معماری
عکس سرطان سینه

سرطان سینه (علائم و نشانه،درمان)

سرطان سینه یا سرطان پستان در خانمها،علائم و نشانه های تشخیصی سرطان سینه،راهای درمان و جلوگیری از سرطان سینه،معاینه سینه از نظر سرطان سینه

سرطان پستان یا سرطان سینه (به انگلیسی: Breast cancer) به نوعی سرطان گفته می‌شود که از بافت پستان آغاز می‌شود. علائم سرطان سینه می‌تواند یک توده در سینه، تغییر در شکل سینه، گودی پوست، ترشح مایع از نوک سینه، یا پوسته شدن قسمتی از پوست باشد. در افرادی که بیماری در اندام‌های دیگر آنها گسترش پیدا کرده باشد، این علائم می‌توانند درد استخوان، غدد لنفاوی متورم، تنگی نفس، یا یرقان باشند.

 

انواع سرطان سینه

1- سرطان مجرایی: 85 تا 90 درصد افراد مبتلا به سرطان سینه، دچار این نوع سرطان هستند. در این نوع، فقط در داخل مجرای سینه، سلول های سرطانی رشد می کنند. اگر توده کوچکی را در سینه احساس کردید و یا از نوک سینه ترشحاتی خارج شد، فورا به پزشک مراجعه کنید.

2- سرطان لوبولی : 8 درصد افراد مبتلا به سرطان سینه، دچار این نوع هستند. شیر مادر درون این لوبول ها جمع می شود. گاهی اوقات این لوبول ها پر می شوند، اما سرطان سینه نمی باشد. وجود توده سفت، تورم، تغییر ظاهر سینه و نوک سینه برگشته همه جزو علائم این سرطان می باشد. از طریق بیوپسی سینه (نمونه برداری از بافت سینه) می توان این سرطان را تشخیص داد.

3- سرطان التهابی سینه: این نوع سرطان در پوست رخ می دهد و موجب قرمزی و ورم سینه می شود و ظاهر سینه را ملتهب می کند. اگر علائم زیر را داشتید، فورا به پزشک مراجعه کنید: اندازه سینه به طور ناگهانی بزرگ شود، پوست سینه شبیه پوست پرتقال بود، پوست سینه دائما در حال خارش بود، سینه گرم و سفت شده باشد، درد سینه داشته باشید، نوک سینه تو رفته باشد و ورم گره لنفاوی زیر بغل وجود داشته باشد.

4- بیماری پاژه نوک سینه: در این بیماری که معمولا در یک سینه وجود دارد، نوک سینه خارش دار و فلس‌مانند و قرمزرنگ می شود و به راحتی با جوش اشتباه گرفته می شود. بثورات قرمزی که در نوک سینه وجود دارند ممکن است به سمت پوست قهوه ای اطراف نوک سینه گسترش یابد و یا ممکن است موجب یک زخم باز در نوک سینه شود و یا علائمی شبیه اگزما در نوک سینه داشته باشد.عکس سرطان سینه

عوامل خطر ابتلاء به سرطان سینه عبارتند از مرض چاقی، عدم تمرین فیزیکی، نوشیدن نوشیدنی‌های الکلی، درمان جایگزینی هورمون در طول یائسگی، پرتوهای یونی، اولین قاعدگی در سنین پایین، و دیر بچه دار شدن یا بچه دار نشدن. دلیل حدود ۵ تا ۱۰٪ از موارد ابتلاء به این بیماری ژن‌هایی هستند که از والدین فرد به ارث رسیده‌اند، از جمله BRCA1 و BRCA2. معمولاً سرطان سینه در سلول‌های دیواره مجاری شیر و لوبول‌ها که تأمین کننده شیر مجاری هستند، ایجاد می‌شود.به سرطان‌هایی که از این مجاری شروع می‌شوند، کارسینوم پستان گفته می‌شود، در حالیکه سرطان‌های ایجاد شدهاز لوبول‌ها با نام سرطان لوبولار شناخته شده‌اند. به علاوه، بیش از ۱۸ زیر-نوع سرطان سینه دیگر وجود دارد.برخی از سرطان‌ها از ضایعات پیش-تهاجمی از قبیل کارسینوم مجرایی درجا ایجاد می‌شوند. تشخیص سرطان سینه با انجام یک نمونه برداری از توده مربوطه تأیید می‌شود.پس از تشخیص سرطان، آزمایش‌های بیشتری انجام می‌شوند تا مشخص شود که آیا سرطان به قسمت‌های دیگر بدن نیز سرایت کرده است یا خیر و چه درمان‌هایی ممکن است نسبت به بیماری واکنش نشان دهند.

توازن مزایا در مقابل مضرات غربالگری سرطان سینه بحث برانگیز است. بنیاد همیاری کوکران در سال ۲۰۱۳ اعلام کرد که مشخص نیست آیا غربالگری ماموگرافی مزایای بیشتری دارد یا مضرات بیشتری. یک مرور برای گروه ضربت خدمات پیشگیری آمریکا در سال ۲۰۰۹ شواهدی را درباره مزایا در افراد ۴۰ تا ۷۰ ساله یافت، و سازمان توصیه می‌کند زنان ۵۰ تا ۷۴ ساله هر دو سال یکبار غربالگری را انجام دهند. برای پیشگیری از ابتلاء به سرطان سینه در افرادی که احتمال ابتلاء در آنها بالا است، ممکن است از داروهای تاموکسیفن یا رالوکسیفن استفاده شود. برداشتن هر دو سینه از طریق جراحی یک اقدام پیشگیرانه مفید در برخی از زنان پر خطر است. برای افرادی که ابتلاء به سرطان در آنها تشخیص داده شده است، می‌توان از تعدادی از درمان‌ها استفاده کرد، از قبیل جراحی، پرتودرمانی، شیمی درمانی و درمان هدفمند.انواع جراحی عبارتست از عمل جراحی حفظ پستان یا ماستکتومی. ممکن است در عمل جراحی یا در یک تاریخ دیگر عمل بازسازی پستانانجام شود. در افرادی که سرطان در سایر قسمت‌های بدن آنها گسترش یافته است، درمان‌ها عمدتاً به منظور بهبود کیفیت زندگی و راحتی فرد انجام می‌گیرند.

نتایج سرطان سینه بسته به نوع سرطان، میزان بیماری، و سن فرد متغیر است. نرخ بقا در کشورهای توسعه‌یافته بالا است، به گونه‌ای که ۸۰٪ و ۹۰٪ از افراد در انگلستان و آمریکا حداقل ۵ سال زنده هستند نرخ بقا در کشورهای در حال توسعه پایین‌تر است. در سراسر دنیا، سرطان سینه مهم‌ترین نوع سرطان در زنان است، و ۲۵٪ از تمام موارد سرطان را به خود اختصاص می‌دهد.81.6

 

متأسفانه در كشور ما اوج فراواني سرطان پستان در بین زنان در دهه چهار و پنج عمرشان است که طبق گفته بسیاری از پزشکان يك دهه پايين ‌تر از آمارهای جهانی ست. به همين دليل توصيه مي‌شود تمام زنان زیر 40 سال به فاصله یک تا دو سال توسط پزشک معاینه شوند و از این سن به بعد هر سال به پزشک مراجعه کنند. در واقع از چهل سالگي به بعد بايد علاوه بر معاينات، ماموگرافي(تصويربرداري از پستان) هم، سالانه انجام شود تا با تكرار اين بررسي‌ ها به صورت منظم، بتوان سرطان پستان را در مراحل اوليه شناسايي و نسبت به درمان قطعي آن اقدام نمود.

البته ناگفته نماند خوشبختانه اين سرطان از جمله سرطان های قابل پيشگيری و قابل تشخيص زودرس است كه با ارائه راهكارهاي ويژه، مي توان به کاهش مراجعه ديرهنگام و ارائه درمان مؤثر به منظور افزايش بقاء، کاهش مرگ و ارتقاء کيفيت زندگی بيماران کمک شایانی کرد.

اما در حال حاضر سرطان پستان علت اصلي منتهي به مرگ در سنين 79ـ40 سالگي در زنان است كه نقشي مشابه بيماري های قلبي عروقي در مردان بازی مي كند. گرچه واضح است كه ابتلا به اين بيماری به دلیل صدمه روانی حاصل از ابتلا به بيماری صعب العلاج سرطان، برای بيماران بسیار ناراحت كننده خواهد بود؛ اما همان طور که پیش از این هم به آن اشاره شد خوشبختانه امروزه با استفاده از روش های غربالگری و تشخيص زودرس اين بيماری و همچنین پيشرفت های درماني تحول بزرگي در معالجه اين بيماری ايجاد شده است.
در همین زمینه با دکتر فرنوش فتوحی متخصص زنان و زایمان به گفت و گو نشستیم.

سن، سابقه فامیلی، ژنتیک؛ عوامل خطر و ایجاد کننده سرطان پستان
فتوحی در ابتدا در خصوص عوامل خطر و ايجادكننده سرطان پستان اظهار داشت: عوامل متعددی در بروز سرطان پستان دخيل هستند كه مهم ترين آنها عبارتند از سن، سابقه فامیلی، عوامل ژنتیکی و هورمونی، اولین حاملگی بالای 30 سال و …

وی ادامه داد: باید بگویم از آنجا كه سرطان پستان به عنوان يك بيماری جنس مؤنث شناخته شده، لذا جنس اغلب به عنوان يك عامل خطر در نظر گرفته نمي‌شود؛ چراکه بطور كلي تنها یک درصد سرطان‌ های پستان در جنس مذكر اتفاق می ‌افتد. البته افزايش سن از عوامل خطر بسيار مهم در سرطان پستان است، سرطان پستان در زنان زير 30 سال شايع نيست، اما متأسفانه ميانگين سن بروز سرطان پستان در زنان ايراني بين 15-10 سال كمتر از كشورهاي غربي است و بيشتر ين موارد سرطان پستان در بين سنين 49-40 سال گزارش مي شود.

این متخصص زنان و زایمان خاطرنشان کرد: بهتر است در خصوص این سرطان بگویم که علائم این سرطان شامل توده یا تومور پستان، ترشح از نوک پستان، تغییرات پوست و نوک پستان است که البته در مراحل اولیه کاملاً بدون علامت است و به همین دلیل ماموگرافی توصیه می شود.

توده بدون درد؛ شایع ترین علامت
وی اضافه کرد: در واقع توده بدون درد شایع ترین علامت سرطان پستان است که در حدود 75 درصد موارد توسط خود بیمار و یا معاینه ماهیانه کشف می شود و با توجه به اینکه توده هم در بیماری خوش خیم و هم بدخیم می تواند دیده شود، بهتر است در صورت لمس هر توده ای در پستان به پزشک مراجعه شود.

فتوحی ضمن اشاره به اینکه ترشخ از نوک پستان معمولاً به دنبال بیماری های خوش خیم پستان ایجاد می شود، ادامه داد: با وجود اینکه وجود ترشحات نوک پستان در اغلب موارد همراه با سرطان پستان نیست، اما به دلیل احتمال وجود سرطان در همراهی با این علامت بررسی دقیق آن ضروری ست. ترشح خونی که خودبخودی ست و از یک پستان و یک مجرا خارج می شود، احتمال بیشتری برای همراهی با سرطان پستان دارد.

این جراح زنان تصریح کرد: ترشحاتی که شک به وجود سرطان را بر می انگیزند شامل ترشحات خونی یا آبکی، ترشحاتی که خودبخودی و بدون فشار خارج می شوند، ترشحاتی که از یک پستان و از یک مجرای نوک پستان خارج می شود، ترشحاتی که همراه با توده باشد و ترشحات پس از یائسگی.

فرورفتگی یا کشیدگی پوست پستان
وی در ادامه بیان داشت: تومور سرطانی همچان که نسوج اطراف خودش را درگیر می کند، باعث کوتاه شدن رباط های نگهدارنده پوست پستان می شود و این تغییر به نوبه خود فرورفتگی هایی در پوست ایجاد می کند. البته کشیدگی پوست یک یافته قطعی دال بر سرطان نیست و گاهی به دنبال بیماری های خوش خیم پستان نیز یافت می شود.

تغییرات نوک پستان
این متخصص زنان و زایمان اظهار داشت: در برخی از افراد فرورفتگی نوک پستان ممکن است متعاقب شیردهی یا پس از دوران بلوغ و بدون نشانه خاصی ایجاد شود که قابل برگشت است، اما در سرطان این فرورفتگی حالت ثابت دارد و با معاینه دقیق پستان ممکن است وجود توده ای در زیر نوک پستان مشخص شود.

تغییرات در اندازه پستان
فتوحی خاطرنشان کرد: گاهی اوقات نیز به علت بزرگی بیش از حد تومور در یک پستان، پستان ها از حالت متقارن خارج شده و به طور واضح پستان یک طرف بزرگ تر از طرف مقابل می شود. البته اندازه دو پستان در افراد سالم نیز کاملاً مشابه نیست، اما بزرگی یک پستان نسبت به طرف دیگر که اخیراً ایجاد شده باشد، باید مورد توجه قرار گیرد.

وی در ادامه تصریح کرد: بزرگی غدد لنفاوی زیر بغل و تورم یک طرفه بازو و اندام فوقانی نیز می تواند از علائم بروز این سرطان باشد.

راهکارهای پیشگیری از سرطان پستان
وی در پایان ضمن اشاره به راهكارهايى كه جهت پيشگيرى از ابتلا به سرطان سينه توصيه مى شود گفت: درباره چربى هايى كه مصرف مى كنيد دقت كنيد. قطعاً بسيارى از انواع چربى ها سبب افزايش سطح استروژن در بدن مى شود كه خود خطر ابتلا به سرطان سينه را افزايش مى دهد. طبق تحقيقات به عمل آمده زنانى كه حداقل چهار ساعت در هفته ورزش مى كنند در مقايسه با زنانى كه فعاليت بدنى ندارند، 37 درصد كمتر به سرطان سينه مبتلا مى شوند.

اگر چهل سال يا بيشتر سن داريد، حتما سالى يك بار ماموگرافى كنيد، ماموگرافى 2 تا 5 سال قبل از آنكه بتوان توده اى را در سينه لمس كرد، سرطان سينه را شناسايى مى كند. اگر هنوز عادت ماهيانه مى شويد، 7 تا 10 روز بعد از شروع قاعدگى خودتان سينه هايتان تان را معاينه كنيد و اگر ديگر عادت ماهيانه نمى شويد يك روز در ماه را مشخص كرده و هر ماه در آن روز سينه هاى تان را معاينه كنید.

عوامل خطرزا

نوشتار اصلی: عوامل خطرزا در سرطان پستان
  • سن بالا
  • سطح بالای فاکتور رشد شبه انسولینی در خون زنان پیش از یائسگی (insulinlike growth factor)
  • سطح بالای استروژن در خون زنان قبل از یائسگی
  • سابقهٔ سرطان پستان در فامیل (تغییرات ارثی در ژن‌های BRCA1 و BRCA2 (نام اختصاری برای سرطان پستان ۱ و سرطان پستان ۲) در بسیاری از مبتلایان به سرطان‌های پستان و تخمدان وجود داشته است)
  • سابقهٔ قبلی ابتلاء به سرطان سینه و یا برخی موارد غیر طبیعی دیگر در بافت سینه
  • افزایش مواجهه زنان با هورمون استروژن که در شرایط زیر رخ می‌دهد:
    • بروز اولین دورهٔ قاعدگی قبل از ۱۳ سالگی
    • یائسگی بعد از ۵۱ سالگی
    • استفاده از درمان جایگزینی هورمون با استروژن
    • افرادی که در طول زندگی باردار نشده‌اند و یا اولین بارداری آنها بعد از ۳۰ سالگی بوده‌است.
  • اضافه وزن و چاقی خصوصاً بعد از یائسگی
  • مصرف الکل
  • زندگی بی تحرک و فعالیت بدنی کم
  • زنانی که ژن جهش‌یافته BRCA1 وBRCA2 دارند، ۳ تا ۷ برابر بیش‌تر از زنانی که فاقد این ژن‌ها هستند دچار سرطان پستان می‌شوند.
  • هیچ رابطهٔ علمی بین استفاده از هر گونه سینه‌بند با بروز سرطان پستان پیدا نشده است.

کنترل سرطان سینه

– بارداری و شیردهی : بارداری قبل از سن سی سالگی و شیردهی، تعداد دفعات قاعدگی را کم می کند که یکی از دلایل کاهش خطر ابتلا به سرطان سینه می باشد. هورمون استروژن، ایجاد 80 درصد سرطان های سینه را تحریک می کند. بارداری و شیردهی باعث کاهش میزان این هورمون می شود.

 

– هورمون درمانی : استفاده از هورمون درمانی (مثلا برای مشکلات یائسگی) باعث بروز مشکلات قلبی و سرطان سینه می شود، در حالی که هورمون درمانی برای سلامت استخوان ها خوب است و جلوی سرطان روده بزرگ را می گیرد.

 

– الکل: نوشیدن الکل ممکن است میزان هورمون های زنانه را تغییر دهد و باعث بروز سرطان سینه گردد.

 

– سیگار: سیگار دارای مواد شیمیایی می باشد که باعث بروز سرطان می شود. این مواد شیمیایی جذب بدن شده و بر سلامت کنونی و آینده فرد اثر می گذارد.

 

– رژیم غذایی: انواع کلم ها دارای ترکیبات سولفور هستند که با سرطان می جنگند. دانه سویا دارای ایزوفلاون جنیستین می باشد که با سرطان سینه می جنگد. پیاز و سیر، ادویه ها، توت ها و میوها، دانه ها و غلات، ماهی ها، چای و قهوه بدون کافئین، آب و آبمیوه نیز موادغذایی ضد سرطان می باشند.

 

– ورزش: 3 تا 5 ساعت در هفته، پیاده روی تند کنید تا خود را در مقابل سرطان سینه محافظت نمایید.

 

– وزن: وزن خود را با ورزش و تغییر عادات غذایی متعادل کنید تا از سرطان در امان مانید.

 

معاینه سینه توسط خود فرد

این معاینه باید هر ماه توسط خود فرد انجام شود. همراه با این معاینه، باید ماموگرامی سالانه و آزمایشات پزشکی نیز انجام شود. با این معاینه، تغییرات یک ماه گذشته را می توانید در سینه‌تان ببینید.

در این معاینه، بافت سینه را از قسمت زیر نوک سینه و هاله اطراف سینه به سمت زیر بغل معاینه می کنید. هر ماه 15 دقیقه برای معاینه سینه خود وقت بگذارید.

 

زمان مناسب برای معاینه سینه توسط خود فرد

– اگر شما هنوز یائسه نشده اید: چند روز بعد از اتمام قاعدگی، این معاینه را انجام دهید. در این هنگام، میزان هورمون ها ثابت و سینه کمتر حساس می باشد.

– اگر شما یائسه شده اید: روز مشخصی را در هر ماه به این معاینه اختصاص دهید.

 

روش های معاینه سینه توسط خود فرد

1- دست ها بر مفصل ران

بایستید و دستان خود را بر مفصل ران بگذارید و ظاهر هر دو سینه خود را بررسی کنید.

اندازه، شکل و فاصله بین سینه ها را نگاه کنید.

اگر تغییری در رنگ پوست و یا بافت سینه می بینید، آن را یادداشت کنید.

به نوک سینه و هاله اطراف آن نگاه کنید و ببینید که سالم به نظر می رسند یا نه.

 

2- دست ها پشت سر

در حالی که در مقابل یک آیینه ایستاده اید، دست ها را بالا ببرید و پشت سرتان قرار دهید و نگاه کنید که آیا سینه ها به سمت بالا حرکت می کنند و هر گونه تغییری را یادداشت کنید.

به نوک سینه و هاله اطراف آن نگاه کنید و ببینید گودی، برآمدگی و یا تورفتگی در این نواحی بوجود نیامده باشد.

به زیر بغل خود نگاه کنید و ببینید در آن ناحیه که گره لنفاوی دارد، ورمی وجود نداشته باشد.

 

3- ایستاده و مالش

دست چپ خود را بالا ببرید و با استفاده از انگشتان دست راست بر روی سینه چپ فشار کمی وارد کنید.

انگشتان خود را از بالا تا پایین سینه و همینطور از سمت داخلی سینه به سمت زیر بغل حرکت دهید.

می توانید از حرکت دایره‌ای شکل استفاده کنید.

هر گونه تغییری در بافت، رنگ و یا اندازه سینه را یادداشت کنید.

سپس روی سینه راست نیز همین معاینه را انجام دهید.

بهتر است این معاینه را در زیر دوش آب انجام دهید، زیرا پوست خیس است و دارای کمترین مقاومت در برابر اصطکاک انگشتان می باشد.

 

4- بررسی نوک سینه

هر دو دست خود را پایین بیاورید.

با انگشتان سومی و اشاره دست راست، به آرامی نوک سینه چپ را فشار دهید و نوک سینه را به طرف جلو بکشید. ببینید که آیا نوک سینه به جای اول خود برمی گردد؟ و آیا مایعی از نوک سینه ترشح می شود؟

تغییرات را یادداشت کنید. سینه راست را نیز به همین طریق معاینه کنید.

 

5- درازکشیده و مالش

این معاینه را در اتاق خوابتان انجام دهید.

بر روی تخت دراز بکشید و بالش را زیر سر و شانه های خود قرار دهید.

دست چپ خود را پشت سرتان قرار دهید.

با دست راست، سینه و زیر بغل را مالش دهید (همانطور که در معاینه ایستاده و مالش توضیح داده شد)

هر گونه تغییر در بافت، رنگ و اندازه را یادداشت کنید.

سپس سینه دیگر را نیز معاینه کنید.

 

توصیه ها

– روز معینی را در هر ماه برای این معاینه انتخاب کنید و هیچ گاه آن روز را فراموش نکنید.

– با آرامش و تنفس معمولی این معاینه را انجام دهید.

– هر گونه تغییری را به پزشک خود بگویید.

– معاینه پزشکی و ماموگرافی سالانه را هم فراموش نکنید.

 

تست‌های آزمایشگاهی

تست‌های آزمایشگاهی برای بررسی سرطان سینه بر اساس هدف از انجام آزمایش به گروه‌های زیر تقسیم می‌شوند:

  • برای تعیین خطر ژنتیکی در بانوان با ریسک بالا: آزمایش خون برای بررسی احتمال موتاسیون که ممکن است در ژن‌های BRCA1 وBRCA2 ظاهر شود.
  • برای تشخیص: سیتولوژی– ارزیابی میکروسکوپی سلول‌های سرطانی که توسط آسپیراسیون سوزن‌های بسیار ظریف بدست آمده‌اند و پاتولوژی– ارزیابی میکروسکوپی نمونه‌های بافتی که از طریق بیوپسی در حین عمل جراحی بدست آمده‌اند.

 

 

  • برای تعیین نوع درمان: ارزیابی وضعیت تکثیر ژن HER2/neu و وضعیت گیرنده استروژن و پروژسترون
  • برای پایش درمان و یا عود بیماری: اندازه‌گیری CA 15-3 و 29 در نمونه خون.

 

برخی از این تست‌ها برای بررسی سرطان پستان بر روی نمونه خون بانوان انجام می‌شوند و برخی دیگر بر روی نمونه‌های سلولی و یا بافت‌های سرطانی صورت می‌پذیرند.

 

خطر ژنتیکی:

جهش ژنBRCA1 و BRCA2: خانم‌هایی را که بدلیل سابقه شخصی و یا پیشینه خانوادگی در معرض خطر شروع زود هنگام سرطان سینه و یا سرطان تخمدان هستند می‌توان با نتیجه آزمایش جهش ژن BRCA تشخیص داد. جهش در هر کدام از ژن‌های BRCA نشانگر این است که شخص در طول حیات خود در معرض شدید ابتلای به این بیماری (بالای 80 درصد) قرار دارد، به هر حال مهم است بخاطر داشته باشیم که فقط در 5 تا 10% خانم‌هایی که جهش ژنی BRCA دارند سرطان سینه اتفاق می‌افتد. مشاوره ژنتیکی بایستی هم قبل از انجام آزمایش و هم پس از اخذ نتیجه مثبت آزمایش مورد توجه قرار گیرد.

 

تشخیص: سیتولوژی و پاتولوژی

 

در صورتی که رادیولوژیست در ماموگرام به ناحیه مشکوکی برخورد نماید مانند بافت سفت (کلسیفیکاسیون) یا یک توده غیر قابل لمس، یا اینکه حین معاینه بالینی و یا بررسی توسط خود فرد توده‌ای یافت شود، در اغلب موارد پزشک معالج دستور انجام بیوپسی (با سوزن و یا از طریق جراحی) و یا آسپیراسیون را خواهد داد. در هر صورت تکه کوچکی از بافت از محل مشکوک سینه برداشته می‌شود، بطوریکه پاتولوژیست قادر خواهد بود که سلول‌ها را از نظر میکروسکپی جهت جستجوی نشانه‌های سرطان بررسی نماید. نتیجه آزمایش پاتولوژی است که مشخص می‌کند آیا این توده خوش‌خیم است یا بدخیم.

سلول‌های بدخیم نسبت به سلول‌های طبیعی دارای تغییرات و یا انحرافاتی هستند؛ علائمی شامل تغییر در اندازه، شکل و ظاهر هسته سلول و افزایش تقسیم سلولی. سلول‌های بدخیم همچنین می‌توانند نظم و آرایش سلول‌های طبیعی درون بافت سینه را بهم بزنند. پاتولوژیست‌ها قادر خواهند بود سرطان را بر اساس تغییرات مشاهده شده، ارزیابی چگونگی ظاهر سلول‌های غیرطبیعی و مشاهده اینکه آیا یک نوع تغییر وجود دارد و یا مجموعه‌ای از تغییرات، تشخیص دهند. این نتایج به هدایت در درمان سرطان سینه کمک کننده است.

 

ارزیابی‌های حاصل از آسپیراسیون سوزنی محدود به نمونه‌های کوچکی که گرفته می‌شوند، هستند .برای تعیین اینکه سرطان در مراحل اولیه خود است و یا در مرحله پیشرفته، باید بیوپسی بافتی انجام شود. وقتی که توده سرطان سینه از طریق جراحی برداشته می‌شود، سلول‌های تومورال و در برخی موارد سلول‌های بافت کناری و غدد لنفاوی توسط پاتولوژیست جهت ارزیابی میزان گسترش سرطان مورد آزمایش قرار می‌گیرند.

 

راه‌های درمان:

اگر تشخیص پاتولوژیست سرطان سینه باشد، در آن صورت آزمایش‌های متعددی وجود دارد که ممکن است بر روی سلول‌های سرطانی بافت انجام شود. نتایج حاصل از این آزمایش‌ها پیش‌آگهی بیماری را نشان می‌دهد و به انکولوژیست (متخصص سرطان) در انتخاب نحوه درمان کمک می‌کند و گیرنده‌های استروژن و پروژسترون مفیدترین آنها هستند.

 

HER-2/neu

  • HER2/neu یک انکوژن همراه با رشد سلولی است. سلول‌های اپیتلیال طبیعی دارای دو کپی از ژن HER2/neu هستند که مقادیر کمی از پروتئین HER2 را بر روی سطح سلول‌های خود تولید می‌کنند. در 20 تا 30 درصد سرطان‌های بدخیم سینه، ژن HER2/neu تکثیر یافته و پروتئین آن بیش از حد بیان می‌گردد. این تومورها به داروهایی جواب می‌دهند که بطور اختصاصی به پروتئین‌های بیش از حد بیان شده، باند می‌شوند. داروی شیمی درمانی بنامHerceptin (tastuzumab) گیرنده‌های پروتئین را بلوکه کرده، تکثیر ادامه‌دار و رشد تومور را مهار می‌کند. در خانم‌هایی که ژن HER2/neu تکثیر یافته، به داروی هرسپتین خوب جواب داده و پیش‌آگهی بیماری در آنها خوب است.
  • جایگاه گیرنده‌های استروژن و پروژسترون (ER ,PR) بعنوان نشانگرهای پیش‌آگهی دهنده مهم هستند. سلول‌های سرطان سینه که دارای گیرنده‌های استروژن و یا پروژسترون هستند، می‌توانند به استروژن و یا پروژسترون باند شوند. این هورمون‌های زنانه رشد سلول‌ها را افزایش داده و می‌توانند باعث رشد سلول‌های سرطانی دارای گیرنده‌های استروژن و پروژسترون شوند. هرچه درصد سلول‌های سرطانی که دارای گیرنده‌های مذکور باشند بیشتر باشد و به همین ترتیب هرچه تراکم بیشتری بر روی سلول‌ها داشته باشند (تعداد گیرنده‌ها در سلول) پیش‌آگهی بیماری بهتر است. این موضوع بخاطر آن است که سرطان‌های وابسته به هورمون اغلب به درمان‌های هورمونی پاسخ خوبی می‌دهند.

 

پایش درمان:

آزمایش‌های خون برای ارزیابی درمان (جواب و یا عدم جواب تومور به درمان و یا عود بیماری) بکار می‌روند. برخی از این آزمایش‌ها ممکن است برای خانم‌هایی درخواست شود که ریسک زیادی برای ابتلای به سرطان پستان دارند تا مشخص شود که آیا این احتمال در آنان منشأ ژنتیکی دارد یا خیر.

  • CA 15-3 (یاCA 27.29 ) تومور مارکری است که به فواصل پس از درمان برای پایش درمان و نیز جهت بررسی عود سرطان سینه درخواست می‌شود. این تومورمارکر بعنوان تست غربالگری سرطان سینه بکار نمی‌رود اما می‌توان از آن برای بررسی وجود سرطان سینه در بانوانی که قبلاً مبتلا بوده‌اند استفاده کرد.

 

سایر آزمایش‌ها:

آزمایش‌های متعددی که در حال حاضر وجود دارند و بعلاوه بسیاری آزمایش‌های دیگری که در حال بررسی و تحقیق می‌باشند، تعداد زیادی از الگوهای ژنتیکی را در بافت تومورال سرطان سینه ارزیابی می‌کنند. این آزمایش‌ها بعنوان آزمایش‌های پیش‌بینی کننده عود سرطان سینه و نتیجه درمان مورد بررسی قرار گرفته‌اند. انجمن انکولوژی بالینی آمریکا (ASCO) موارد متعددی از آنها را در آخرین توصیه‌های خود (2007) برای استفاده از تومور مارکرها در سرطان سینه ذکر کرده و برخی از آنها را در راهنماهای درمان سرطان سینه در شبکه یکپارچه ملی سرطان (2011) گنجانده است. در بیشتر موارد این آزمایش‌ها امیدوار کننده هستند، اما اطلاعات لازم برای تحکیم استفاده بالینی روزمره از آنها هنوز کافی نیست. نمونه‌هایی از این آزمایش‌ها که توسط برخی از پزشکان درخواست می‌شوند عبارتند از:

  • Oncotype DX انجمن انکولوژی بالینی آمریکا (ASCO) اظهار می‌دارد که این آزمایش که 21 ژن را ارزیابی می‌نماید می‌تواند برای پیش‌بینی خطر عود سرطان در کسانی که در آنها سرطان سینه در مراحل اولیه خود بتازگی تشخیص داده شده است، غدد لنفاوی آنها نشانه‌ای از سرطان نداشته باشد، دارای تومورهای استروژن رسپتور مثبت باشند، و داروی تاموکسیفن مصرف می‌کنند مورد استفاده قرار گیرد.

 

  • MammaPrint test این تست تاکنون در اروپا مورد استفاده بود ولی اخیراً توسطFDA برای استفاده در ایالات متحده نیز معرفی شده است. این آزمایش الگوهای رفتاری ژن را در 70 نوع ژن تومورال ارزیابی می‌کند. این تست برای پیش‌بینی عود سرطان سینه و یا حالت متاستاتیک سرطان مذکور در خانم‌هایی که در مراحل ابتدایی سرطان هستند و سن آنها کمتر از 61 سالگی است و از نظر غدد لنفاوی نیز منفی باشند، کمک کننده است.

تست‌های دیگری نیز همچون DNA Ploidy وKi-67 و یا سایر مارکرهای

 

پرولیفراسیونی برای بررسی برخی موارد سرطان سینه وجود دارد. در هر حال مراجع تصمیم‌گیر معتقدند که HER2/neu و جایگاه گیرنده‌های استروژن و پروژسترون مهم‌ترین مواردی هستند که باید در ابتدا مورد ارزیابی قرار گیرند. نتایج سایر آزمایش‌ها فاقد ارزش برای درمان بوده و هنگامی که با درجه و مرحله بیماری مقایسه می‌شوند بطور مستقل اهمیت خاصی در پیش‌آگهی بیماری ندارند.

برخی مراکز درمانی از این تست‌ها برای دست‌یابی به اطلاعات بیشتری در ارزیابی بیماران استفاده می‌کنند و تشخیص اهمیت دادن به آنها با تیم درمان کننده سرطان است.

 

ارزیابی‌های غیر آزمایشگاهی

علاوه برتست‌های آزمایشگاهی، ارزیابی‌های غیر آزمایشگاهی هم وجود دارد که به همان اندازه مهم هستند، این موارد شامل:

  • ماموگرافی که بطور مؤکدی بعنوان یک ابزار غربالگری توصیه می‌شــــــود. در غربالگری ماموگرام از فن‌آوری X- ray برای تهیه یک تصویر از سینه‌ها استفاده می‌شود و قادر خواهد بود که سرطان سینه را تا دو سال قبل از آنکه یک توده آنقدر بزرگ شود که از طریق معاینه بالینی و یا بررسی توسط خود بیمار تشخیص داده شود، نشان دهد.
  • فن‌آوری‌های جدیدتر مانند ماموگرافی دیجیتال و تشخیص با کمک رایانه، احتمال ارائه تصویر واضح‌تری از ماموگرافی را در برخی موارد بدنبال دارد؛ بویژه در خانم‌های جوان‌تر که بافت سینه آنها اغلب بسیار متراکم‌تر است برای نشان دادن یک تصویر واضح از تومور در فیلمX- ray که در ماموگرافی استاندارد استفاده می‌شود، ممکن است بهتر باشد که از روش اولتراسوند و یاMRI بهره گرفته شود.

 

مرحله بندی

سرطان سینه برحسب اندازه تومور و میزان گسترش آن در بدن تقسیم بندی می‌شود. بطور کلی کمترین حد مرحله بندی، متعلق به کمترین حد گسترش سرطان خواهد بود. مشخص کردن مرحله سرطان می‌تواند در انتخاب نوع درمان و تثبیت پیش‌آگهی بیماری بطور مثال پیش‌بینی دوره بیماری و میزان شانس بهبودی و یا عود بیماری کمک کننده باشد.

 

 

مرحله سرطان اندازه تومور محل
 

مرحله 0

محدود درون مجاری (کارسینوم مجاری درجا، DCIS) یا محدود درون لوبول‌ها (کارسینوم لوبولار درجا، LCIS)
مرحله I قطر کمتر از 2 سانتیمتر (4/3 اینچ) تومور به خارج از مجاری گسترش پیدا کرده ولی هنوز محدود است بدرون بافت پستان
مرحله II
مرحله IIA قطر کمتر از 2 سانتیمتر گسترش به غدد لنفاوی زیر بغل
  قطر بین 2 تا 5 سانتیمتر (2 تا 4/3 اینچ) بدون گسترش به غدد لنفاوی
مرحله IIB قطر 2 تا 5 سانتیمتر گسترش به غدد لنفاوی
  قطر بیش از 5 سانتیمتر بدون گسترش به غدد لنفاوی
مرحله III
مرحله IIIA گسترش به غدد لنفاوی زیر بغل که به همدیگر یا ساختارهای دیگری چسبیده‌اند و ممکن است به غدد لنفاوی پشت استخوان سینه گسترش یافته باشد.
مرحله IIIB با هر اندازه‌ای گسترش به دیواره قفسه صدری یا پوست روی پستان، ممکن است به غدد لنفاوی زیر بغل و یا به پشت استخوان سینه نیز گسترده شده باشد.

سرطان سینه التهابی، نوعی نادر از سرطان که تشکیل توده نمی‌دهد، معمولاً بخاطر اینکه پیشرونده است در این گروه قرار می‌گیرد.

مرحله IIIC با هر اندازه‌ای گسترش به غدد لنفاوی زیر بغل و غدد لنفاوی پشت استخوان سینه و یا بالای استخوان ترقوه
مرحله IV با هر اندازه‌ای گسترش به اندام‌های دور مانند استخوان وکبد
مرحله عود بیماری با هر اندازه‌ای سرطان سینه‌ای که پس از درمان تشخیص داده نشده است ولی اکنون در هر ناحیه‌ای از بدن قابل تشخیص است.

 

 

 

 

 

درمان

در بیشتر موارد سرطان سینه با عمل جراحی و خارج کردن توده سرطانی تا آنجایی که امکان داشته باشد و سپس با استفاده از یک یا چند روش درمانی دیگر برای کشتن یا کنترل سلول‌های سرطانی باقیمانده درمان می‌شود.

لومپکتومی (Lumpectomy) عمل جراحی است که در آن بافت سرطانی برداشته می‌شود در حالیکه مابقی بافت سینه دست نخورده باقی می‌ماند.

ماستکتومی (Mastectomy) عمل جراحی وسیع‌تری است اما می‌تواند در میزان بافت برداشته شده سینه و یا بافت‌های کناری متفاوت باشد.

گرچه ماستکتومی سابقاً درمان ترجیحی حتی در مرحله اولیه سرطان سینه بود، ولی امروزه روش‌های درمانی زیادی در اختیار است.

لومپکتومی و پرتو درمانی متعاقب آن نشان داده است که به اندازه ماستکتومی در درمان بسیاری از سرطان‌های سینه در مرحله اولیه مؤثر بوده است. در انجام لومپکتومی یا ماستکتومی، پزشک ممکن است بخشی و یا تمامی غدد لنفاوی زیر بغل را بردارد و برای بررسی میزان گسترش سرطان، درخواست آزمایش پاتولوژی نماید.

استفاده از پرتودرمانی، شیمی درمانی و سایر درمان‌های دارویی دیگر بستگی به شخص بیمار، خصوصیات سرطان و میزان گسترش سرطان دارد.‌ درمان‌های دارویی ممکن است شامل تاموکسیفن، مهار کننده‌های حلقوی و سایر داروهای ضد استروژنی باشد که سرطان‌های حساس به هورمون را هدف قرار می‌دهند. آنهایی که پروتئین HER2/neuرا بیش از حد بیان می‌کنند ممکن است از درمان با هرسپتین (trastuzumab) سود ببرند. دامنه وسیعی از تحقیقات جدید در مقوله درمان سرطان سینه انجام می‌شود و پزشک بهترین منبع اطلاعات درباره انتخاب درمان است. داروهای جدیدی با عوارض جانبی کمتر از درمان‌های رایج در حال عرضه هستند، همچنین داروهای امیدبخش هدف گیرنده ژن و واکسن‌هایی وجود دارند که سابقاً در موارد محدود و یا بصورت آزمایشی مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

 

پاسخ دهید