل شستشو باشد ) بوده و توالت ها داراي فلاش تانك و
تهويه مناسب باشند.
در اتاق هاي ب يش از دو تخت نصب دستشو يي با اطراف كاشي كاري شده به ابعاد يك متر در يك مت ر و ?
اتصال فاضلاب آن به سيستم فاضلاب بيمارستان ضروري است.
نصب دستگيره جهت استفاده بيمار از توالت الزامي است. ?
قفل توالت و حمام بخش ها بايستي قابل باز شدن از بيرون باشد. ( با كليد مخصوص ) ?
كليه پنجره هاي باز شو اتاق بايستي مجهز به توري سيمي ضد زنگ باشد. ?
ميزان نور طبيعي و مصنوعي در اتاق هاي بستري بيمار بايد مناسب باشد. ?
كليه تختخوابها سالم و رنگ آميزي شده باشد.(تختخواب هاي استيل نيازي به رنگ آميزي ندارند.) ?
كليه وس ايل تخت ب يمار از قب يل تشك ، پت و ، بالش ، ملحفه ها و روتختي با يد بطور مرتب تعو يض گردد . ?
به نحوي كه پيوسته سالم ، تميز و عاري از آلودگي باشد.
كليه پنجره هاي مشرف به خيابان هاي پرسروصدا بايد داراي شيشه دو جداره باشد. ?
ميز مخصوص غذا و كمدها ي كنار تخت با يستي سالم و رنگ آم يزي شده و تم يز باشد و فاقد گوشه هاي ?
تيز باشند (ميزها و كمدهاي استيل نيازي به رنگ آميزي ندارند.)
اتاق ها و كليه وسايل و تجهيزات موجود در آن بطور روزانه نظافت گردد. ?
٤
به منظور ايجاد حرارت و برودت لازم در اتاق ها ترجيحاً بايستي از سيستم تهويه مطبوع استفاده و در ?
غير اين صورت حداقل از سيستم حرارت مركزي (شوفاژ) و كولر استفاده شود.
تهويه كليه اتاق ها مي بايست به نحو مناسب و بهداشتي انجام شود. ?
كليه اتاق هاي بستري مي بايست داراي زباله دان دردار ، قابل شستشو ، ضد زنگ و مجهز به كيسه زباله ?
بوده و مرتباً زباله ها تخليه و زباله دان ها شستشو و ضد عفوني شود.
از استقرار گلدان هاي خاك دار در كليه اتاق هاي بيماران خودداري گردد. ?
كف ك ليه اتاق ها و راهروها در بخش ها با يستي بطور مرتب نظافت و در صورت نياز با محلول مناسب ضد ?
عفوني گردد.
كليه توالت ها ، دستشويي ها و حمام هاي بخش ها بايستي بطور مرتب و روزانه تميز و ضدعفوني گردد. ?
شرايط بهداشتی اتاق های عمل براساس آيين نامه تاسيس بيمارستانها
اتاق هاي عمل ضمن دارا بودن شرايط بهداشتي ساير اتاق ها بايستي داراي شرايط ويژه به شرح ذيل باشد :
كف : در كليه قسمت هاي اتاق عمل بايد سالم ، بدون درز و شكاف و جنس آن به گونه اي باشد كه ?
ذرات از آن جدا و در فضا پخش نگردد و نيزغير قابل نفوذ به آب و قابل شستشو بوده و محل اتصال
كف به ديوار بدون زاويه باشد.
كف اتاق هاي عمل بايد با كفپوش فاقد خلل و فرج پوشيده شود. ?
ديوار ها : تا سقف كاشي كاري به رنگ كاملاً روشن بوده ، سالم و بدون درز و شكاف و ترك خوردگي ?
و مقاوم به مواد ضدعفوني كننده و پاك كننده باشد.
سقف : سالم ، بدون درز و شكاف و ترك خوردگي و به رنگ روشن و قابل شستشو باشد. ?
كليد و پريزهاي برق ضد جرقه و داراي اتصال زميني باشد . ?
توالت و دستشويي با شرايط بهداشتي ، به تعداد كافي در مجموعه اتاق هاي عمل قبل از اتاق رختكن ?
و خط قرمز در نظر گرفته شود.
قفسه هاي لباس اتاق عمل بايستي داراي شرايط بهداشتي بوده و براي كل پرسنل اتاق عمل مجزا ?
باشد.
هوا بطور مرتب با روش مناسب تهويه و رطوبت نسبي آن بين 60  50 درصد و دماي خشك بين ?
24  20 درجه سانتيگراد باشد.
اتاق عمل بايستي بطور مرتب و به روش مناسب ضدعفوني گردد. ?
محل رختكن جراح و كادر پرستاري و تكنسين ها ضمن برخورداري از شرايط بهداشتي و رعايت ?
موازين انطباق بايد داراي كمد لباس انفرادي و دوش نيز باشد.
وجود اتاق استريليزاسيون با دستگاه استريل كننده و با قفسه هاي مورد لزوم جهت نگهداري وسايل ?
بخش استريليزاسيون مركزي ) الزامي است. ) C.S.R رسيده از بخش
جهت نگهداري وسايل تميز كننده و تجهيزات مكانيكي نظافت و مواد پاك كننده و ضدعفوني كننده ?
بايستي اتاق مخصوص با شرايط بهداشتي در نظر گرفته شود.
٥
تبصره : وجود يك محل شستشوي مجهز به سيستم آب گرم و سرد و تسهيلاتي براي تميز كردن و ?
ضدعفوني كردن چكمه ها ، كفش ها و تي ها الزامي است .
اتاق استراحت كادر اتاق عمل بايستي در قسمت رختكن هاي محوطه اتاق عمل مستقر گردد. ?
كليه قسمت هاي محوطه اتاق هاي عمل بايستي داراي كپسول ضد حريق بوده و در محل مناسب ?
نصب شود. همچنين در صورت امكان در كليه اتاق هاي بستري ، اتاق هاي عمل، آزمايشگاه ها و سالن
نصب گردد. ( Smoke Detector) هاي انتظار دستگاه مشخص كننده دود
لوازم يك بار مصرف تيز و برنده اتاق عمل از قبيل سوزن ، سرسرنگ ، تيغ و غيره بايستي در ظرف ?
مخصوص دردار و مقاوم جمع آوري و بطريق بهداشتي و علمي دفع گردد.
كليه توالت ها ، دستشويي ها و حمام هاي اتاق عمل بايستي بطور مرتب و روزانه با مواد ضدعفوني ?
كننده مناسب گندزدايي گردد.
سينك اسكراپ براي خواهران و برادران بايد جدا باشد. ?
شرايط بهداشتی بخش عفونی طبق آيين نامه تاسيس بيمارستانها
اين بخش ضمن دارا بودن شرايط بهداشتي ساير بخش ها ، بايستي داراي شرايط ذيل باشد :
بخش عفوني بايد كاملاً از ساير بخش ها مجزا باشد. ?
تهويه اين بخش بايد كاملاً مجزا از سيستم تهويه عمومي بيمارستان بوده و براساس ضوابط بهداشتي ?
باشد.
رختكن كاركنان بايد مجزا از رختكن عمومي بوده و در داخل بخش پيش بيني شود. ?
ظروف توزيع غذا در اين بخش حتي الامكان بايد يك بار مصرف باشد در غير اين صورت با ظرفشوئي ?
اتوماتيك و مستقل در داخل بخش شستشو و ضدعفوني گردد.
وسايل نظافت بخش بايد اختصاصي بوده و محل شستشو و نگهداري با شرايط بهداشتي براي آنها ?
منظور گردد.
كليه توالت ها و حمام ها و دستشويي هاي بخش عفوني بايد بطور مرتب و روزانه تميز و با يكي از مواد ?
ضدعفوني كننده مناسب گندزدائي گردد.
ساير شرايط بهداشتی طبق آيين نامه تاسيس بيمارستانها
محوطه بيمارستان و يا زايشگاه بايستي مجهز به سيستم اطفاء حريق مورد تأييد سازمان هاي ذيربط ?
باشد.
سيم كشي برق تمام قسمتهاي بيمارستان با رعايت كليه اصول فني و ايمني انجام شود. ?
حداقل عرض و طول پله ها به ترتيب 30 سانتيمتر ، 120 سانتيمتر و حداكثر ارتفاع پله ها 18 ?
سانتيمتر باشد.
بيمارستان بايستي داراي پله فرار جهت انتقال بيماران و پرسنل در مواقع اضطراري باشد. ?
پله ها و بالكن ها بايد داراي حفاظ مناسب به ارتفاع حداقل 75 سانتيمتر باشد. ?
رفع آلودگي های محيط در مراآز بهداشتي درماني و بيمارستانها
٦
پاك و تميز نمودن محيط بيمارستان يعني كف زمين ، ديوارها ، سقفها ، شيشه ها ، تختها ، روي كمدها و ساير اثاثيه
، همچنين نظافت توالتها ، حمامها و سينك بايد به طور روزانه توسط پرسنل خدمات صورت گيرد.
دستورالعمل شستشوی بخشها
سطوح مربوط به بخشهاي بيمارستان شامل كف اتاق ، ديوارها ، مبلمان و ساير وسايل كه به ظاهر تميز و
خشك مي باشند، از نظر خطر انتقال عفونت د اراي ريسك پائين مي باشند . وجود محيطي تميز و مناسب
براي اجراي استاندارها ي بهداشتي و ضد عفوني لازم بوده و باعث اطمينان خاطر بيماران و ساير پرسنل مي
گردد. سطوح و وسايل مرطوب محيط مناسب تري را براي انتقال پاتوژنهاي احتمالي و رشد ميكروارگانيسم
ها بوجود مي آورند.
محلولهاي پاك كننده و وسايلي كه جهت نظافت استفاده مي شوند ، ممكن است شديداً با باكتريها آلوده
شده باشند كه بايستي پس از اتمام نظافت سريعاً از محيط درمان بيماران و با تهيه مواد غذايي دور گرداند،
نظافت معمولي مي تواند بيشتر لوازم را بطور نسبي از خطر انتقال عفونت پاك كرده و از نظر حمل و نقل
ايمن گرداند.
مواد ضد عفوني بطور عموم ي لازم نبوده و تنها بصورت كنترل شده و تحت سياست خاصي بايستي مورد
استفاده قرار گيرند ، در صورت استفاده از مواد ضد عفوني بايستي حتماً بصورت صحيح رقيق شده و براي
هر بار استفاده بصورت تازه تهيه شده و پس از استفاده بلافاصله دور ريخته شوند.
استفاده از مواد ضد عف وني كننده ، نوع آن و دستورالعمل مربوط به رقت بايستي حتماً با هماهنگي كميته
كنترل عفونت بيمارستان صورت پذيرد.
انجام مراحل نظافت در بخشها به عهده پرسنل خدمات بوده و بايستي بر طبق برنامه مشخص كليه لوازمي
كه نياز به نظافت داشته مشخص گرديده و تناوب اين نظافت و نوع آن از نظر استفاده از مواد ضد عفوني
براي هر بخش بصورت كامل مشخص گردد . در مواردي كه خطر انتقال عفونت افزايش مي يابد از قبيل
يا وجود بيمار با خطرات بالا در بخش ، مراحل ، HBV و HIV ريختن خون يا خون آلوده به ويروس
نظافت و ضد عفوني حتماً بايستي با نظارت پرست ار مسئول بخش صورت گيرد . تنظيم برنامه نظافت هر
و ICU ، بخش بايستي با موافقت مسئول پرستاري همان بخش و در بخشهاي پر خطر از قبيل (اتاق عمل
حتماً بايستي با موافقت كميته كنترل عفونت انجام گيرد. ( CSR
آف زمين :
در رابطه با نظافت زمين ا ين نكته قابل توجه مي باشد كه ميزان انتقال عفونت با استفاده از مواد ضد
عفوني كننده بجاي مواد دترجنت تغيير قابل توجه پيدا نكرده و استفاده از مواد پاك كننده معمولي جهت
نظافت بطور طبيعي كافي بنظر مي رسد ، (طي دو ساعت پس از پاك كردن زمين با ماده گند زدا يا بدون
ماده گندزدا ميزان آلودگي باكتريال مشابه زمان قبل از پاك كردن خواهد شد ) استفاده از مواد ضد عفوني
كننده تنها جهت موارد شناخته شده و يا احتمال انتقال عفونت ( جمع آوري ترشحات عفوني آلوده به
بايستي انجام گيرد. ( HBS , HIV
يا اتاقهاي ايزوله و يا هر منطقه اي Room Clean ضد عفوني نمودن زمين و يا ساير سطوح در موارد مربوط به
كه توسط كميته كنترل عفونت تشخيص داده مي شوند، بايستي انجام گيرد . ولي به هر حال تاكيداين نكته لازم است
٧
كه خطر ابتلاء به عفونت از طريق زمين و يا ساير موارد محيطي ذكر شده پائين بوده و نظافت به تنهايي معمولاً كافي
مي باش د . در مواردي كه نظافت بصورت خشك انجام مي شود، در مجاورت بيمار و يا محلهاي تهيه غذا براي نظافت
از جاروي دستي نبايد استفاده كرد، بايستي از سيستم هاي واكيوم استفاده گرديده و قبل از هر بار استفاده كيسه داخل
دستگاه بايستي چك شده و كمتر از نصف آن پر باشد.