معماری
زیره

خواص و فواید زیره سیاه و سبز

فواید و مضرات و خاصیت های زیره سیاه و سبز،نحوه مصرف و استفاده از زیره،انواع زیره و بهترین نوع زیره،غذاهایی که با زیره می سازند

 

زیره و پیشگیری

در پیشگیری از بروز :

* نفخ و اسپاسم روده بخصوص در بیماران با روده تحریک پذیرIBS

* چاقی

موثر است.

خانواده:

(Umbeliferae Apiaceae)

مشخصات:

گیاهی 3 ساله با ریشه دوکی شکل و ساقه ای منشعب. برگها شانه‌ای پخش‌ی‌باشند. هر گل آذین شامل چتر مرکبی است که خود مشتمل از 15 چتر کوچک می‌باشد با گلهای سفید که هر گل 5 گلبرگ 5 پرچم و یک کاسه کاهش یافته دارد. میوه شیزوکارپ کشیده تخم‌مرغی و دارای رگه‌های طوتی برجسته می‌باشد.

زمان جمع آوری آن هنگام رسیدن میوه‌هایش می‌باشد.

 

زیره

پراکندگی:

شمال و مرکز اروپا، عراق، ایران، افغانستان، روسیه و قفقاز

در ایران در استانهای گیلان، آذربایجان، همدان، کرمان و قزوین کشت می‌شود.

 

بخشهای مورد استفاده:

میوه

 

ترکیبات شیمیایی:

لیمونن کاروون

 

خواص:

 

ضدنفخ: قویترین ضد نفخ گیاهی می‌باشد.

ضد اسپاسم: از اسپاسم عضلات صاف روده می‌کاهد.

ضد میکرب: اثرات ضد میکربی متوسط دارد.

افزایش دهنده میزان متابولیسم بدن

 

 

پیشگیری:

نفخ: از بروز نفخ جلوگیری می‌کند.

اسپاسم: بطور مستقیم وغیر مستقیم (با کاهش باد روده) از اسپاسم روده جلوگیری می‌کند.

چاقی: با افزایش سوخت وساز بدن منجر به کم شدن بروز چاقی می‌شود.

 

درمان:

نفخ: بخصوص اگر روده‌ای باشد، در بیماران روده تحریک پذیر IBS بسیار موثر است. {(خوراکی) معادل وکمکی}

اسپاسم روده: اگر همراه با اتساع روده‌ها باشد موثرتر است. {(خوراکی و موضعی) معادل وکمکی}

چاقی: در رژیم‌های لاغری از زیره استفاده و سوءاستفاده می‌شود.

 

تداخلات دارویی:

زیره سبز باعث کاهش قند خون شده لذا در مصرف توام با داروهای کاهنده قند‌خون باید احتیاط شود.

موارد منع مصرف و احتیاط:

* مصرف بیش از اندازه آن در رژیم‌های لاغری برای سلامتی مضر می‌باشد.

* جهت تعدیل عوارض و افزایش اثر در رژیم‌های لاغری بهتر است همراه لیموترش مصرف گردد.

 

مصرف در دوران بارداری:

ممنوعیتی از مصرف آن گزارش نشده است.

 

مصرف در دوران شیردهی:

ممنوعیتی از مصرف آن گزارش نشده است.

 

زیره و پیشگیری

در پیشگیری از بروز :

* نفخ و اسپاسم روده بخصوص در بیماران با روده تحریک پذیرIBS

* چاقی

موثر است.

 

خانواده:

(Umbeliferae Apiaceae)

مشخصات:

گیاهی 3 ساله با ریشه دوکی شکل و ساقه ای منشعب. برگها شانه‌ای پخش‌ی‌باشند. هر گل آذین شامل چتر مرکبی است که خود مشتمل از 15 چتر کوچک می‌باشد با گلهای سفید که هر گل 5 گلبرگ 5 پرچم و یک کاسه کاهش یافته دارد. میوه شیزوکارپ کشیده تخم‌مرغی و دارای رگه‌های طوتی برجسته می‌باشد.

زمان جمع آوری آن هنگام رسیدن میوه‌هایش می‌باشد.

 

پراکندگی:

شمال و مرکز اروپا، عراق، ایران، افغانستان، روسیه و قفقاز

در ایران در استانهای گیلان، آذربایجان، همدان، کرمان و قزوین کشت می‌شود.

 

بخشهای مورد استفاده:

میوه

 

ترکیبات شیمیایی:

لیمونن کاروون

 

خواص:

ضدنفخ: قویترین ضد نفخ گیاهی می‌باشد.

ضد اسپاسم: از اسپاسم عضلات صاف روده می‌کاهد.

ضد میکرب: اثرات ضد میکربی متوسط دارد.

افزایش دهنده میزان متابولیسم بدن

 

 

پیشگیری:

نفخ: از بروز نفخ جلوگیری می‌کند.

اسپاسم: بطور مستقیم وغیر مستقیم (با کاهش باد روده) از اسپاسم روده جلوگیری می‌کند.

چاقی: با افزایش سوخت وساز بدن منجر به کم شدن بروز چاقی می‌شود.

درمان:

نفخ: بخصوص اگر روده‌ای باشد، در بیماران روده تحریک پذیر IBS بسیار موثر است. {(خوراکی) معادل وکمکی}

اسپاسم روده: اگر همراه با اتساع روده‌ها باشد موثرتر است. {(خوراکی و موضعی) معادل وکمکی}

چاقی: در رژیم‌های لاغری از زیره استفاده و سوءاستفاده می‌شود.

 

تداخلات دارویی:

زیره سبز باعث کاهش قند خون شده لذا در مصرف توام با داروهای کاهنده قند‌خون باید احتیاط شود.

 

موارد منع مصرف و احتیاط:

* مصرف بیش از اندازه آن در رژیم‌های لاغری برای سلامتی مضر می‌باشد.

* جهت تعدیل عوارض و افزایش اثر در رژیم‌های لاغری بهتر است همراه لیموترش مصرف گردد.

 

مصرف در دوران بارداری:

ممنوعیتی از مصرف آن گزارش نشده است.

 

مصرف در دوران شیردهی:

ممنوعیتی از مصرف آن گزارش نشده است.

 

زیره‌ سیاه‌ گیاهی‌ است‌ دوساله‌ که‌ ارتفاع‌ آن‌ به‌ ۳۰ تا ۸۰ سانتیمتر می‌رسد، ریشه‌اش‌ راست‌ و دوکی‌ شکل‌ و گوشت‌دار و ساقه‌اش‌ بی‌کرک‌ و شفاف‌ است‌ و برگ هایش‌ به‌ رنگ‌ سبز و در قسمت‌ فوقانی‌ ساقه‌ دارای‌ دمبرگ‌ کوتاهی‌ است‌ که‌انتهای‌ آن‌ به‌صورت‌ غلافی‌ ساقه‌ را فرامی‌گیرد، گل‌ آذین‌ آن‌ چتر مرکب‌ و گل هایش‌ کوچک‌ و سفید رنگ‌ است‌ و میوه‌اش‌ بیضی‌ شکل‌ به‌ رنگ‌ قهوه‌ای‌ تیره‌ یا مایل‌ به‌ زردو شفاف‌ است‌ و زیره در کرمان بیشترین سطح کشت را دارد.

 

ترکیبات شیمیایی

زیره‌ سیاه‌ حاوی‌ تانن‌، موم‌، مواد رزینی‌، یک‌ روغن‌ ثابت‌ سبزرنگ‌، موسیلاژ، مواد قندی‌، مواد ازته‌ و اسانس‌ که‌ شامل‌ دی‌هیدروکاروئول‌، نوعی‌ ترپن‌ به‌نام‌کارون‌ و دونوع‌ ستن‌ می‌باشد.

قسمت‌ مورد استفاده‌ داروی‌ زیره‌ سیاه‌ میوه‌ آن‌ است‌ که‌ در تیره‌ ماه‌ سال‌ دوم‌ با قطع‌ کامل‌ گیاه‌ صورت‌ می‌گیرد و می‌گذارند تا برسد.

زیره

خواص‌ و اثرات‌ دارویی‌

طبع‌ زیره‌ سیاه‌ خیلی‌ گرم‌ و خشک‌ است‌.

زیره غنی از املاح معدنی همچون آهن، مس، کلسیم، پتاسیم، منگنز و منیزیم است. مصرف مس و آهن برای تولید گلبول های قرمز خون ضروری است و زیره از این نظر غذایی مناسبی است. به علاوه می توان انواع ویتامین های ضروری همچون a، e، c را از این چاشنی گیاهی مفید دریافت کرد.

 

دانه های زیره منبع غنی از آهن است که می تواند برای درمان کم خونی استفاده شود. مشکل کم خونی همواره معضلی برای زنان و کودکان بوده که باعث می شود سطح هموگلوبین خون کاهش پیدا کند. اضافه کردن این ماده به ترکیبات غذایی روزانه در جلوگیری از پیشرفت این بیماری موثر است.

 

زیره‌ سیاه‌ دارای‌ خواص‌ مدر، بادشکن‌، مقوی‌، زیادکننده‌ شیر، قاعده‌آور، نیرودهنده‌، ضد کرم‌، هضم‌ کننده‌، ضد تشنج‌، قابض‌، معرق‌، مقوی‌ معده‌، قاطع‌ اسپرم‌ است‌.

زیره‌ سیاه‌ در موارد بلع‌ هوا، نفخ‌ شکم‌، برطرف‌ کردن‌ سوءهاضمه‌، تسهیل‌ هضم‌ غذا، دل‌ پیچه‌ کودکان‌، انگل‌ معده‌ و روده‌، دفع‌ بادهای‌ کلیه‌ و مثانه‌، تنگی ‌نفس‌، خفقان‌ سرد، سکسکه‌ نفخی‌، استسقاء به‌کار می‌رود.

زیره‌ یک‌ داروی‌ سنتی‌ برای‌ رفع‌ سوءهاضمه‌ خصوصاً نفخ‌ شکم‌ است‌.

خوردن‌ زیره‌ یا روغن‌ آن‌ در رفع‌ سوءهاضمه‌ و دل‌ دردهای‌ کودکان‌ مفید است‌.

زیره‌ دارای‌ خاصیت‌ ضدگرفتگی‌ دارد و برای‌ رفع‌ گرفتگی‌های‌ دوران‌ قاعدگی‌مفید است‌.

دم‌ کرده‌ یک‌ قاشق‌ مرباخوری‌ میوه‌ له‌ شده‌ زیره‌ سیاه‌ در نیم‌ لیتر آب‌ جوش‌برای‌ تنبلی‌ اعمال‌ گوارشی‌ ۲ ـ ۱ گرم‌ ، بی‌اشتهایی‌، باد یا درد روده‌ مصرف‌ می‌شود و دانه‌ زیره‌ را یا می‌جوند و یا از گرد گیاه‌ مخلوطی‌ در آب‌ میل‌ می‌نمایند.

مصرف دم کرده زیره سیاه و یا جویدن آن در رفع و کاهش دردهای ناشی از قاعدگی، دردهای روده وبی اشتهایی بسیار مؤثر است، براساس تحقیقات انجام شده مصرف زیره سیاه یا روغن آن در رفع سوء هاضمه و دل دردهای کودکان و تنگی نفس نیز، کاربرد فراوانی دارد

این گیاه دارای خواص ضد تشنج و شل کننده عضلات بوده و مقوی و نیروبخش است؛ بنابراین مصرف آن به افراد دارای مشکلات مذکور توصیه می شود.

در منابع علمی از دانه های زیره به عنوان ماده تحریک کننده اشتها یاد می‌شود، اما تاثیر عرق زیره بر کاهش وزن به طورعلمی ثابت نشده است.

زیره به دلیل دارا بودن مقادیر قابل توجهی از ریزمغذی ها، املاح و مواد معدنی و انواع ویتامین ها و آنتی اکسیدان ها خواص تغذیه ای و درمانی فوق العاده ای دارد و مانع از پیری زودرس می شود.

دانه های زیره غنی از فیبر غذایی هستند و این ماده خوراکی حجم غذا را افزایش می دهد و با تسریع حرکت غذا در روده ها از بروز یبوست جلوگیری می کند.

همچنین فیبر خوراکی تأثیر مطلوب روی مخاط جداره روده دارد و با این ویژگی از روده ها در برابر سرطان حفاظت می کند و همچنین از جذب مجدد نمک در روده می کاهد.

 

عوارض جانبی و مضرات زیره سیاه:

 

مصرف عرق زیره در بعضی افراد موجب اسهال و در برخی دیگر باعث یبوست می‌شود.

بیماران کلیوی، کبدی و تنفسی و همچنین مادران باردار قبل از استفاده از عرق زیره، لازم است با پزشک خود مشورت کنند.

خود سرانه عرق زیره را به کودکان ندهید.

زیاده روی در مصرف زیره بعلت طبع گرم ایجاد کهیر می کند .

زیاده روی در مصرف زیره باعث افزایش ترشح تیروئید و در نتیجه لاغری و زردی رنگ چهره خواهد شد.

خواص درمانی زیره سبز

 

۱-ضد تشنج

۲-در دفع گاز معده و روده بسیار فید است

۴-قاعده اور و بهبود دهنده دردهای ناشی از قاعدگی

۵-در درمان مشکلات مثانه و کلیه مفید است

۶-برای رفع برونشیت از دم کرده مزیره استفاده کنید

۷-برای دل درد کودکان مفید است

 

طریقه مصرف زیره

۱ قاشق مربا خوری از تخم زیره سبز را در ۱ فنجان اب جوش دم کرده روزی ۳ بار بعد از غذا میل کنید

از مخلوط زیره با عسل در موارد ابتلا به دل درد استفاده کنید

۱ قاشق مربا خوری از پودر تخم زیره به غذا اضافه کنید تا نفخ غذا از بین برود

پاسخ دهید