معماری
آمبولی

ترومبوآمبولی وریدی

خطرناک ترین مشکلی که این لخته های خون میتوانند ایجاد کنند کنده شدن آنها از داخل ورید های ساق و حرکت آنها به طرف قلب است. حرکت لخته در داخل وریدهای عمقی را ترمبوآمبولی Thromboembolism میگویند.
بعد از رسیدن این لخته ها به قلب آنها به ریه میرسند. در درون ریه اولین مانع بر سر راه این لخته ها مویرگ های ریه هستند. رسیدن لخته به وریدهای ریه را ترمبوآمبولی ریوی Pulmonary Thromboembolism میگویند.

رگ هایی که خون را به ریه میرسانند به مویرگ های بسیار ریزی تبدیل میشوند. این مویرگ ها در کنار کیسه های هوایی قرار میگیرند تا گاز کربنیک خون را به درون کیسه هوایی آزاد کرده و اکسیژن هوای درون کیسه هوایی را به خود جذب کنند. وقتی لخته ها به این مویرگ ها میرسند نمیتوانند از آنها عبور کنند و در نتیجه مسیر جریان خون در مویرگ های ریوی را مسدود میکنند.

اگر این انسداد کم و در بعضی مویرگ ها باشد مشکل خاصی ایجاد نمیشود. بدن انسان بعد از مدتی با استفاده از بعضی مواد لخته ها را حل کرده و از بین میبرد و بدین وسیله مسیر جریان خون را دوباره باز میکند. اگر انسداد مویرگ های وریدی به علت لخته زیاد و شدید باشد نه تنها خون به اندازه کافی نمیتواند اکسیژن به خودش جذب کند بلکه نمیتواند از ریه عبور کرده و به بدن برسد. انسداد مسیر جریان خون به معنای مرگ است.

پس میبینیم که در ابتدا لخته یا ترومبوز Thrombosis در ورید های ساق بوجود میاید که به آن ترومبوز عروق عمقی یا Deep vein thrombosis DVT میگویند. با حرکت لخته به سوی ریه با بیماری جدیدی مواج هستیم که به آن ترومبوآمبولی ریوی Pulmonary thromboembolism میگویند

 

ترومبوآمبولی به معنای تشکیل لخته در درون رگ خونی و سپس حرکت آن از طریق رگ به محل دیگر و مسدود کردن رگ در محل جدید است.

آمبولی

در پدیده ترمبوآمبولی انسداد رگ در بافت هدف موجب بروز اختلال در عملکرد آن میشود. شایعترین محل ایجاد لخته در رگ های خونی ساق است و شایعترین محل انسداد رگ در عروق ریوی است.

ترمبوآمبولی میتواند موجب انسداد عروق مغز، دستگاه گوارش و کلیه هم بشود. منشا لخته خون ممکن است در ورید یا شریان باشد.

درمان ترمبوآمبولی معمولا استفاده از داروهای ضد لخته است.

 

پیشگیری از ترومبوز وریدی و آمبولی چگونه است

مهمترین راه مبارزه با این عارضه اینست که از بروز آن پیشگیری کنیم. مهمترین راه های پیشگیری از این بیماری عبارتست از

  • بعد از هر شکستگی، بخصوص شکستگی های اندام تحتانی بیمار نباید مدت زیادی در رختخواب دراز بکشد. وی باید هر چه زودتر از تختخواب بلند شده و راه برود. پس شکستگی بیمار باید طوری درمان شود که بتواند هر چه زودتر از حالت درازکش و استراحت در بستر آزاد شده و راه برود. اگر به هر علتی بیمار تحت عمل جراحی قرار گرفته است باید در اولین فرصت راه اندازی شود.
  • اگر به هر علتی امکان راه اندازی زودرس بیمار وجود ندارد باید تشویق شود تا بطور مرتب و دائم زانوی خود را خم و راست کرده و مچ پای خود را بالا و پایین ببرد تا خون را در درون ورید های عمقی ساق خود به جریان بیندازد.
  • روش دیگر بستن کیسه های مخصوصی به دور ساق است که به دستگاه های مخصوصی متصل میشود. این کیسه ها مرتبا از هوا پر و خالی میشوند و موجب میگردند تا خون در درون وریدهای عمقی ساق جریان بیشتری داشته باشد.
  • در بیمارانی که پزشک معالج میداند احتمال بروز لخته در آنها زیاد است (مانند بیمارانی که دچار آسیب شدید لگن، ران یا ساق شده اند یا کسانی که تحت اعمال جراحی بزرگی در لگن یا ران یا زانو قرار خواهند گرفت، افراد مسن، افراد چاق و … ) به بیمار داروهایی میدهد تا احتمال لخته شدن خون را کاهش دهد. مهمترین این داروها وارفارین، هپارین و انوکساپارین ( کلکزان) هستند.

 

درمان ترومبوز وریدی چیست

در صورت بروز ترومبوز یا لخته در وریدهای عمقی ساق و یا بروز آمبولی ریوی درمان با استفاده از داروهای ذکر شده شروع میشود. البته دوز و میزان مصرف دارو وقتی ترومبوز یا آمبولی بوجود آمده است بیش از میزانی است که برای پیشگیری مورد استفاده قرار میگیرد.

در صورت بروز آمبولی ریوی، بجز درمان دارویی به بیمار اکسیژن بیشتری برای تنفس میرسانند. وقتی که آمبولی ریوی موجب کاهش شدید فشار خون و شوک در بیمار میشود ممکن است نیاز به تزریق داروهایی شود تا لخته خون را حل کنند و یا در موارد اورژانس ممکن است نیاز شود تا با عمل جراحی لخته از درون وریدهای ریوی خارج شود.

 

 

پاسخ دهید