همه چیز درباره میکروسکوپ

میکروسکوپ – صفحه نگهدارنده نمونه

صفحه یا نگهدارنده نمونه از یک سری اجزایی ترکیب شده است که متقابلاً با هم عمل می نمایند و هدف آنها کنترل موقعیت نمونه ی زیر بررسی و مطالعه است. این صفحه قابلیت حرکت در مسیر x و y را دارد که گرداننده می تواند به وسیله تکمه های مستقل ماکرومیکرو آنرا کنترل کند. کنار این صفحه یک ابزار فنری شکل کششی وجود دارد که اجازه می دهد تا نمونه به حالت نرم حرکت کند.

صفحه گیرنده

 

 

 

 

 

 

 

در قسمت بالا صفحه ها و یا ابزارهای کنترل کننده ای نصب شده اند که این اجزا برای اسلایدهای نمونه تعبیه شده است. نگهداری این اجزا می طلبد که اجرا پاک شوند، روغن کاری گردد و به خوبی تنظیم شوند.

کندانسور

کندانسور چگونگی تمرکز بر روی نمونه زیر مشاهده و بررسی را کنترل می کند. این جزء ترکیبی از عناصر و اجزای نوری و مکانیکی می باشد. اجزای نوری عدسی ها هستند و اجزای مکانیکی اجزایی اند که چگونگی کنترل موقعیت و حالت عدسی ها و کیفیت نوری که به نمونه از طریق یک روزنه مکانیکی می رسند را بررسی می نمایند به طور معمول اصولاً اجزای کندانسور تحت تأثیر حضور گرد و خاک قرار می گیرند. این اجزاء باید همانند آینه ها و عدسی ها پاک شوند و از یک بروس نرم برای رفع گرد و خاکی که بر روی سطح می نشیند، باید استفاده گردد.

کندانسور

 

 

 

 

 

 

 

اجزای سیستم مکانیکی نیاز به تنظیم به وسیله ابزارهایی با مشخصات مخصوص به خود را دارند و هر سازنده نیز دراین خصوص طراحی خاص خود را دارد. کارهای روزمره ای که دراین خصوص انجام می گیرد برپاک کردن، تنظیم کردن و روغن کاری کردن محصولات تکیه دارد.

لامپ

لامپ یک جزء مصرف شدنی است که مدت و دوام معین و تعیین شده ای دارد پس استفاده از این قسمت باید از پیش تدبیر شود تا این اطمینان حاصل گردد که جایگزینی این جزء آیا همیشه در آزمایشگاه ها و یا موسسه هایی که این تجهیزات را نصب و برپایی می سازند، ممکن است یا خیر؟

لامپ

 

 

 

 

 

 

نصب لامپ میکروسکوپ طبق دستورالعمل کارخانه سازنده آن انجام می شود. بعضی تجهیزات مانند میکروسکوپ نوری فلوئورسانس از لامپ های مخصوصی (جیوه یا نور زنون) استفاده می کنند که نیازمند روش خاص نصب و درجه بندی بر طبق توصیه ها و سفارشات سازنده ی این اجزاء می باشند. تعیین ولتاژ یک میکروسکوپ باید مرتبط با ولتاژ تعیین شده به وسیله سازنده باشد زیرا ممکن است خطرات احتمالی که کیفیت نور را تحت تأثیر قرار می دهد رخ دهد. توجه داشته باشید بعضی میکروسکوپ ها از سیستم مبدل داخلی و یا خارجی و سیستم تنظیم کننده ولتاژ نیز استفاده می کنند.

 

سیستم نوری

این یک قسمت بنیادی در میکروسکوپ است چون اگر سیستم روشن سازی به خوبی کار نکند، میکروسکوپ قادر به کار نیست چون تنظیم شدت نور برای مشاهده نمونه ها بسیار بنیادی است. فاکتورهای زیادی می تواند بر سیستم نوری (روشنایی) تأثیرگذارد معمول ترین آن گرد و خاک و آسیب عدسی ها و آینه است. هم چنین می توان مواردی همچون نقص در ولتاژ تغذیه کننده و یا استفاده از لامپ هایی بجزاز مواردی که کارخانه ها توصیه کرده اند را نام برد. موارد نا متعارف ذکر شده تولید یک سایه کوچک در زمینه میزان دید می نمایند و سبب نارسابودن شدت نور و فقدان همجوری در سیستم روشنایی می شود.

سیستم نوری

 

 

 

 

 

 

 

 

آئینه ها


این اجزاء سطح های بازتاب کننده ای دارند که به طور مستقیم در تماس هوا اند و به زنگ زدن حساس اند. اگر تعمیر لازم باشد آینه جدا می شود و از قسمت سری دوچشمی برداشته می شود و با یک مورد جدید جایگزین می شود و در ردیف مکانی که باید باشد قرار می گیرد.

آئینه ها

 

 

 

 

 

 

 

منشورها


این اجزاء سطح های بازتاب کننده نقره اندودی دارند که در اثر گذشت زمان می توانند توانایی بازتابشان را از دست بدهند. بعضی منشورها فقط سطح بازتاب کننده ی آنها یک روکش نقره اندود دارد. بنابراین اگر آن سطح بازتاب کننده آسیب ببیند، کل منشور باید برداشته شود، یا تمیز شود یا سطح آن دوباره جلا داده شود و یا رنگ شود و در نهایت دوباره نصب شود و در ردیف سری دو چشمی قرار گیرد. نوع نگهداری و تعمیر این قسمت بسیار پیچیده است و ممکن است فقط توسط آزمایشگاه ها و یا شرکت های خاصی که این خدمات (تعمیر و نگهداری) را ارائه می دهند انجام شود. برداشت منشورها بدون آموزش و ابزارهای مناسب می تواند اثر شدیدی بر کیفیت تصویر گذارد و حتی اجزای تشکیل دهنده میکروسکوپ را بشکند.

 

مراقبتهای ماهانه


پی در پی (هرماه)

۱- ذرات گرد و خاک را از بدنه میکروسکوپ پاک کنید. از یک قطعه پارچه مرطوب به وسیله آب مقطر برای این کار استفاده نمایید.

۲- ذرات گرد و خاک را از قسمت های عدسی چشمی، شیئی و کندانسور پاک کنید و برای اینکار از یک بولب لاستیکی برای وزش و ورود هوا استفاده کنید. سپس سطح عدسی ها را به وسیله محلول پاک کننده عدسی تمیز کنید. این محلول را برای عدسی ها مستقیم به کار نبرید و از کاغذ عدسی استفاده کنید و سپس سطح آن را به آرامی با کاغذ مرطوب تمیز نمایید.

پی در پی (هر ۶ ماه)

برای کامل کردن روند پاکسازی ماهانه موارد زیر توصیه می شود:

۱- یک بررسی بصری بر روی میکروسکوپ انجام دهید و وضعیت خوب هر یک از اجزاء را چک کنید. میکروسکوپ را تمیز و در یک تنظیم خوب نگه دارید.

۲- چک کنید که وضعیت تهویه، دما و رطوبت در مکانی که میکروسکوپ نصب شده است مناسب می باشد.

۳- کیفیت سیستم الکتریکی ای که میکروسکوپ را تغذیه می کند به خوبی تست کنید. درستی و بی نقصی رابط، فیوز و لامپ تابان را بررسی کنید.

 

مراقبتهای روزانه


۱- روغن امرسیون را از کنار عدسی های شیئی x100 پاک کنید. برای این کار از کاغذ عدسی استفاده کنید . اگر استفاده از کاغذ عدسی ممکن نبود از پارچه با کیفیت نوع پزشکی استفاده کنید.

۲- نگه دارنده نمونه را پاک کنید.

۳- کندانسور را پاک نگه دارید.

۴- دستگاه کنترل کننده شدت نور را در پایین ترین وضعیت قرار دهید و سپس سیستم روشنایی را به طور کامل خاموش نمایید.

۵- میکروسکوپ را با یک روکش پلاستیکی یا پارچه ای بپوشانید. از این مطلب که میکروسکوپ در جایی با تهویه مناسب نگهداری می شود اطمینان حاصل کنید. جایی که رطوبت و دما در آنجا کنترل می شود. اگر میکروسکوپ یک جعبه مجهز شده به وسیله لامپ (برای کنترل رطوبت) دارد، میکروسکوپ را داخل جعبه قرار داده لامپ را روشن کنید و سپس جعبه را ببندید.

 

مراقبتهای ضد قارچی

 

در آب و هوای مرطوب و به طور کلی گرم میکروسکوپ ممکن است تحت تأثیر قارچ ها به خصوص بر روی سطح عدسی ها و در بین شیارهای پیچ ها و زیر نقاط حفاظت کننده رنگ شده، قرار بگیرد. اگر این تجهیزات بطور کامل حفاظت نشوند ممکن است در یک زمان کوتاه بی فایده گردد.

دستورالعمل های مراقبتی زیر در جلوگیری از رشد قارچ ها مؤثر می آید:

۱- در شب میکروسکوپ را در یک جعبه ای که به یک لامپ الکتریکی (زیر ۴۰ وات باشد) مجهز شده باشد نگهداری کنید. لامپ بید در بالای جعبه و نزدیک به صفحه ۲ چشمی میکروسکوپ نگهداری شود و در تمام طول شب روی آن روشن بماند. جعبه نیز باید چند سوراخ داشته باشد تا به هوا اجازه به گردش در آمدن را بدهد. دمای داخل جعبه نباید از ۵۰ درجه تجاوز کند تا خواص اجزای روغن کاری شده میکروسکوپ تحت تأثیر قرار نگیرد.

۲- اگر استفاده از جعبه همراه با لامپ الکتریکی ممکن نیست، به عنوان یک پیشنهاد دیگر یک عامل خشک کننده مثل ژل سیلیکون یا برنج می تواند استفاده شود.

بررسی کنید که میکروسکوپ زیر یک جعبه حفاظت کننده و یا زیر پوششی که از محصولاتی مشابه ساختار یک دستمال کاغذی (از نظر جنس و لطافت) باشد، نگهداری شود. از اینکه عامل خشک کننده در یک وضعیت مناسب باشد اطمینان حاصل کنید و اگر این مورد مناسب نبود آنرا جایگزین کنید.

۳- میکروسکوپ را به طور دوره ای تمیز کنید. اگر باید عدسی ها لمس شوند از یک دستکش لاستیکی استفاده کنید. این عمل از ایجاد هر اثر انگشت جلوگیری می کند و احتمال رشد قارچ را کاهش می دهد.

۴- اگر هیچکدام از پیشنهادهای گفته شده امکان پذیر نباشد، میکروسکوپ را در مکانی با گردش دوره ای هوا قرار دهید. زمانی که از میکروسکوپ استفاده نمی کنید می توانید آن را به مدت کوتاه زیر نور خورشید قرار دهید. این عمل رطوبت را کاهش می‌دهد و احتمال خطر رشد قارچ ها را روی سطح تجهیزات را کاهش می دهد.

۵- وجود تهویه هوا (کنترل دما و رطوبت) به گونه ای قابل توجه از رشد قارچ بر روی میکروسکوپ جلوگیری می کند. اگر سیستم تهویه هوا در مکانی که میکروسکوپ نصب شده است بطور مداوم نباشد برای کنترل رطوبت باید اقداماتی و احتیاطاتی صورت گیرد.

رفع قارچ های رشته ای

۱- میکروسکوپ را به طور پی در پی با استفاده از نکات و احتیاطات ذکر شده دراین فصل چک و تمیز نمایید و زمانی که میکروسکوپ را انبار کرده اید وضعیت رطوبت را چک کنید. اگر تهویه کافی در مکان برقرار باشد احتمال رشد قارچ بر روی میکروسکوپ را کاهش می دهد.

۲- اگر رشد قارج در محیط شناسایی گردد از پارچه ای به محلول ضدقارچ آغشته شده است استفاده نمایید (به طور معمول اتر و یا گزیلول (گزیان) ) به آرامی و با انجام حرکات گردشی سطح داخلی عدسی را تمیز نمایید. یک حرکت نوسانی نیز می توان انجام داده شود. (به سمت جلو و پشت و راست و چپ) بر روی سطح عدسی یک فشار ملایم به کار برید. اگر لازم بود این فرآیندها را با یک پارچه جدید انجام دهید.

۳- وقتی پاکسازی قارچ های رشته ای کامل شد با یک پارچه تمیز میکروسکوپ را پاک کنید.

مراقبت در هوای گرم


در آب و هوای گرم مانند آب و هوای خشک مهمترین عاملی که بر میکروسکوپ اثر می گذارد گرد و خاک است زیرا این عامل اثر مستقیم بر قسمت های مکانیکی و نوری یک میکروسکوپ می گذارد. این مشکل می تواند به وسیله اقدامات زیر حل شود:

۱- همیشه زمانی که از میکروسکوپ استفاده نمی کنید آنرا به وسیله یک روکش پلاستیکی بپوشانید.

۲- بعد از استفاده از میکروسکوپ به وسیله هواکش لاستیکی و با به جریان انداختن هوا، میکروسکوپ را تمیز کنید.

۳- عدسی ها را با استفاده از یک بروس مو تمیز کنید. اگر آلودگی و گرد و خاک به سطح قسمت های نوری چسبیده شده باشد، سعی کنید به وسیله کاغذ مخصوص عدسی آن را پاک کنید در عین حال سطح عدسی را برای جلوگیری از خراشیدگی به نرمی پاک کنید.

 

اقدامات احتیاطی

 


۱- از پاکسازی ابزارهای نوری به وسیله اتانول دوری کنید زیرا بر قسمت های نوری الکل تأثیر می گذارد. هم چنین پایه میکروسکوپ را با دی اتیل بنزن و استون هیچگاه تمیز نکنید.
۲- هیچگاه از کاغذ معمولی برای تمیزسازی عدسی استفاده نکنید زیرا سطح عدسی را می تواند بخراشد .
۳- برای جلوگیری از ایجاد اثر انگشت، هیچگاه عدسیها را با انگشتان بدون دستکش لمس نکنید.
۴- عدسی های شیئی و چشمی را هیچگاه با پارچه و کاغذ تمیز نکنید زیرا این ابزارهای نوری آسیب می بینند، این سطح ها را یک بروس مو و یا با هواکش لاستیکی تمیز کنید.

۵- از ترک میکروسکوپ بدون حفاظت قسمت سری ۲ چشمی جلوگیری کنید. یک توقف کننده بر روی آن قسمت قرار دهید تا از ورود آلودگی و ذرات به داخل قسمت ۲ چشمی جلوگیری به عمل آید.

۶- میکروسکوپ هایی که در یک جعبه نگهداری (انبار) می شوند را هیچگاه در محیط مرطوب نگذارید.

 

۷- از برخورد عدسی شیئی با اسلایدها جلوگیری کنید زیرا این عمل سبب آسیب به لام نازک و یا عدسی جلویی می شود. فاصله کانونی عدسی را به آرامی و با دقت تنظیم نمایید.

۸- صفحه مکانیکی عدسی را همیشه تمیز نگه دارید.

۹- اجزای نوری را از هم جدا نکنید زیرا سبب می شود هم ترازی عدسی به هم بخورد. سطح قسمت های نوری باید ابتدا به وسیله یک بروس مو و سپس با یک قطعه چرم (یا با کاغذ عدسی) پاک شوند.

۱۰- برای بلند کردن میکروسکوپ از هر ۲ دسته آن استفاده نمایید زیرا یک دسته از بازوی میکروسکوپ و دیگری از بدنه میکروسکوپ حفاظت می کند.

۱۱- از لمس لامپ میکروسکوپ با انگشتان دست جلوگیری کنید زیرا اثر انگشت بر روی لامپ از شدت نور لامپ می کاهد.

۱۲- به منظور طولانی کردن مدت عمر لامپ، مناسب بودن ولتاژ تغذیه را بررسی کنید. اگر زمانی این کار ممکن نبود از شدت نور کمتری برای انجام و بررسی مشاهدات استفاده کنید.

۱۳- اگر ولتاژ تغذیه میکروسکوپ مناسب نیست، آنرا به یک متعادل کننده ولتاژ وصل نمائید.

 

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده