معماری
اسکار

بهبود و لیزر اسکار یا جوشگاه

هر جوشگاهی را نمی‌شود لیزر کرد
دو نوع اسکار یا جوشگاه وجود دارد؛ جوشگاه هیپرتروفیک و جوشگاه کلویید. این 2 جوشگاه با هم تفاوت دارند. به‌طور خلاصه، جوشگاه هیپرترفیک بهتر از کلویید است.

جوشگاه هیپرترفیک به‌صورت زخمی به رنگ صورتی، قرمز کمرنگ یا تیره است که سطح صافی دارد و به مرور قوام آن مانند نواحی دیگر پوست می‌شود و گاهی هم کاملا محو خواهدشد ولی جوشگاه‌های کلوییدی چنین نیستند.

این نوع جوشگاه‌ها ظاهر نازیبایی دارند؛ برجسته‌اند، کناره‌های آنها نامنظم است و گاهی هم رشد فزاینده دارند و اغلب به اطراف گسترش پیدا می‌کنند. مشکل دیگری که جوشگاه‌های کلوییدی دارندو وجود خارش و سوزش در ناحیه است که فرد را وادار به خاراندن جوشگاه می‌کند. این کار باعث بزرگ‌تر شدن ناحیه جوشگاه و در اصطلاح ایجاد گوشت اضافه می‌شود.

البته خارش و سوزش در جوشگاه‌های هیپرتروفیک هم دیده می‌شود. جوشگاه‌های هیپرتروفیک مشکل زیادی برای بیماران ایجاد نمی‌کنند زیرا به مرور بسیار کمرنگ‌تر می‌شوند و گاهی هم از بین می‌روند بنابراین مردم نسبت به آن زیاد حساسیت ندارند ولی جوشگاه‌های کلوییدی مشکل‌ساز هستند، حتی اگر در معرض دید نباشند، ظاهر بدشان باعث می‌شود فرد برای رهایی از آن اقدام کند.

در این مواقع بهترین و موثرترین راه تزریق کورتون است. البته کورتون را حتما باید پزشک داخل گوشت اضافه تزریق کند و چند بار هم تکرار شود. معمولا فاصله تکرار تزریق بعدی، 1 ماه بعد است.

کورتون به‌تدریج باعث مهار سلولی به نام فیبروبلاست می‌شود. در جوشگاه‌های کلوییدی، فیبروبلاست به‌طور غیرعادی ماده پروتئینی به نام کلاژن تولید می‌کند. کلاژن اضافی به‌صورت برآمدگی در پوست بروز می‌کند که به آن گوشت اضافه می‌گویند.

کورتون فعالیت غیرعادی فیبروبلاست را کنترل می‌کند. اگر کورتون عمقی تزریق شود، ممکن است باعث ایجاد فرورفتگی در ناحیه جوشگاه شود. بسیاری از بیماران از درمان با لیزر سوال می‌کنند. این درمان نیز بسیار موثر است ولی تا زمانی که جوشگاه قرمز است زیرا برای اثربخشی لیزر باید بافت کلویید از عروق غنی باشد، در غیر این صورت لیزردرمانی نتیجه مطلوبی نخواهد داشت.

هرچه عمق زخم بیشتر، ترمیم دشوارتر
زخم‌ها در اثر عوامل مختلفی روی پوست ایجاد می‌شوند. ممکن است پوست در اثر زمین خوردن ساده، تصادف ماشین، بریدگی چاقو و شیشه، عوامل میکروبی و… زخم شود.

هر چقدر زخم‌ها با شدت بیشتری روی پوست ایجاد شوند، ترمیمشان طولانی‌تر و مشکل‌تر خواهد بود به‌طوری که گاهی پزشک اقدامات اضافی انجام خواهد داد.

زخم‌ها به 3 گروه سطحی، متوسط و عمیق تقسیم می‌شوند؛ در زخم سطحی همان‌طور که از نامش پیداست، لایه سطحی یا اپیدرم درگیر است و خیلی زود هم جوش می‌خورد و جوشگاهی هم برجای نمی‌گذارد.

در زخم‌های متوسط و عمیق لایه‌های بیشتری درگیر می‌شوند؛ یعنی 2 لایه زیر اپیدرم نیز دچار آسیب می‌شوند. تقریبا در همه این نوع زخم‌ها آثار جوشگاه را مشاهده می‌کنیم. چنین زخم‌هایی اغلب خونریزی زیادی دارند و حتما باید بخیه و پانسمان شوند. احتمال عفونت نیز در آنها بالاست و لازم است نکات بهداشتی رعایت شود.

این جوشگاه‌‌ها هم الزاما در همه افراد به یک شکل باقی نمی‌مانند زیرا باقی‌ماندن جوشگاه به عوامل متعددی مثل رنگ، سن، نژاد، خاصیت ترمیم‌کنندگی پوست، محل زخم و بیماری‌های زمینه‌ای، نحوه نگهداری از زخم و… بستگی دارد.

زخم‌هایی که روی سر و صورت ایجاد می‌شوند، قدرت ترمیمی بالایی دارند به‌خصوص اگر کنار آنها فولیکول مو نیز قرار گرفته باشد. هر چه پوست روشن‌تر باشد، قدرت ترمیمی بالاتر خواهد رفت.

جوشگاه‌ها در افرادی که پوست سبزه دارند، بیشتر و عمیق‌تر باقی می‌مانند. نوع ایجاد زخم نیز مهم است؛ یعنی احتمال اینکه زخم‌هایی که بدشکل ایجاد می‌شوند، بدشکل نیز جوش بخورند بیشتر است. هر چه عمق زخم بیشتر باشد، احتمال ایجاد جوشگاه بیشتر می‌شود ولی اگر وسعت زخم کم باشد، اثر کمتری از خود برجای می‌گذارد.

عامل مهم در ایجاد جوشگاه در جراحی
پوست انسان نقشه هندسی مشخصی دارد. اگر برش در جهت خطوط باشد، جوشگاه به حداقل مقدار خواهد رسید، مثلا اگر برش عرضی در پیشانی ایجاد شود، احتمال به جا ماندن جوشگاه بسیار اندک خواهد بود ولی اگر عمود بر خطوط طبیعی پوست باشد، حتما اسکار قابل‌توجهی باقی خواهد ماند.

عامل دوم محل زخم است. اگر در نواحی‌ای مانند قفسه سینه که پوست تحت‌فشار است، برشی ایجاد شود، مانند برش در جراحی قلب باز، جوشگاه زیادی برجای می‌گذارد. در برش‌های شکمی هم اگر برش عرضی باشد، نمود کمتری دارد ولی اگر عمودی باشد، بیشتر مشهود است. گرچه در این ناحیه پوست زیاد تحت‌فشار نیست ولی باز هم نمی‌توان پیش‌بینی کرد که در آینده فرد چه نوع جوشگاهی خواهد داشت.

نوع بخیه زدن پزشک را هم نباید از نظر دور داشت. گرچه در برش‌های جراحی پوست را از زیر با نخ‌های دیرجذب می‌دوزند تا جوشگاه زیباتری ایجاد شود ولی هر چقدر پزشک تبحر کمتری در بخیه زدن داشته باشد، جوشگاه بدشکل‌تری هم ایجاد خواهد شد.

ژنتیک افراد نیز در جوشگاه‌های بعد جراحی تاثیرگذار است. در بعضی از نژادها مانند سیاهپوستان جوشگاه بعد از عمل جراحی قابل‌توجه خواهد بود.

 

کدام روش برای کدام جوشگاه؟

استفاده از مواد آرایشی: ساده‌ترین و کم‌دردسرترین روش، استفاده از مواد آرایشی است. حتی افراد در این مواقع می‌توانند از تکنیک‌های گریم هم استفاده کنند، اما این روش برای جوشگاه‌های مسطح است و برای نوع کلوییدی تاثیر چندانی ندارد به‌خصوص اگر جوشگاه بسیار بزرگ باشد.

لیزر: روش دیگری که مردم از آن استقبال زیادی می‌کنند، استفاده از لیزر است، اما برخلاف آنچه تصور می‌شود، درمان با لیزر معمولا کامل نیست و امکان برگشتن پوست به حالت اولیه وجود ندارد. همچنین لیزر روی جوشگاه‌های قرمز تاثیرگذار است. لیزری که برای این کار استفاده می‌شود از نوع پی دی ال و لیزر فرکشنال است.

استفاده از درم ابریژن یا سایش پوست: این روش بیشتر برای جوشگاه‌های سطحی و خفیف کاربرد دارد. جوشگاه‎های سطحی شامل جوشگاه‌های ناشی از جوش‌های بلوغ، در اثر خالکوبی، بیماری آبله‌مرغان و… است. سایش پوست مراقبت خاصی نیاز ندارد. معمولا در جوشگاه‌های سطحی یک بار عمل سایش کافی است ولی در مواقعی که ضایعات عمیق و وسیع هستند، سایش باید چند بار تکرار شود.

 

لایه‌برداری: در این روش برای لایه‌برداری از مواد شیمیایی خاصی استفاده می‌شود. لایه‌برداری سطح خارجی پوست را برمی‌دارد و رنگ جوشگاه به‌تدریج به شکل قسمت‌های دیگر پوست درمی‌آید. این روش برای جوشگاه‌های بسیار سطحی و خفیف مفید است.

جراحی: جراحی برای بعضی از جوشگاه‌ها مانند جوشگاه‌های پهن و طویل کاربرد دارد. در این روش جراح گوشت اضافه را برمی‌دارد و لبه‌های 2 طرف زخم را به هم می‌رساند. البته این روش فقط برای نقاطی از بدن امکان‌پذیر است که پوست آن خاصیت ارتجاعی زیادی داشته باشد. جراحان پلاستیک معمولا به جزییات خطوط طبیعی پوست و جهت عضلات توجه زیادی می‌کنند و با ایجاد برش‌های نامنظم در جوشگاه بلند کاری می‌کنند تا خط جوشگاه باریک‌تر به نظر برسد.

ژل: یکی از کاربردهای ژل در بدن، پرکردن فرورفتگی‌هاست. همان‌طور که می‌دانید همه زخم‌ها گوشت اضافه ایجاد نمی‌کنند و جوشگاه بعضی از آنها به‌صورت تورفتگی باقی می‌ماند. در این مواقع با استفاده از ژل می‌توان ناحیه تورفته را پر کرد. پزشک میزان تزریق ژل را بر اساس میزان قوام جوشگاه تشخیص می‌دهد. این روش برای زخم‌های تورفته بسیار مفید و سریع‌الاثر است ولی ممکن است نیاز باشد تزریق ژل چند بار تکرار شود.

تزریق کورتون: این روش نیز یکی از موثرترین روش‌ها برای جوشگاه‌هایی است که به‌صورت گوشت اضافه درآمده‌اند. البته برای گوشت‌های اضافه خیلی بزرگ ممکن است کاربردی نباشد. تزریق کورتون باعث کوچک شدن گوشت اضافه می‌شود. این روش نیز شاید لازم باشد چند بار تکرار شود.

سرمادرمانی: این روش مشابه تزریق کورتون عمل می‌کند. در این روش لایه‌های فوقانی پوست منجمد می‌شود. با منجمد شدن جوشگاه در خیلی از مواقع، گوشت اضافه نیز کوچک خواهد شد.

🙎 پیوند پوست: پیوند پوست تقریبا آخرین گزینه‌ای است که جراحان از آن استفاده می‌کنند. پزشک گوشت اضافه را با وسایل ظریفی برمی‌دارد. سپس بخش سالمی از پوست را که معمولا از پشت گوش است برمی‌دارد و به ناحیه پیوند می‌زند. گرچه در همین ناحیه نیز جوشگاه باقی می‌ماند و لبه‌های پیوند را نمی‌توان کاملا محو کرد ولی شکل آن بسیار زیباتر از گوشت اضافه قبلی است.

پاسخ دهید