معماری
مسمومیت

اقدامات اوليه در زمان مسمومیت

 اقدامات اوليه در زمان مسموميت

هنگامي كه با فردي روبرو مي شويد كه داراي همه يا بعضي از علائم زير باشد به وقوع مسموميت در فرد مشكوك شويد:

1-عدم هوشياري عصبي ( از خواب آلودگي تا كما و تشنج ) 2-علائم گوارشي ( مانند تهوع، استفراغ، اسهال و خونريزي هاي گوارشي) 3- درگيري سيستم اعصاب مركزي (علائمي مانند تعريق شديد پوست يا خشكي پوست، گشادي يا تنگي مردمك، تند بودن يا كند بودن يا نامنظمي ضربان قلب و تنفس و …) 4- استشمام بوهاي خاص در محل يا در فرم مسموم (مانند بوي گاز، مواد شوينده در محل و يا بوي سير گنديده در دهان فرد مسموم كه ناشي از مسموميت با سموم دفع آفات بوده يا بوي بادام تلخ در مسموميت با سيانيدها يا بوي الكل و … ) 5- تاولهاو سوختگيهاي بدون علت.

اولين اقدام در مقابله با بيمار مسموم شامل كارهاي زير است : ( ABCD )

A: بررسي بازبودن راههاي هوايي

B: بررسي كيفيت و كميت تنفس

C: بررسي ضربان قلب، فشار خون و بررسي منظم بودن ضربان قلب

D: تجويز آنتي دوت و ساير داروهاي مورد مصرف (كه در بعضي موارد اولين اقدام ضروري است)

لازم به ذكر است كه حفظ آرامش و دريافت راهنمايي از منابع معتبر مانند مركز اطلاع رساني داروها و سموم با شماره تلفن 1490 و یا شماره تلفن 82101-021   مرکز اطلاع رسانی 13 آبان تهران ( 8 صبح الی 8 شب) و شماره تلفن 55422020-021 مرکز اطلاع رسانی بیمارستان لقمان حکیم ( شبانه روزی) نیز جزء اقدامات اوليه محسوب مي شود .

اقدام بعدي پيشگيري از جذب سم در فرد مسموم مي باشد كه نحوه اقدام به نوع مسموميت بستگي دارد:

مسمومیت

1-اقدامات اوليه در مسموميت از طريق تماس پوستي:

الف – لباس فرد خارج شود ب- در مورد مسموميت با مواد خشك ( پودر مانند ) سم از سطح برداشته شود مانند گردگيري پ- شستشو 15 الي 20 دقيقه اول با آب سرد و صابون ت- شستشو با آب ولرم

ساير نكات مورد توجه:

الف- هيچگاه از محلول خنثي كننده استفاده نكنيد. ب- بهترين محلول شستشو بخصوص در سطوح مخاطي نرمال سالين مي باشد و اگر در دسترس نبود آب معمولي (PH=7) مناسب مي باشد. پ- اقدامات مربوط به گزيدگي ها در قسمت مربوطه ذكر شده است.

2- اقدامات اوليه در مسموميت هاي استنشاقي:

الف – خارج كردن مسموم از محيط ب- جلوگيري از تماس مجدد و بررسي باز بودن راههاي هوايي

نكات مورد توجه : از شايعترين مسموميت هاي استنشاقي مسموميت با گاز مونواكسيد كربن و مسموميت ناشي از مواد شوينده پاك كننده ( بدليل گاز كلرآزاد شده از آنها ) مي باشد . در اين موارد توصيه مي شود فرد مسموم را از محيط بسته خارج و به كنار پنجره يا هواي آزاد برسانيد و در موارد مسموميت خوراكي با مواد شوينده و پاك كننده بيمار را به هيچ وجه وادار به استفراغ نكنيد توصيه مي شود به منظور رقيق شدن سم در دستگاه گوارش خوراندن آب معمولي به ويژه شير در دفعات و به ميزان 50 الي 60 سي سي به فرد مسموم توصيه مي شود.

 

3- اقدامات اوليه در مسموميت از راه خوراكي: تحريك استفراغ يكي از ساده ترين و اوليه ترين راههاي آلودگي زدايي در مسموميت ها از راه خوراكي مي باشد . منتهي در موارد ذيل از القاء استفراغ جداً خودداري كنيد .

الف مسموميت با مواد اسيدي و قليايي

ب- مسموميت با مواد نفتي

پ-مسموميت در مواقعي كه مسموم هوشيار نيست يا در كما است.

ت- مسموميت با داروهاي ضد انعقاد خون يا بيماري كه مشكل انعقاد خون دارد ( بعلت خطر پارگي و خونريزي )

ث – مسموميت به همراه بلع جسم خارجي ( مانند تيغ ، اجسام برنده و …)

ج- القاء استفراغ در نوزادان زير 6 ماه بعلت اينكه رفلكس استفراغ تكامل نيافته منع مصرف دارد.

ج – القاء استفراغ در خانمهاي باردار و افراد مسن توصيه نمي شود.

ح – مسموميت با داروهاي ضد استفراغ بعلت اينكه رفلكس استفراغ مهار شده است.

خ – مسموميت خوراكي با مواد شوينده و پاك كننده.

القاء استفراغ از طريق تحريك موضعي در ناحيه دهان و حلق و يا تجويز دارو مانند شربت ايپكا صورت مي گيرد كه همانطور كه گفته شد در نوزادان زير 6 ماه تجويز ايپكا منع مصرف دارد.

از راههاي ديگر كاهش جذب سم شستشوي معده ( گاستريك لاواژ ) مي باشد كه اين اقدام معمولاً در مراكز درماني صورت مي گيرد و در موارد ذيل كاربردي ندارد:

الف – در مسموميت با نفت و مواد سوزاننده منع مصرف دارد ( البته در مورد نفت در صورت لوله گذاري داخل تراشه گاستريك لاواژ بدليل بر طرف شدن خطر آسپيراسيون امكان پذير مي باشد)

ب- مسموميت با الكل ( بعلت جذب سريع الكل )

پ – شستشوي معده براي اكثر داروها در يك ساعت اول مفيد است البته بجز بعضي داروها مانند آنتي كولينرژيك ها و مخدرها و … كه تخليه دستگاه گوارش را كند مي كنند در ساعات بعدي نيز موثر مي باشد .

ت – در موارد كاهش سطح هوشياري بعلت خطر آسپيراسيون فقط در صورت لوله گذاري داخل تراشه مي توان شستشوي معده ( گاستريك لاواژ ) را انجام داد .

از اقدامات ديگر جهت كاهش جذب سم از دستگاه گوارش تجويز جاذب ها مانند خاك رس ، پودر كلستيرامين و زغال فعال مي باشد . كه معمول ترين آنها زغال فعال بوده كه اگر در يك ساعت اول مسموميت داده شود ( البته در مواردي كه تجويز جاذب موثر باشد ) تا 60 درصد براي فرد مسموم مفيد است .

به همراه تجويز جاذب داروي مسهل نيز تجويز مي شود. اقدام ديگر جهت كاهش جذب سم شستشوي كامل دستگاه گوارش مي باشد كه موارد ي كه دارو به زغال فعال جذب نمي شود و يا دارو در روده باز مي شود coated ) Enteric ) و موارد ديگر مسموميت مورد استفاده قرار مي گيرد.

بطور كلي بهترين اقدام در زمان برخورد با مسموميت حفظ آرامش، راهنمايي خواستن از مراكز اطلاع رساني داروها و سموم و رساندن هر چه سريعتر بيمار به مراكز درماني مي باشد.

در اينجا به معرفي انواع مسموميت ها به همراه راههاي پيشگيري و اقدامات اوليه در زمان وقوع مسموميت مي پردازيم.

پاسخ دهید